به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو ، پیش‌بینی بورس در آبان ۱۴۰۵ به دو عامل مهم گره خورده است؛ از یک سو، گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها و کاهش نسبت قیمت به درآمد بازار می‌توانند زمینه بازگشت تقاضا را فراهم کنند و از سوی دیگر، نااطمینانی‌های سیاسی و نظامی همچنان احتمال نوسان و اصلاح قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. بررسی عملکرد تاریخی بورس تهران نیز نشان میدهد آبان‌ماه معمولا با بازدهی قابل‌توجهی همراه نبوده است. بنابراین، کاهش نسبت P/E به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره آغاز موج صعودی کافی نیست.
آبان برای بورس ماه کم‌رمقی است
بررسی عملکرد شاخص کل بورس تهران در ۱۸ سال گذشته نشان میدهد میانگین بازدهی این شاخص در آبان‌ماه حدود ۰.۵ درصد بوده است. این رقم از عملکرد کم‌رمق بازار در این ماه حکایت دارد و نشان میدهد آبان برخلاف برخی ماه‌های دیگر، سابقه روشنی از رشد پایدار بورس ندارد.
البته میانگین تاریخی به معنای تکرار قطعی عملکرد گذشته نیست. شرایط اقتصادی، وضعیت سودآوری شرکت‌ها، انتظارات سرمایه‌گذاران و تحولات سیاسی می‌توانند مسیر معاملات را تغییر دهند. به همین دلیل، برای ارزیابی بورس در آبان امسال باید علاوه بر سابقه تاریخی، وضعیت فعلی ارزش‌گذاری سهام و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها را نیز بررسی کرد.
نسبت P/E به ۷.۳ واحد رسید
یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های بورس تهران در آغاز آبان، کاهش نسبت قیمت به درآمد بازار از محدوده ۱۰ واحد در اواسط مهر به ۷.۳ واحد است. انتشار گزارش‌های شش‌ماهه و رشد سودآوری بخشی از شرکت‌های بورسی در تابستان، در کاهش این نسبت نقش داشته است.
نسبت P/E نشان میدهد قیمت سهام در مقایسه با سود هر سهم در چه سطحی قرار دارد. کاهش این نسبت می‌تواند به معنای جذاب‌تر شدن ارزش‌گذاری بازار باشد، به‌ویژه اگر افزایش سود شرکت‌ها از فعالیت عملیاتی پایدار ناشی شده باشد.
با این حال، پایین آمدن P/E به معنای ارزان بودن همه نمادها نیست. ممکن است سود برخی شرکت‌ها تحت‌تاثیر عوامل مقطعی افزایش یافته باشد یا چشم‌انداز درآمد آنها در ماه‌های آینده تضعیف شود. بنابراین، بررسی کیفیت سود و پایداری درآمد شرکت‌ها برای تشخیص سهام ارزنده اهمیت بیشتری از توجه صرف به میانگین P/E بازار دارد.
تجربه ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳ چه می‌گوید؟
در دو سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳، شاخص کل بورس تهران در آبان رشد قابل‌توجهی را تجربه کرد. در این دوره‌ها، افت قیمت سهام در ماه‌های پیش از آبان و کاهش نسبت P/E به محدوده ۶ واحد یا پایین‌تر، زمینه را برای بازگشت تقاضا فراهم کرده بود.
این تجربه نشان میدهد هنگامی که قیمت سهام نسبت به چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها کاهش می‌یابد، امکان جذب سرمایه و شکل‌گیری موج صعودی بیشتر می‌شود. با این حال، نمی‌توان شرایط آن دو سال را مستقیما با وضعیت فعلی بازار یکسان دانست.
در مقابل، عملکرد بورس در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ نیز نشان میدهد افزایش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی در کنار ارزش‌گذاری‌های نامتناسب می‌تواند فشار فروش را تشدید کند. در نتیجه، سابقه تاریخی آبان نه تضمین‌کننده رشد بازار است و نه به‌تنهایی نشانه‌ای از سقوط احتمالی آن.
خطر اصلاح بازار از کجا می‌آید؟
ریسک‌های سیاسی و نظامی یکی از عوامل مهمی هستند که می‌توانند مانع تبدیل ارزندگی سهام به رشد پایدار شوند. افزایش نااطمینانی ممکن است انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد و آنها را به سمت کاهش ریسک و فروش سهام سوق دهد.
این شرایط برای شرکت‌هایی که فعالیت آنها به صادرات، تامین مواد اولیه، هزینه‌های تولید یا تحولات بین‌المللی وابسته است، اهمیت بیشتری دارد. حتی اگر گزارش‌های مالی یک شرکت مطلوب باشد، تشدید ریسک‌های بیرونی می‌تواند در کوتاه‌مدت قیمت سهام آن را تحت فشار قرار دهد.
از طرف دیگر، کاهش نسبت P/E ممکن است ناشی از افت قیمت سهام یا افزایش سود شرکت‌ها باشد. این دو وضعیت لزوما پیامد یکسانی ندارند. اگر نسبت به دلیل رشد واقعی و پایدار سودآوری کاهش یافته باشد، می‌تواند نشانه مثبتی برای ارزش‌گذاری بازار باشد؛ اما اگر کاهش آن با افت چشم‌انداز سود شرکت‌ها همراه شود، نمی‌توان آن را سیگنال قطعی ارزندگی دانست.
بورس در آبان صعودی می‌شود؟
چشم‌انداز بورس تهران در آبان ۱۴۰۵ را می‌توان در دو سناریوی اصلی بررسی کرد.
در سناریوی مثبت، تداوم سودآوری شرکت‌ها، انتشار گزارش‌های مالی مناسب و کاهش نااطمینانی‌های سیاسی می‌تواند به افزایش تقاضا و بهبود معاملات منجر شود. در این وضعیت، کاهش نسبت P/E می‌تواند به‌عنوان یکی از عوامل تقویت‌کننده جذابیت بازار عمل کند.
در سناریوی منفی، تشدید ریسک‌های سیاسی و تضعیف انتظارات سرمایه‌گذاران ممکن است اثر مثبت ارزش‌گذاری پایین‌تر را خنثی کند و بازار را با نوسان یا اصلاح قیمت‌ها مواجه سازد.
بنابراین، پیش‌بینی قطعی رشد یا افت شاخص کل بر اساس میانگین تاریخی آبان یا نسبت P/E فعلی قابل اتکا نیست. مسیر بازار به توازن میان سودآوری واقعی شرکت‌ها، قیمت سهام و شدت ریسک‌های بیرونی بستگی دارد.
نظرات کاربران