سهام عادی چیست؟
سهام عادی فقط یک تکه کاغذ یا یک ورودی دیجیتال نیست، بلکه بلیتی برای مالکیت در یک شرکت است. زمانی که سهام عادی در اختیار دارید، می‌توانید با رأی دادن به اعضای هیئت‌مدیره و سیاست‌های شرکتی در تصمیمات شرکت مشارکت کنید. در بلندمدت، این نوع از سهام می‌تواند بازدهی جذابی ارائه دهد. اما به خاطر داشته باشید که یک نکته مهم وجود دارد: اگر یک شرکت مجبور به انحلال دارایی‌های خود شود، سهامداران عادی در انتهای صف قرار می‌گیرند و تنها پس از پرداخت مطالبات دارندگان اوراق قرضه، سهامداران ممتاز و سایر طلبکاران، سهم خود را دریافت می‌کنند. ارزش سهام عادی منتشرشده در بخش حقوق صاحبان سهام در ترازنامه شرکت گزارش می‌شود.
نکات کلیدی:
- سهام عادی یک نوع اوراق بهادار است که نمایانگر مالکیت در یک شرکت است.
- در صورت انحلال شرکت، سهامداران عادی پس از پرداخت بدهی‌ها، دارندگان اوراق قرضه و سهامداران ممتاز، هر آنچه از دارایی‌ها باقی بماند را دریافت می‌کنند.
- انواع مختلفی از سهام در بازار معامله می‌شوند: سهام ارزشی که قیمت آن‌ها نسبت به اصول بنیادین پایین‌تر است و سهام رشدی که متعلق به شرکت‌هایی هستند که به دلیل افزایش سودآوری، ارزش آن‌ها معمولاً رشد می‌کند.
- سرمایه‌گذاران باید با توجه به تحمل ریسک خود، با تنوع‌بخشی در سبد سرمایه‌گذاری، پول خود را در اوراق بهادار مختلف سرمایه‌گذاری کنند.
توضیح سهام عادی
سهام عادی به‌طور عمده نشان‌دهنده مالکیت در یک شرکت است و ادعایی بر بخشی از دارایی‌ها و درآمدهای شرکت را فراهم می‌کند. اگر سهام‌دار باشید، به نوعی «شریک مالک» محسوب می‌شوید، اما این به این معنا نیست که مالک دارایی‌های فیزیکی شرکت مانند صندلی‌ها یا کامپیوترها هستید؛ این دارایی‌ها متعلق به شرکت به‌عنوان یک شخصیت حقوقی مستقل هستند. در عوض، به‌عنوان سهام‌دار، شما حق ادعای باقی‌مانده سود و دارایی‌های شرکت را دارید، به این معنا که پس از پرداخت تمامی تعهدات دیگر، آنچه باقی بماند به شما تعلق می‌گیرد.
سهام عادی در بورس‌ها معامله می‌شود و سرمایه‌گذاران یا معامله‌گران می‌توانند آن را خرید و فروش کنند. دارندگان سهام عادی در صورتی که هیئت‌مدیره شرکت تصمیم به توزیع سود سهام بگیرد، از سود سهام بهره‌مند می‌شوند. معمولاً این سود از درآمدهای شرکت پرداخت می‌شود و تصمیم به توزیع آن با توجه به عواملی مانند عملکرد شرکت، نیازهای سرمایه‌ای آینده و اهداف مالی کلی توسط هیئت‌مدیره اتخاذ می‌شود.
اولین سهام عادی در سال 1602 توسط کمپانی هند شرقی هلند منتشر شد و در بورس آمستردام معامله شد. طی چهار قرن بعد، بازارهای بورس در سراسر جهان ایجاد شدند و بورس‌های بزرگ مانند بورس لندن و بورس توکیو هزاران شرکت را در لیست خود دارند. سهام شرکت‌های بزرگ آمریکایی در بورس‌های عمومی مانند بورس نیویورک (NYSE) یا نزدک (Nasdaq) معامله می‌شوند.
تا اواسط سال 2024، نزدک حدود 3,377 شرکت فهرست‌شده داشت، اما بورس نیویورک بزرگ‌ترین بورس جهان از نظر ارزش بازار است. شرکت‌های کوچک‌تر که نمی‌توانند شرایط لیست‌شدن در این بورس‌های بزرگ را برآورده کنند، به‌عنوان شرکت‌های غیرلیست‌شده در نظر گرفته می‌شوند و سهام آن‌ها در بازارهای خارج از بورس (Over the Counter) معامله می‌شود.
سهام ممتاز چیست؟
سهام ممتاز یک نوع متفاوت از سهام است که حقوق متمایزی نسبت به سهام عادی ارائه می‌دهد. در حالی که هر دو نوع سهام، مالکیت در یک شرکت را فراهم می‌کنند، دارندگان سهام ممتاز نسبت به دارندگان سهام عادی، اولویت بالاتری در دریافت دارایی‌ها و سود سهام دارند. این موقعیت برتر در نام «ممتاز» سهام نیز منعکس شده است.
مقایسه سهام عادی و سهام ممتاز
سهام عادی و ممتاز هر دو به سرمایه‌گذاران امکان مالکیت بخشی از یک کسب‌وکار را می‌دهند، اما تفاوت‌های کلیدی وجود دارد که سرمایه‌گذاران باید از آن‌ها آگاه باشند.
مقایسه سهام عادی و سهام ممتاز
|
ویژگی |
سهام عادی |
سهام ممتاز |
|
حق رأی |
دارندگان سهام حق رأی در شرکت دارند و می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سیاست‌های شرکت و انتخاب اعضای هیئت‌مدیره شرکت کنند. |
معمولاً دارندگان سهام حق رأی ندارند، اگرچه این موضوع می‌تواند بسته به شرایط خاص سهام متفاوت باشد. |
|
سود سهام |
تضمین‌شده نیست و به صلاحدید هیئت‌مدیره پرداخت می‌شود. |
معمولاً ثابت است و باید پیش از پرداخت سود به دارندگان سهام عادی، پرداخت شود. |
|
اولویت در انحلال |
دارندگان سهام عادی آخرین نفراتی هستند که می‌توانند دارایی‌های باقی‌مانده را دریافت کنند، پس از دارندگان اوراق قرضه و سهام ممتاز. |
دارندگان سهام ممتاز اولویت بیشتری در دریافت دارایی‌ها دارند و پیش از سهامداران عادی پرداخت می‌شوند. |
|
قابلیت تبدیل |
قابل تبدیل به سایر انواع اوراق بهادار نیست. |
ممکن است بر اساس شرایط به سهام عادی تبدیل شود. |
|
نوسان‌پذیری |
به طور کلی بیشتر است زیرا بیشتر به عملکرد شرکت و شرایط بازار حساس است. |
کمتر است، به دلیل سود ثابت و اولویت بالاتر در دارایی‌ها. |
|
مشارکت در بازار |
دارندگان سهام مستقیماً از افزایش ارزش شرکت بهره‌مند می‌شوند. |
معمولاً فراتر از سود ثابت در رشد ارزش شرکت مشارکت نمی‌کنند. |
حق رأی
سهامداران یک شرکت حق دارند در تصمیمات مهم مربوط به مدیریت شرکت رأی دهند. به‌عنوان‌مثال، سهامداران اعضای هیئت‌مدیره را انتخاب می‌کنند. معمولاً سهام عادی به سهامداران حق رأی می‌دهد، اما سهام ممتاز اغلب این حق را ندارد.
سود سهام
هر دو نوع سهام عادی و ممتاز می‌توانند از شرکت سود سهام دریافت کنند. بااین‌حال، سود سهام ممتاز از پیش بر اساس ارزش اسمی سهم و نرخ سود سهام مشخص می‌شود. شرکت‌ها می‌توانند تصمیم بگیرند که آیا و چقدر سود به سهامداران عادی پرداخت کنند. در صورتی که یک شرکت منابع مالی کافی برای پرداخت سود به همه سهامداران نداشته باشد، سهامداران ممتاز اولویت دارند و ابتدا سود خود را دریافت می‌کنند. برای دارندگان سهام ممتاز تجمعی، هرگونه پرداخت سود معوق به‌عنوان «سود معوق» ثبت شده و باید پیش از پرداخت سود به سهامداران عادی پرداخت شود.
معامله و تغییر قیمت
سهام عادی و ممتاز هر دو در بازار آزاد معامله می‌شوند و سرمایه‌گذاران می‌توانند هر یک از این دو نوع سهام را خریداری یا بفروشند. بااین‌حال، سرمایه‌گذاران معمولاً بیشتر سهام عادی معامله می‌کنند تا سهام ممتاز. به دلیل سود ثابت و ریسک کمتر، سهام ممتاز معمولاً نوسان قیمت کمتری دارد و پتانسیل رشد کمتری نسبت به سهام عادی دارد. به دلیل ثبات سود سهام و نوسان کمتر، سهام ممتاز اغلب موردتوجه سرمایه‌گذاران نهادی است که به دنبال جریان درآمدی پیش‌بینی‌پذیر هستند. این نوع سهام معمولاً نقدشوندگی کمتری نسبت به سهام عادی دارد، به این معنا که کمتر معامله می‌شوند و برای سرمایه‌گذاران خرده‌فروشی که به دنبال سود کوتاه‌مدت هستند، مناسب نیستند.
ورشکستگی شرکت
در صورت ورشکستگی یک شرکت، سهامداران عادی تا زمانی که بدهی‌ها، اوراق قرضه و سهام ممتاز پرداخت نشود، سهمی از دارایی‌ها دریافت نمی‌کنند. این مسئله سهام عادی را پرریسک‌تر از بدهی یا سهام ممتاز می‌کند. مزیت سهام عادی این است که معمولاً در بلندمدت عملکرد بهتری نسبت به اوراق قرضه و سهام ممتاز دارد. بیشتر شرکت‌ها هر سه نوع اوراق بهادار را صادر می‌کنند. به‌عنوان‌مثال، شرکت Wells Fargo & Company چندین نوع اوراق قرضه در بازار ثانویه دارد، مانند سهام ممتاز سری L (WFC-L) و سهام عادی (WFC).
عرضه اولیه عمومی (IPO)
برای انتشار سهام، یک شرکت فرآیند عرضه اولیه عمومی (IPO) را آغاز می‌کند. IPO یک روش اصلی برای شرکتی است که به دنبال سرمایه اضافی برای گسترش کسب‌وکار است. برای شروع این فرآیند، شرکت با یک بانک سرمایه‌گذاری متولی همکاری می‌کند تا نوع و قیمت سهام را تعیین کند. پس از تکمیل IPO، سهام برای عموم مردم در بازار ثانویه قابل خرید می‌شود.
مزایا و معایب
هر دو نوع سهام عادی و ممتاز برای سرمایه‌گذاران دارای مزایا و معایب خاص خود هستند که باید در نظر گرفته شوند.
مزایا و معایب سهام عادی
مزایا:
- معامله بیشتر نسبت به سهام ممتاز
- بازدهی بالقوه بالاتر
- حق رأی
معایب:
- ممکن است سود سهام دریافت نکند
- اولویت پایین‌تر در دریافت سود سهام یا در زمان ورشکستگی شرکت
- نوسان قیمت بیشتر
مزایا و معایب سهام ممتاز
مزایا:
- اولویت بالاتر در دریافت سود سهام
- نوسان قیمت کمتر
- سود ثابت که کاهش نمی‌یابد
معایب:
- ممکن است حق رأی نداشته باشد
- بازدهی بالقوه پایین‌تر
- معامله کمتر نسبت به سهام عادی
چگونه در سهام عادی سرمایه‌گذاری کنیم؟
سهام باید به‌عنوان بخشی مهم از سبد سرمایه‌گذاری هر فرد در نظر گرفته شود. سهام نسبت به دارایی‌هایی مانند گواهی سپرده (CD)، سهام ممتاز و اوراق قرضه ریسک بیشتری دارند. بااین‌حال، این ریسک بیشتر با پتانسیل بازدهی بالاتر همراه است. در بلندمدت، سهام معمولاً عملکرد بهتری نسبت به سایر سرمایه‌گذاری‌ها دارند، اما در کوتاه‌مدت نوسان بیشتری دارند. سرمایه‌گذاران می‌توانند بین انواع مختلف سهام عادی انتخاب کنند.
سهام رشدی متعلق به شرکت‌هایی است که انتظار می‌رود درآمدهای آن‌ها افزایش یابد، که باعث بالا رفتن ارزش سهام آن‌ها می‌شود. از سوی دیگر، سهام ارزشی با قیمتی پایین‌تر نسبت به بنیادهای اقتصادی خود معامله می‌شوند و اغلب سود سهام پرداخت می‌کنند، برخلاف سهام رشدی. سهام‌ها همچنین بر اساس ارزش بازار به دسته‌های بزرگ (Large-cap)، متوسط (Mid-cap) و کوچک (Small-cap) تقسیم می‌شوند. سهام شرکت‌های بزرگ بیشتر معامله می‌شوند و معمولاً نماینده شرکت‌های با ثبات و جاافتاده هستند. در مقابل، سهام شرکت‌های کوچک اغلب متعلق به شرکت‌های تازه‌کار و رشدگرا بوده و نوسانات بیشتری دارند.
چگونه در سهام ممتاز سرمایه‌گذاری کنیم؟
سرمایه‌گذاران می‌توانند سهام ممتاز را مانند سهام عادی معامله کنند، اما به دلیل تفاوت‌های آن با سهام عادی، نیاز به رویکرد متفاوتی دارند. تحقیق درباره شرکت منتشرکننده ضروری است؛ زیرا سرمایه‌گذاری در سهام ممتاز یک شرکت ناپایدار به‌اندازه خرید سهام عادی آن پرریسک است. اگر شرکت عملکرد ضعیفی داشته باشد، هر دو نوع سهام احتمالاً زیان‌ده خواهند بود. بررسی سود سهام نیز اهمیت دارد. میزان سود سهامی که نسبت به قیمت سهم دریافت می‌کنید را مقایسه کنید تا بازده مناسب را ارزیابی کنید.
بازده بهتر می‌تواند منجر به بازدهی بالاتر شود.یکی دیگر از موارد مهم قابل‌توجه، قابل بازخرید یا قابل تبدیل بودن سهام ممتاز است. سهام ممتاز قابل بازخرید می‌تواند توسط شرکت در تاریخ و قیمت مشخصی بازخرید شود، که ممکن است شما را از دریافت سودهای آتی محروم کند. از سوی دیگر، سهام ممتاز قابل تبدیل می‌تواند به سهام عادی تبدیل شود که در صورت افزایش قابل‌توجه قیمت سهام عادی، می‌تواند مزیت باشد.
چگونه از سهام عادی برای رأی‌گیری در جلسات شرکت استفاده کنم؟
اغلب سهام عادی به‌صورت «یک سهم، یک رأی» عرضه می‌شوند و به سهامداران این حق را می‌دهند که در اقدامات شرکتی رأی دهند. این رأی‌گیری معمولاً در جلسات سهامداران انجام می‌شود. اگر نتوانید در جلسه حضور داشته باشید، می‌توانید رأی خود را از طریق وکالت (Proxy) بدهید که در آن شخص ثالثی به نمایندگی از شما رأی می‌دهد. مهم‌ترین رأی‌گیری‌ها معمولاً در موضوعاتی مانند ادغام یا خرید شرکت، انتخاب اعضای هیئت‌مدیره، یا تأیید تقسیم سهام یا سود نقدی انجام می‌شوند.
چرا سهام عادی «حقوق صاحبان سهام» نامیده می‌شود؟
سهام عادی نماینده مالکیت باقی‌مانده در یک شرکت است و به سهامداران حق ادعای دارایی‌های باقی‌مانده پس از انجام تمام تعهدات مالی شرکت را می‌دهد. یک شرکت ترازنامه‌ای متشکل از دارایی‌ها و بدهی‌ها دارد. دارایی‌ها شامل اموالی است که شرکت مالک آن است یا از دیگران طلب دارد، مانند املاک، تجهیزات، ذخایر نقدی، و حساب‌های دریافتنی. بدهی‌ها شامل تعهدات مالی شرکت است، مانند بدهی‌ها، حساب‌های پرداختنی، و سایر تعهدات. اگر شرکت سالم باشد، مجموع دارایی‌ها از مجموع بدهی‌ها بیشتر خواهد بود. مبلغ باقی‌مانده به مالکان به‌عنوان «حقوق صاحبان سهام» شناخته می‌شود و توسط سهام شرکت نمایندگی می‌شود.
چرا شرکت‌ها سهام ممتاز منتشر می‌کنند؟
فروش سهام ممتاز، مانند هر نوع سهام دیگر، به شرکت این امکان را می‌دهد که از طریق فروش سهمی از مالکیت شرکت، سرمایه جذب کند. یک شرکت ممکن است برای تأمین سرمایه جهت توسعه کسب‌وکار، پرداخت بدهی یا سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید اقدام به انتشار سهام ممتاز کند. سهام ممتاز از آنجا که معمولاً فاقد حق رأی هستند، کمتر باعث کاهش مالکیت شرکت می‌شوند. این نوع سهام برای شرکت مزایای دیگری نیز دارد. از جمله اینکه نوسانات کمتر سهام ممتاز، آن را برای گروهی از سرمایه‌گذاران جذاب‌تر می‌کند.
همچنین، سود سهام ثابت سهام ممتاز باعث ایجاد ثبات در ترازنامه شرکت شده و آن را برای سرمایه‌گذاران بیشتری جذاب می‌کند. دلیل دیگر این است که برای برخی از شرکت‌ها، هزینه انتشار سهام ممتاز کمتر از انتشار اوراق قرضه است. برخلاف پرداخت بهره اوراق قرضه، پرداخت سود سهام ممتاز الزامی نیست و عموماً برای شرکت کسر مالیاتی ندارد. بااین‌حال، ممکن است این هزینه همچنان کمتر از نرخ بهره بالاتری باشد که شرکت باید برای جذب سرمایه‌گذاران اوراق قرضه پرداخت کند.
آیا سهام ممتاز یا سهام عادی سرمایه‌گذاری بهتری است؟
هر یک از این دو نوع سهام مزایا و معایب خود را دارند. سهام عادی معمولاً بازدهی بالقوه بالاتری دارد اما نوسانات بیشتری را تجربه می‌کند. در مقابل، سهام ممتاز ممکن است نوسانات کمتری داشته باشد اما پتانسیل بازدهی آن نیز کمتر است. این موضوع نشان می‌دهد که سرمایه‌گذارانی که می‌توانند نوسانات بیشتری را تحمل کنند و دیدگاه بلندمدت دارند، سهام عادی را ترجیح می‌دهند، درحالی‌که کسانی که می‌خواهند از این نوسانات اجتناب کنند، بیشتر به سمت سهام ممتاز گرایش دارند.
آیا انواع دیگری از سهام وجود دارد؟
سهام عادی و ممتاز دو نوع اصلی سهام هستند. برخی شرکت‌ها کلاس‌های مختلفی از سهام یا حتی انواع متفاوتی از سهام عادی منتشر می‌کنند. به‌عنوان مثال، شرکت آلفابت (شرکت مادر گوگل) دو کلاس سهام عادی با نمادهای GOOG و GOOGL منتشر کرده است.
نتیجه‌گیری
سهام عادی، همان‌طور که از نام آن پیداست، یکی از رایج‌ترین انواع سهام است. این نوع سهام به سهامداران سهمی در کسب‌وکار پایه می‌دهد، به همراه حق رأی برای انتخاب اعضای هیئت‌مدیره و ادعایی بر بخشی از دارایی‌ها و درآمدهای آتی شرکت. بااین‌حال، سهامداران عادی در موقعیتی پایین‌تر از سهامداران ممتاز قرار دارند؛ زیرا سهامداران ممتاز در دریافت سود سهام و بازپس‌گیری سرمایه خود در صورت انحلال شرکت اولویت دارند.
نظرات کاربران