اوپن‌ای‌آی از سه «دستاورد بزرگ علمی» جدید خبر داد

کمتر از یک ماه پس از آن‌که شرکت هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی (OpenAI) صدها دست‌نوشته علمی را منتشر کرد و مدعی شد مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت برای برخی مسائل قدیمی ریاضی راه‌حل پیدا کرده‌اند، حالا از سه دستاورد علمی جدید در حوزه‌های ریاضیات، علوم کامپیوتر و فیزیک خبر داده است. تفاوت مهم این مرحله با دفعات قبل، مشارکت مستقیم پژوهشگران مستقل در ارزیابی و انتشار نتایج است.

اوپن‌ای‌آی می‌گوید این بار نحوه انتشار یافته‌ها را با مشورت دانشمندان تغییر داده و از گروهی از متخصصان مستقل برای هدایت فرایند بررسی علمی استفاده کرده است.

بحث بر سر نحوه انتشار کشفیات تولیدشده توسط هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر به یکی از موضوعات داغ جامعه علمی تبدیل شده است. برخی منتقدان معتقدند اعطای دسترسی زودهنگام به گروه‌های محدود از پژوهشگران می‌تواند به ایجاد نابرابری علمی منجر شود.

اوپن‌ای‌آی اعلام کرده برای برخی نتایج جدید از پژوهشگران مستقل به‌عنوان «راهنما» استفاده می‌کند تا روند بررسی، اعتبارسنجی و توضیح دستاوردها شفاف‌تر انجام شود.

ادعای حل یکی از مسائل مهم علوم کامپیوتر

مهم‌ترین ادعای جدید اوپن‌ای‌آی به حوزه علوم کامپیوتر مربوط می‌شود.

این شرکت می‌گوید مدل هوش مصنوعی آن به اثباتی دست یافته که نشان می‌دهد فرضیه زمان نمایی (Exponential Time Hypothesis یا ETH) نادرست است. این فرضیه که از سال 1999 مطرح شده، یکی از پایه‌های مهم نظریه پیچیدگی محاسباتی محسوب می‌شود و سال‌هاست بسیاری از پژوهشگران آن را معتبر می‌دانند.

اوپن‌ای‌آی برای اعتبارسنجی این ادعا از گروهی از متخصصان برجسته علوم کامپیوتر کمک گرفته است؛ از جمله راسل ایمپاگلیاتزو، راماموهان پاتوری و رایان ویلیامز که در بررسی مستقل این نتایج مشارکت خواهند داشت.

به درخواست این گروه، مستندات تولیدشده توسط هوش مصنوعی و اثبات رسمی آن هم‌اکنون به‌صورت عمومی در GitHub منتشر شده تا سایر پژوهشگران نیز بتوانند آن را بررسی کنند.

دومین دستاورد اعلام‌شده به حوزه ریاضیات مربوط می‌شود.

اوپن‌ای‌آی مدعی است مدل این شرکت موفق به ارائه اثباتی برای «حدس هموارسازی محلی» در تمامی ابعاد شده است؛ نتیجه‌ای که در صورت تایید می‌تواند پیامدهای مهمی برای مسائل شناخته‌شده‌ای مانند حدس کاکیا (Kakeya Conjecture) و حدس محدودیت استاین (Stein Restriction Conjecture) داشته باشد.

اهمیت این موضوع از آن‌جا مشخص می‌شود که تنها چند ماه پیش، هونگ وانگ، استاد دانشگاه نیویورک، برای حل نسخه سه‌بعدی حدس کاکیا موفق به دریافت مدال معتبر فیلدز شده بود.

ادعایی بزرگ در فیزیک نظری

اوپن‌ای‌آی جزئیات کامل سومین دستاورد را منتشر نکرده، اما می‌گوید مدل‌هایش به یک چارچوب ریاضی دقیق برای اثبات وجود برخی نظریه‌های میدان کوانتومی برهم‌کنشی در چهار بعد دست یافته‌اند.

به گفته این شرکت، این دستاورد شامل نظریه‌هایی مانند کرومودینامیک کوانتومی (QCD) و مدل‌هایی مرتبط با تکمیل مدل استاندارد فیزیک ذرات می‌شود.

گروهی از فیزیکدانان برجسته از جمله دیوید گراس، برنده جایزه نوبل فیزیک ، مسئول هدایت و بررسی این پژوهش خواهند بود.

درخواست اوپن‌ای‌آی از جامعه علمی

همزمان با انتشار این نتایج، اوپن‌ای‌آی یک نامه سرگشاده نیز منتشر کرده و از پژوهشگران خواسته درباره نحوه برخورد با کشفیات تولیدشده توسط هوش مصنوعی اظهار نظر کنند.

این شرکت سه پرسش اصلی را مطرح کرده است:

با وجود ادعاهای بزرگ مطرح‌شده، هنوز هیچ‌یک از این نتایج به‌عنوان دستاورد علمی پذیرفته‌شده شناخته نمی‌شوند و جامعه علمی باید آن‌ها را به‌طور مستقل بررسی کند.

در واقع مهم‌ترین اتفاق شاید نه خود کشفیات، بلکه آغاز شکل‌گیری یک مدل جدید همکاری میان شرکت‌های هوش مصنوعی و دانشگاهیان باشد. مدلی که قرار است مشخص کند در عصر هوش مصنوعی، اعتبارسنجی و انتشار دستاوردهای علمی چگونه انجام خواهد شد.