قیمت واقعی گازوئیل آمریکا در اکتبر ۲۰۲۶ به ۶٫۲۵ دلار برای هر گالن رسید؛ افزایشی چشمگیر که در پی حمله آمریکا به ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز، بازار انرژی را تحت فشار قرار داده است.
نورنیوز-گروه اقتصادی: قیمت خرده‌فروشی گازوئیل در آمریکا در اکتبر ۲۰۲۶ به‌طور متوسط به ۶٫۲۵ دلار برای هر گالن رسید. این رقم تنها چهار سنت کمتر از قیمت ۶٫۲۹ دلاری سپتامبر است و نشان می‌دهد افزایش شدید ماه‌های اخیر هنوز فروکش نکرده است. ارقام مورد بررسی بر اساس دلار سال ۲۰۲۶ و با تعدیل تورم به کمک شاخص هسته‌ای قیمت مصرف‌کننده محاسبه شده‌اند؛ بنابراین امکان مقایسه دقیق‌تر قیمت‌ها در دوره‌های مختلف فراهم است.
تحولات سال ۲۰۲۶ را نمی‌توان جدا از جنگ آمریکا علیه ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز بررسی کرد. حمله نظامی آمریکا به ایران و اختلال در عبورومرور از این گذرگاه حیاتی، بازار جهانی انرژی را با شوک تازه‌ای روبه‌رو کرد. تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی در جهان است و اختلال در آن می‌تواند عرضه، حمل‌ونقل دریایی، هزینه بیمه محموله‌ها و انتظارات بازار را تحت تأثیر قرار دهد. افزایش نگرانی درباره دسترسی به انرژی و تداوم عرضه نیز به فشار صعودی بر قیمت سوخت دامن می‌زند. از این منظر، جهش قیمت گازوئیل آمریکا در سال ۲۰۲۶ در بستر پیامدهای جنگ و بحران تنگه هرمز قابل ارزیابی است.
مرور روند سه دهه گذشته نشان می‌دهد قیمت واقعی گازوئیل آمریکا همواره در معرض نوسان بوده است. در سال ۱۹۹۴، قیمت حدود ۲٫۴ دلار برای هر گالن بود و در اواخر دهه ۱۹۹۰ به محدوده ۱٫۸ تا ۲ دلار کاهش یافت. از اوایل دهه ۲۰۰۰، روند صعودی آغاز شد و قیمت در میانه این دهه از ۳ دلار عبور کرد و در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ به محدوده ۴ تا ۵ دلار رسید.
بالاترین رقم مشخص‌شده در این دوره، در ژوئیه ۲۰۰۸ ثبت شد؛ زمانی که قیمت به ۷٫۳۶ دلار رسید. این رقم همچنان رکورد قله تاریخی در بازه بررسی‌شده است. پس از آن، قیمت به‌شدت افت کرد و در مارس ۲۰۰۹ به ۳٫۲۴ دلار رسید. با بازگشت روند صعودی، نرخ در مه ۲۰۱۱ به ۶٫۱۰ دلار افزایش یافت و طی سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ عمدتاً در محدوده ۵٫۵ تا ۶ دلار نوسان کرد.
در ادامه، قیمت در فوریه ۲۰۱۶ به ۲٫۷۵ دلار سقوط کرد و پس از بهبود نسبی، در اکتبر ۲۰۱۸ به ۴٫۳۹ دلار رسید. افت دیگری در آوریل ۲۰۲۰، قیمت را به ۳٫۱۷ دلار رساند. سپس موج صعودی سال ۲۰۲۲ شکل گرفت و نرخ در ژوئن آن سال به ۶٫۶۱ دلار رسید؛ رقمی که از اوج سال ۲۰۱۱ بالاتر، اما از رکورد سال ۲۰۰۸ پایین‌تر بود.
پس از این جهش، قیمت در سال‌های بعد کاهش یافت و در ژانویه ۲۰۲۶ به ۳٫۵۸ دلار رسید. اما در ماه‌های بعد، هم‌زمان با تشدید بحران ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز، روندی صعودی شکل گرفت و قیمت در سپتامبر به ۶٫۲۹ دلار رسید. ثبت رقم ۶٫۲۵ دلار در اکتبر نشان می‌دهد قیمت، با وجود کاهش جزئی ماهانه، همچنان در سطحی کم‌سابقه قرار دارد.
جایگاه تاریخی قیمت نیز این وضعیت را تأیید می‌کند: نرخ اکتبر در صدک ۹۷ توزیع قیمت‌های ماهانه از ابتدای قرن قرار گرفته، در حالی که این شاخص در ژانویه فقط صدک ۳۲ بود. به بیان دیگر، قیمت گازوئیل طی چند ماه از سطحی نسبتاً پایین به یکی از بالاترین محدوده‌های تاریخی خود رسیده است.
فشار بر پالایشگاه‌ها برای افزایش تولید، آزادسازی سوخت از ذخایر راهبردی و تعلیق محدودیت مصرف سوخت رنگ‌شده نیز تاکنون نتوانسته قیمت‌ها را به‌طور محسوسی کاهش دهد. این وضعیت نشان می‌دهد که در شرایط اختلال در عرضه و حمل‌ونقل انرژی، اقدامات داخلی به‌تنهایی برای مهار آثار بحران کافی نیستند.
جی‌دی ونس در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا از افزایش قیمت بنزین و گازوئیل گفت و بار دیگر دولت بایدن را مسئول بخشی از فشارهای انرژی بر آمریکایی‌ها دانست.
افزایش شدید هزینه سوخت، معادلات مالی یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های هواپیمایی جهان را برهم زده است؛ به‌طوری‌که امریکن ایرلاینز با وجود درآمد میلیاردی، سه‌ماهه سوم را با زیان خالص به پایان رساند.
گزارش مؤسسه اکونوویس از جهش سالانه ۶۱.۱ درصدی قیمت انرژی و رکوردشکنی مس حکایت دارد؛ بحرانی که در اکتبر با گرانی گازوئیل، افزایش هزینه زندگی و اعتراضات اقتصادی در آمریکا و اروپا ابعاد سیاسی پیدا کرده است.
نظرات کاربران