بازار ارز در حالی آخرین روز معاملاتی هفته و همزمان نخستین روز مردادماه را آغاز می‌کند که دلار یکی از پرتنش‌ترین و تاریخی‌ترین ماه‌های خود را پشت سر گذاشته است. اسکناس آمریکایی که تنها چند هفته قبل تحت تأثیر فضای روانی ناشی از اخبار سیاسی و خوش‌بینی معامله‌گران تا سطوحی پایین‌تر عقب‌نشینی کرده بود، اکنون نه‌تنها تمام آن افت را جبران کرده، بلکه با ثبت نرخ ۱۹۵ هزار تومان، رکورد تازه‌ای را در تاریخ معاملات بازار آزاد ایران به نام خود ثبت کرده است.
ثبت این سقف تاریخی تنها یک عدد جدید روی تابلو معاملات نبود؛ بلکه نشانه‌ای از تغییر انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده اقتصاد و ارزش پول ملی محسوب می‌شود. شکسته شدن مقاومتی که ماه‌ها دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید، پیام روشنی برای معامله‌گران داشت؛ اینکه جریان غالب بازار همچنان صعودی است و تقاضا هنوز از قدرت بالایی برخوردار است.
هرچند پس از لمس قله ۱۹۵ هزار تومانی، بازار مطابق انتظار وارد یک اصلاح کوتاه‌مدت شد و بخشی از معامله‌گران اقدام به ذخیره سود کردند، اما این اصلاح عمر چندانی نداشت. معاملات روز گذشته بار دیگر نشان داد که خریداران همچنان در بازار حضور فعال دارند و دلار با سرعت دوباره به مدار صعود بازگشته است. این رفتار قیمتی بیش از هر چیز نشان می‌دهد که اصلاح‌های اخیر بیشتر به یک استراحت موقت در دل روند صعودی شباهت دارند تا آغاز یک روند نزولی پایدار.
تیرماه؛ ماهی که همه پیش‌بینی‌ها را برهم زد
اگر خردادماه را بتوان ماه اصلاح قیمت‌ها نامید، بدون تردید تیرماه را باید ماه بازگشت قدرتمند دلار و تغییر کامل مسیر بازار دانست. بازاری که در آغاز تیر هنوز تحت تأثیر شوک خبری ناشی از امضای تفاهم‌نامه و موج خوش‌بینی ایجادشده قرار داشت، به‌تدریج از فضای هیجانی فاصله گرفت و بار دیگر به متغیرهای واقعی اقتصاد بازگشت.
در آن مقطع نیز بارها تأکید شد که کاهش سنگین قیمت دلار از پشتوانه بنیادی برخوردار نیست. افتی که صرفاً بر پایه انتظارات روانی شکل بگیرد، در صورتی که متغیرهای اقتصادی تغییر نکرده باشند، معمولاً دوام چندانی نخواهد داشت و بازار دیر یا زود مسیر خود را اصلاح می‌کند. دقیقاً همین اتفاق نیز رخ داد و دلار از همان نخستین روزهای تیرماه مسیر متفاوتی را در پیش گرفت.
بازار خیلی زود دریافت که شرایط اقتصاد کشور نسبت به هفته‌های قبل تغییر محسوسی نکرده است. فشارهای ساختاری همچنان پابرجاست و عواملی که پیش‌تر زمینه‌ساز رشد نرخ ارز بودند، نه‌تنها از بین نرفته‌اند بلکه در برخی حوزه‌ها تشدید نیز شده‌اند. به همین دلیل، کاهش شدید قیمت‌ها بیش از آنکه یک اصلاح منطقی باشد، واکنشی احساسی به فضای خبری محسوب می‌شد.
اقتصاد زیر فشار؛ متغیرهایی که همچنان به نفع دلار عمل می‌کنند
بررسی متغیرهای بنیادی اقتصاد نشان می‌دهد که همچنان مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی از رشد نرخ ارز حمایت می‌کنند. هزینه‌های سنگین ناشی از جنگ اخیر، نیاز گسترده به تأمین منابع مالی برای بازسازی، تشدید کسری بودجه، رشد حجم نقدینگی، استمرار تورم بالا و افزایش انتظارات تورمی، همگی فشار مضاعفی بر ارزش پول ملی وارد کرده‌اند.
از سوی دیگر، تحولات هفته‌های اخیر در جنوب کشور و ایجاد اختلال در بخشی از روند صادرات نفت، نگرانی‌های تازه‌ای را درباره درآمدهای ارزی کشور ایجاد کرده است. هرگونه کاهش در صادرات نفت یا محدود شدن جریان ورود ارز، مستقیماً بر توازن عرضه و تقاضای بازار ارز اثر می‌گذارد و می‌تواند زمینه افزایش بیشتر قیمت دلار را فراهم کند.
به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند رشد اخیر دلار صرفاً حاصل هیجان معامله‌گران نیست، بلکه بازتاب مجموعه‌ای از واقعیت‌های اقتصادی است که طی ماه‌های گذشته به‌تدریج انباشته شده‌اند. زمانی که متغیرهای کلان اقتصاد تغییر محسوسی نکنند، اصلاح‌های مقطعی معمولاً فرصت تازه‌ای برای ورود خریداران ایجاد خواهند کرد.
جهش ۲۳ درصدی؛ یکی از سریع‌ترین صعودهای سال
دلار تیرماه را از محدوده ۱۵۷ هزار تومان آغاز کرد؛ سطحی که در آن زمان بسیاری از فعالان بازار آن را کف هیجانی ناشی از فضای سیاسی می‌دانستند. اما تنها طی چند هفته، ورق بازار به‌طور کامل برگشت و روندی شکل گرفت که کمتر کسی انتظار چنین شتابی را برای آن داشت.
افزایش تقاضا، رشد انتظارات تورمی و تقویت مومنتوم صعودی باعث شد دلار یکی پس از دیگری مقاومت‌های مهم را پشت سر بگذارد و در نهایت به قله تاریخی ۱۹۵ هزار تومان برسد. به این ترتیب، بازار تنها در طول یک ماه بیش از ۲۳ درصد بازدهی را تجربه کرد؛ رشدی که برای بازاری به بزرگی بازار ارز ایران، رقمی بسیار قابل توجه و در عین حال نگران‌کننده محسوب می‌شود.
اهمیت این صعود تنها به درصد رشد آن محدود نمی‌شود. شکست سقف تاریخی اردیبهشت‌ماه، از منظر تکنیکال و روانی اهمیت بسیار زیادی دارد. عبور از چنین سطوحی معمولاً پیام روشنی برای معامله‌گران ارسال می‌کند؛ اینکه خریداران همچنان کنترل بازار را در اختیار دارند و روند غالب هنوز تغییر نکرده است.
از سوی دیگر، ثبت دو سقف تاریخی تنها در شش ماه نخست سال، نشانه‌ای از شدت بی‌ثباتی در بازار ارز و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به آینده اقتصاد است. این موضوع احتمال ثبت رکوردهای جدید در ماه‌های آینده را نیز افزایش داده و نگاه بسیاری از فعالان بازار را به ادامه روند صعودی معطوف کرده است.
چرا کانال ۲۰۰ هزار تومان دیگر دور از دسترس نیست؟
کانال ۲۰۰ هزار تومان تا چند ماه قبل تنها یک سناریوی دور از ذهن تلقی می‌شد، اما اکنون این سطح به نزدیک‌ترین هدف بازار تبدیل شده است. فاصله اندک قیمت فعلی تا این کانال روانی باعث شده معامله‌گران بیش از هر زمان دیگری رفتار بازار در روزهای آینده را زیر نظر داشته باشند.
در شرایطی که تورم همچنان در سطوح بالا قرار دارد، کسری بودجه پابرجاست، درآمدهای ارزی با ابهام مواجه هستند و فضای منطقه‌ای همچنان پرریسک ارزیابی می‌شود، بازار ارز نیز همچنان انگیزه لازم برای حفظ روند صعودی را در اختیار دارد. همین موضوع سبب شده بسیاری از معامله‌گران، هر اصلاح قیمت را فرصتی برای ورود دوباره به بازار تلقی کنند.
البته عبور از کانال ۲۰۰ هزار تومان تنها یک اتفاق روانی نیست؛ بلکه می‌تواند آغاز مرحله تازه‌ای از قیمت‌گذاری در بازار ارز باشد و انتظارات تورمی را نیز وارد فاز جدیدی کند. از همین رو، واکنش بازار به این محدوده از اهمیت بسیار بالایی برخوردار خواهد بود.
تصویر تکنیکال؛ میانگین‌ها همچنان به نفع خریداران
از منظر تحلیل تکنیکال نیز ساختار بازار همچنان نشانه‌ای از ضعف روند صعودی بروز نداده است. بررسی نمودار روزانه نشان می‌دهد که مومنتوم مثبت همچنان در حال تقویت شدن است و قدرت خریداران نسبت به فروشندگان برتری محسوسی دارد.
یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های صعودی بازار، کراس میانگین‌های متحرک ۲۱ و ۵۰ روزه است. این الگو در گذشته بارها به‌عنوان یکی از معتبرترین نشانه‌های ادامه روندهای صعودی عمل کرده و اکنون نیز بار دیگر چراغ سبزی برای ادامه حرکت دلار صادر کرده است. قرار گرفتن میانگین کوتاه‌مدت بالاتر از میانگین میان‌مدت، به‌وضوح نشان می‌دهد که روند غالب همچنان صعودی است.
در کنار این سیگنال، شاخص قدرت نسبی یا RSI نیز در محدوده ۶۶ واحد قرار گرفته است. این شاخص ضمن تأیید افزایش قدرت خریداران، هنوز وارد محدوده اشباع خرید نشده و همین موضوع نشان می‌دهد که از منظر تکنیکال، بازار همچنان ظرفیت ادامه حرکت صعودی را حفظ کرده است.
نبرد نهایی با سقف تاریخی؛ مقصد بعدی دلار کجاست؟
دلار اکنون در محدوده ۱۹۲ هزار تومان معامله می‌شود؛ یعنی تنها چند هزار تومان پایین‌تر از سقف تاریخی ۱۹۵ هزار تومانی. این فاصله اندک باعث شده بازار عملاً وارد مرحله‌ای سرنوشت‌ساز شود؛ مرحله‌ای که نتیجه آن می‌تواند مسیر معاملات مردادماه را مشخص کند.
در صورتی که خریداران موفق شوند بار دیگر مقاومت ۱۹۵ هزار تومان را با قدرت پشت سر بگذارند، احتمال ورود دلار به کانال ۲۰۰ هزار تومان به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت. پس از آن نیز محدوده ۲۱۰ هزار تومان می‌تواند به‌عنوان هدف بعدی بازار مطرح شود؛ هدفی که در صورت تداوم شرایط فعلی، دیگر دور از انتظار نخواهد بود.
در مقابل، اگر بازار وارد اصلاح شود، نخستین حمایت معتبر در محدوده ۱۸۳ هزار تومان قرار دارد؛ سطحی که پیش‌تر یکی از مهم‌ترین مقاومت‌های بازار بود و اکنون پس از شکست، به یک حمایت کلیدی تبدیل شده است. حفظ این محدوده می‌تواند ساختار صعودی بازار را دست‌نخورده نگه دارد و زمینه را برای آغاز موج بعدی رشد قیمت فراهم کند.
در مجموع، تا زمانی که دلار بالاتر از حمایت ۱۸۳ هزار تومان معامله شود، میانگین‌های متحرک سیگنال صعودی صادر کنند و شاخص‌های مومنتومی نیز برتری خریداران را تأیید کنند، سناریوی غالب بازار همچنان ادامه روند صعودی خواهد بود؛ روندی که در گام نخست چشم به فتح دوباره قله ۱۹۵ هزار تومان و سپس ورود به کانال تاریخی ۲۰۰ هزار تومان دوخته است.
