ظرفیت مازاد وضعیتی است که زمانی رخ می‌دهد که تقاضا برای یک محصول کمتر از مقدار محصولی باشد که یک کسب‌وکار می‌تواند بالقوه به بازار عرضه کند. هنگامی که یک شرکت در مقیاس تولید پایین‌تر از آنچه برای آن طراحی شده است، تولید می‌کند، ظرفیت مازاد ایجاد می‌کند.اصطلاح ظرفیت مازاد معمولاً در تولید استفاده می‌شود. اگر کارگران بیکار را در یک کارخانه تولیدی ببینید، می‌تواند نشان دهد که آن تأسیسات ظرفیت مازاد دارد. با این حال، ظرفیت مازاد می‌تواند در بخش خدمات نیز اعمال شود. به عنوان مثال، در صنعت رستوران، مؤسساتی وجود دارند که به طور مزمن میزهای خالی و همچنین کارکنانی دارند که غیرمولد به نظر می‌رسند. این ناکارآمدی نشان می‌دهد که مکان می‌تواند مهمانان بیشتری را در خود جای دهد، اما تقاضا برای آن رستوران با ظرفیت آن برابر نیست.
نکات کلیدی
- ظرفیت مازاد زمانی وجود دارد که تقاضای بازار برای یک محصول کمتر از حجم محصولی باشد که یک شرکت می‌تواند بالقوه عرضه کند.
- اصطلاح ظرفیت مازاد عمدتاً مربوط به تولید است، اما در بخش خدمات نیز استفاده می‌شود.
- ظرفیت مازاد می‌تواند نشان‌دهنده رشد سالم باشد، اما ظرفیت مازاد بیش از حد می‌تواند به اقتصاد آسیب برساند.
چه چیزی باعث ظرفیت مازاد می‌شود؟
برخی از عواملی که می‌توانند باعث ظرفیت مازاد شوند عبارتند از سرمایه‌گذاری بیش از حد، تقاضای سرکوب‌شده، بهبود فناوری و شوک‌های خارجی - مانند یک بحران مالی - در میان سایر مؤلفه‌ها. ظرفیت مازاد همچنین می‌تواند ناشی از پیش‌بینی نادرست بازار یا تخصیص ناکارآمد منابع باشد. برای حفظ سلامت و تعادل مالی، مدیریت یک شرکت باید با واقعیت‌های عرضه و تقاضا هماهنگ باشد.
چرا ظرفیت مازاد مهم است؟
اگرچه ظرفیت مازاد می‌تواند نشان‌دهنده رشد سالم باشد، ظرفیت مازاد بیش از حد می‌تواند به اقتصاد آسیب برساند. اگر یک شرکت نتواند محصولی را به مبلغی برابر یا بیشتر از هزینه تولید آن بفروشد، ممکن است شرکت با فروش محصول با قیمتی کمتر از آنچه برای تولید آن پرداخته است، ضرر کند یا محصول ممکن است با ماندن در قفسه هدر رود.اگر شرکتی به دلیل داشتن ظرفیت بیش از حد مجبور به تعطیلی یک کارخانه شود، مشاغل از بین می‌روند و منابع هدر می‌روند.شرکتی با ظرفیت مازاد زیاد اگر نتواند هزینه‌های ثابت بالایی را که با تولید مرتبط هستند، بپردازد، می‌تواند مبالغ قابل توجهی پول از دست بدهد. از سوی دیگر، ظرفیت مازاد می‌تواند برای مصرف‌کنندگان مفید باشد، زیرا یک شرکت می‌تواند از ظرفیت مازاد خود برای ارائه قیمت‌های تخفیف ویژه به مشتریان استفاده کند.شرکت‌ها همچنین ممکن است عمداً ظرفیت مازاد را به عنوان بخشی از یک استراتژی رقابتی برای جلوگیری یا ممانعت از ورود شرکت‌های جدید به بازار خود حفظ کنند.
مثال ظرفیت مازاد: چین
از سال ۲۰۰۹، اقتصاد چین در سومین دوره ظرفیت مازاد خود غرق شده است. دوره‌های قبلی ظرفیت مازاد بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ و دوباره بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ بود. حتی با وجود اینکه چین در سال ۲۰۱۰ به دومین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شد، همچنان با چالش‌های اقتصادی داخلی و خارجی روبرو است. ظرفیت مازاد در صنایع تولیدی چین - از جمله فولاد، سیمان، آلومینیوم، شیشه تخت و به ویژه خودرو - یکی از بزرگترین چالش‌های آن است.
ظرفیت مازاد = خروجی بالقوه - خروجی واقعی
ظرفیت مازاد افسارگسیخته در چین همچنان ادامه دارد
دولت چین اقدامات متعددی برای رفع این مشکل انجام داده است، اما همچنان ادامه دارد. در اقتصادهای صنعتی، ظرفیت مازاد معمولاً یک وضعیت کوتاه‌مدت است که خودبه‌خود اصلاح می‌شود.با این حال، شدت و تداوم ظرفیت مازاد در بخش‌های تولیدی چین نشان می‌دهد که مسائل عمیق‌تر و اساسی‌تری در اقتصاد چین وجود دارد. این مشکلات با توجه به نفوذ روزافزون چین در بازار جهانی، پیامدهای قابل توجهی برای تجارت بین‌المللی نیز دارند.
ظرفیت مازاد در بازار خودرو چین
به طور معمول، کارخانه‌های مونتاژ خودرو هزینه‌های ثابت زیادی برای پوشش دارند. همچنین، بیشتر کارخانه‌های جدید در چین به مشوق‌های اقتصادی دولت‌های محلی وابسته هستند، بنابراین فشاری برای باز نگه داشتن کارخانه‌ها و استخدام افراد وجود دارد - صرف نظر از اینکه بتوانند خروجی اضافی را بفروشند یا نه. علاوه بر این، همه آن خودروهای اضافی باید جایی پیدا کنند، که می‌تواند به معنای جنگ قیمت و سود کمتر در بازار داخلی چین، همراه با سیل صادرات به ایالات متحده و جاهای دیگر باشد. برای شرکت‌هایی مانند جنرال موتورز (GM)، که اکنون فروش و درآمد قابل توجهی از چین به دست می‌آورند، این نمی‌تواند خبر خوبی باشد.
چه مدت می‌تواند طول بکشد؟
یک مسئله این است که انگیزه کمی برای حذف ظرفیت مازاد از بازار چین وجود دارد. هیچ کس نمی‌خواهد یک کارخانه نسبتاً جدید را در چین تعطیل کند و خطر خشم یک دولت محلی را به جان بخرد. همچنین، پس از تقریباً دو دهه، بعید به نظر می‌رسد که روند ظرفیت مازاد در چین به این زودی کاهش یابد.
سپس COVID-19 از راه رسید
ویروس کرونا (COVID-19) صنعت خودرو را در هم کوبید. در بحبوحه شیوع، در فوریه ۲۰۲۰ چین کاهش بیش از ۸۰ درصدی در فروش خودرو را تجربه کرد. اما از آنجایی که بیش از ۸۰ درصد از زنجیره تامین خودرو جهان به چین متصل است، کمبود تولید ناشی از اختلالات در صنعت خودرو در چین، خودروسازان در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داد. بیشتر شرکت‌های خودروسازی و شرکت‌های مرتبط در جهان بر این باورند که همه‌گیری COVID-19 تأثیر مستقیمی بر درآمدهای آنها در سال ۲۰۲۰ خواهد داشت.از آنجایی که COVID-19 در چین سرچشمه گرفت، احتمالاً چین زودتر از اروپا و آمریکای شمالی بهبود خود را از این همه‌گیری آغاز خواهد کرد. با این حال، هنوز خیلی زود است که نه تنها اثرات اقتصادی بلندمدت COVID-19 را به طور قطعی بدانیم، بلکه میزان تأثیری که این پسرفت جدید بر رابطه پر از مشکل چین با پدیده ظرفیت مازاد خواهد گذاشت را نیز بدانیم.
نظرات کاربران