انتقاد از ساز و کار توزیع کاغذ؛ کارگروه توزیع باید اصلاح شود

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در روزهای اخیر به دنبال انتشار خبر آغاز توزیع کاغذهای وارداتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با ارز مصوب بانک مرکزی، شورای تشکل‌های نشر که انجمنی متشکل از چند حوزه تخصصی نشر شامل انجمن ناشران آموزشی، دانشگاهی، کودک و نوجوان، دفاع مقدس و… است، در نامه‌ای به محسن جوادی معاون امور فرهنگی خواستار سپردن امر توزیع کاغذها به خانه کتاب و ادبیات ایران به عنوان بازوی اجرایی این معاونت شد.

حالا دو روز پس از انتشار این نامه، ایوب دهقانکار مشاور اجرایی معاونت فرهنگی در تماس با نمایندگان شورای تشکل‌ها خواستار حضور نماینده‌ای از شورای تشکل‌ها در کارگروهی که در وزارت فرهنگ و ارشاد به منظور تخصیص و توزیع کاغذ میان ناشران تشکیل شده، شده است.

این کارگروه متشکل از ایوب دهقان‌کار مشاور اجرایی معاونت فرهنگی، ناصر افشارپور رئیس اداره کتاب، ابراهیم کریمی رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران، مهدی اسماعیلی‌راد رئیس هیئت مدیره شرکت تعاونی ناشران آشنا است.

سیدعباس حسینی‌نیک از اعضای شورای تشکل‌های نشر در تماسی با خبرنگار تسنیم، درباره این پیشنهاد وزارت ارشاد و موضوع تخصیص کاغذ میان ناشران گفت: کاغذ کالایی اساسی برای ناشران است و به نوعی می‌توان گفت اصل و اساس انتشار کتاب بر محور کاغذ می‌چرخد، از سوی دیگر یک سابقه‌ای در نشر در خصوص توزیع کاغذ وجود دارد که اتفاقاً همین تیم وزارت ارشاد موجود در دولت دوازدهم آن را بر عهده داشتند و خوب سابقه چندان خوبی حداقل در افکار عمومی جامعه ناشران نیست.

وی ادامه داد: من نمی‌خواهم بگویم که صددرصد در توزیع کاغذ در آن سال‌ها تخلف انجام شده است، اما حداقل شائبه تخلف بالاست و وجود دارد، انسان عاقل نیز خود را در معرض اتهام قرار نمی‌دهد. بنابراین اگر قرار است کاغذی توزیع شود، تجربه گذشته مدنظر باشد و اگر احیاناً فسادی وجود داشته مجدد این اتفاق رخ ندهد.

به هر حال این کاغذها با ارز دولتی وارد شده و باید مراقبت بیشتری صورت گیرد. وزارت ارشاد به عنوان نهاد حاکمیتی حوزه نشر سفارش واردات این کاغذها را به شرکتی داده و حالا طبق هر فرمولی قیمت آن محاسبه شده و قرار است به دست ناشران برسد.

اگر وزارت ارشاد بیاید بگوید من به هر کس که بخواهم و به هر شیوه که بخواهم این کاغذها را می‌دهم، به عدالت نزدیک نیست، باید سازوکار مشخص و شفافی وجود داشته باشد، گزارش داده شود، مشخص باشد که هر ناشر چه مقدار کاغذ دریافت کرده و این کاغذها کجا مصرف شده است.

وی با اشاره به تشکیل کارگروهی در معاونت فرهنگی برای توزیع کاغذهای وارداتی گفت: شورای تشکل‌های نشر اخیراً در نامه‌ای به محسن جوادی خواستار واسپاری توزیع این کاغذها به خانه کتاب و ادبیات شده است، در حالی‌که در خبرها آمده بود قرار است این مهم به اتحادیه ناشران آشنا سپرده شود. این در حالی است که انصاف و عدالت حکم می‌کند ذی‌نفعان این عرصه شامل اتحادیه‌های صنفی نشر همگی دخیل باشند. کار در دست وزارت ارشاد باشد و با مشارکت و مشاوره تشکل‌های صنفی نشر جلو برویم.

حسینی‌نیک افزود: بر اساس مذاکراتی که ما داشتیم، به ما اعلام کردند که یک نماینده از تشکل‌های فرهنگی نشر پیشنهاد شود تا در جلسه حضور داشته باشد، اما این از نظر ما کافی نیست، شورای تشکل‌های نشر سه انجمن اصلی دارد که در نمایشگاه کتاب نیز مدیریت حجم قابل توجهی از ناشران را بر عهده دارند، انجمن ناشران کودک و نوجوان، انجمن ناشران دانشگاهی و انجمن ناشران آموزشی.

وی گفت: پیشنهاد ما این است که در کارگروه توزیع کاغذ، نماینده معاونت فرهنگی، نماینده اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران، نماینده انجمن ناشران دانشگاهی، نماینده انجمن ناشران کودک و نوجوان و نماینده انجمن ناشران آموزشی حضور داشته باشند و در واقع ارکان این کمیته شامل این 5 نفر باشد. یک نماینده ارشاد و یک نماینده آشنا حذف شوند.

این ناشر حوزه دانشگاهی افزود: وزارت ارشاد در طی این سال‌ها همیشه در برگزاری نمایشگاه کتاب این انجمن‌ها را به عنوان نماینده این بخش‌ها دیده است، بنابراین اینکه بگویند ما نمی‌دانیم از ناشران غیرعمومی چه کسی را باید دعوت کنیم، بهانه است، همان مدیریت بخش‌های نمایشگاه را مدنظر قرار دهند، کافی است.مشابه این اتفاق در تخصیص تسهیلات به ناشران نیز رخ داد و از انجمن‌های تخصصی نشر نیز نمایندگان دعوت شدند و در توزیع و تخصیص نظر تخصصی ارائه کردند.

حسینی نیک گفت: اما مسئله دیگری که مدنظر شورای تشکل‌های نشر است این است که توزیع‌کننده کاغذ مذکور به هیچ وجه شرکت تعاونی ناشران آشنا نباشد، چرا که این شرکت تعاونی هیچ صلاحیتی برای این کار ندارد، مهم‌ترین دلیل ما هم این است که شرکت تعاونی آشنا نشان داده که صلاحیت توزیع کاغذ در گذشته را نداشته است. نه گزارشی از عملکرد خود به اعضا دادند و نه اعلام کردند کاغذها کجا توزیع شده؟ آیا درآمدی از این توزیع داشته با نه؟.

برخی ناشران در آن دوره حداقل به صورت اسمی20 هزار بند کاغذ گرفته‌اند. در حالی که ممکن است عدد واقعی بیشتر هم باشد. بنابراین شرکت تعاونی آشنا به هیچ‌وجه صلاحیت توزیع کاغذ ندارد. موضع ما و شورای تشکل‌ها این است که این کاغذ بایستی به بازوی خود معاونت فرهنگی یعنی خانه کتاب سپرده شود.