نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) یکی از ارکان اصلی اعتمادآفرینی در زیست‌بوم تجارت الکترونیکی کشور است که به کسب و کارهای برخط اعتبار و به خریداران اعتماد می بخشد.
مجموع اینمادهای اعطاشده از زمان تاسیس تا پایان سال ۱۴۰۴، بالغ بر ۴۳۸ هزار و ۵۵۳ فقره بوده است که سهم استان تهران ۱۵۹ هزار و ۸۹۳ فقره نماد اعتماد الکترونیکی است که رتبه نخست در بین استان های کشور را به خود اعطا کرده است و در رتبه دوم استان اصفهان است.
اینماد یا نماد اعتماد الکترونیکی، یکی از شاخص‌های مرتبط با حضور کسب‌وکارها در فضای تجارت الکترونیکی کشور است که بررسی توزیع استانی این نماد تصویری از تمرکز جغرافیایی فعالیت کسب‌وکارهای اینترنتی، تفاوت ظرفیت استان‌ها و میزان تمرکز بازار تجارت الکترونیکی است.
آخرین داده‌های نموداری منتشر شده از سوی سازمان تجارت الکترونیک نشان می‌دهد که تهران فاصله بسیار زیادی با استان‌های بعدی دارد. پس از تهران، استان‌های اصفهان و خراسان رضوی قرار دارند و فارس و البرز نیز در میان استان‌های دارای بیشترین تعداد اینماد فعال است.
تهران با ۱۵۹ هزار و ۸۹۳ اینماد فعال، بیش از ۴٫۹ برابر اصفهان استان دوم، اینماد دارد. این اختلاف نشان می‌دهد که توزیع اینمادهای فعال میان استان‌ها متوازن نیست و تهران به‌تنهایی جایگاهی بسیار متفاوت از سایر استان‌ها دارد همچنین بررسی تحلیلی و آماری بیانگر این است که از هر ۱۰ اینماد فعال کشور، تقریبا چهار مورد به تهران تعلق دارد از این رو بخش بزرگی از کسب‌وکارهای دارای اینماد در یک استان متمرکز شده‌اند.
علت تمرکز کسب و کارهای برخط در پایتخت به میزان توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و شرایط اقتصادی منطقه‌ای، تمرکز جمعیت، تقاضای مصرف‌کنندگان و بازارهای بزرگ در تهران، دسترسی بیشتر به سرمایه، خدمات مالی و نیروی انسانی متخصص، تراکم شرکت‌های فناوری، شرکت‌های لجستیکی و ارائه‌دهندگان خدمات کسب‌وکار، تمرکز دفاتر مرکزی و ثبت رسمی کسب‌وکارها نیز باز می گردد.
استان‌های اصفهان و خراسان رضوی به‌ترتیب با حدود ۳۲ هزار و ۳۱ هزار اینماد در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. فارس و البرز نیز با فاصله‌ای کمتر از این دو استان، در گروه استان‌های پیشرو هستند.
قرار گرفتن این استان‌ها در رتبه‌های بالاتر می‌تواند نشان‌دهنده ظرفیت قابل‌توجه آن‌ها برای توسعه کسب‌وکارهای اینترنتی باشد. با این حال، مقایسه دقیق عملکرد اقتصادی آن‌ها مستلزم بررسی تعداد اینماد به ازای جمعیت، تعداد کل کسب‌وکارها و حجم معاملات برخط است.
روند رو به رشد صدور نماد اینماد در استان های کشور
نرخ رشد صدور نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) در استان‌های کشور، بیانگر گسترش فعالیت‌های اقتصادی در بستر دیجیتال است هر چند بررسی این داده‌ها نشان می دهد که صدور اینماد از توزیع جغرافیایی یکسانی برخوردار نیست و میان استان‌های کشور از نظر حجم صدور، تفاوت‌های قابل‌توجهی وجود دارد. این تفاوت‌ها را می‌توان در ارتباط با تمرکز فعالیت‌های اقتصادی و تجاری، میزان توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، جمعیت، سطح فعالیت کسب‌وکارهای اینترنتی و ظرفیت بازارهای محلی تحلیل کرد.
همچنین کاهش رشد در یک استان می‌تواند ناشی از اشباع نسبی بازار، کاهش تقاضای جدید، تغییر شرایط اقتصادی یا تغییر رفتار کسب‌وکارها باشد؛ در مقابل، افزایش رشد در استانی دیگر می‌تواند نشانه گسترش فعالیت‌های آنلاین یا افزایش استقبال از دریافت مجوز باشد.
در همین راستا بررسی آمارهای مربوط به صدور اینماد نشان می‌دهد که بیش از نیمی از استان‌های کشور رشد قابل‌توجهی را در این شاخص تجربه کرده‌اند. در این میان، استان‌های گیلان با ۱۹٫۸ درصد، بوشهر با ۱۵٫۷ درصد، کردستان با ۱۵ درصد و قزوین با ۱۳٫۹ درصد رشد، از جمله استان‌هایی هستند که افزایش دورقمی در صدور اینماد را ثبت کرده‌اند.
همچنین، استان‌های پرجمعیتی نظیر خراسان رضوی با ۱۰٫۹ درصد، خوزستان با ۱۰٫۱ درصد، تهران با ۶٫۲ درصد و اصفهان با ۴٫۸ درصد رشد، روندی افزایشی را در این زمینه نشان می‌دهند. در مجموع، این آمارها حاکی از گسترش نسبی صدور نماد اعتماد الکترونیکی در سطح کشور و افزایش توجه کسب‌وکارها به فعالیت در فضای تجارت الکترونیکی است.
اگرچه سطح این شاخص در تعدادی از استان ها همچنان در مقایسه با سایر استان‌ها پایین‌تر است این روند می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی نقش سیاست‌های توسعه تجارت الکترونیکی، گسترش زیرساخت‌های دیجیتال و تسهیل دسترسی کسب‌وکارها به سازوکارهای رسمی فعالیت اقتصادی در مناطق کمتر برخوردار را فراهم کند.
رشد ۳۰ درصدی ضریب نفوذ اینماد در تهران
بررسی ضریب نفوذ اینماد نشان می دهد که تهران با عبور از مرز ۱٫۲۳ درصد، رشد بیش از ۳۰ درصدی را نسبت به سهم ۰٫۹۲ درصدی قبلی خود تجربه کرده است. البرز با سهم ۰٫۷۴ درصد، قم با ۰٫۷۰ درصد و اصفهان با ۰٫۶۴ درصد نیز در زمره استان‌های پیشرو در اقتصاد دیجیتال کشور قرار گرفته‌اند.
همچنین، استان‌هایی مانند بوشهر (از ۰٫۳۱ به ۰٫۴۷ درصد)، لرستان (از ۰٫۰۹۸ به ۰٫۱۴ درصد) و خراسان شمالی (از ۰٫۱۶ به ۰٫۲۴ درصد) رشد قابل‌توجهی را ثبت کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که رشد آن‌ها، بر اساس داده‌های گزارش، از میانگین کشوری فراتر بوده است.
در مجموع، این آمار نشان می‌دهد که سیاست‌های ترویج اینماد با رشد قابل‌توجهی در استان‌های مختلف کشور همراه بوده است. افزایش سرانه اینماد در استان‌های مرزی، کمتر برخوردار و کم‌جمعیتی مانند ایلام، چهارمحال و بختیاری و خراسان جنوبی، می‌تواند نشانه‌ای از گسترش دسترسی به زیرساخت‌های تجارت الکترونیکی در این مناطق باشد.
تداوم این روند، در صورت همراهی با بهبود زیرساخت‌های دیجیتال، ارتقای سواد دیجیتال و تسهیل دسترسی کسب‌وکارها به خدمات الکترونیکی، می‌تواند به کاهش شکاف دیجیتال میان استان‌ها و تقویت شفافیت، اعتماد و امنیت در تجارت الکترونیکی کشور کمک کند.
بررسی روند سیاست های ترویج اینماد در سال ۱۴۰۴ نشان می دهد که نه تنها موفق، بلکه عادلانه و رو به گسترش در سراسر کشور بوده است.
نظرات کاربران