کارت هدیه (Gift Card) کارتی پیشپرداخت است که مبلغ مشخصی از قبل روی آن شارژ میشود و دارنده‌اش میتواند تا سقف همین موجودی خرید کند. کارت هدیهٔ «بسته» فقط نزد یک فروشگاه یا برندهای یک شرکت پذیرفته میشود. کارت هدیهٔ «باز» لوگوی شبکه‌هایی مانند ویزا یا مسترکارد را دارد و تقریباً هر جا که کارتهای آن شبکه را بپذیرند، کار میکند.
نکات کلیدی
- کارت هدیه از خانوادهٔ کارتهای پیشپرداخت است: پول پیش از خرید روی کارت گذاشته میشود و کارت به حساب بانکی دارنده وصل نیست.
- کارتهای بسته فقط نزد فروشندهٔ صادرکننده کار می‌کنند و معمولاً کارمزد خرید ندارند. کارتهای باز در شبکهٔ پرداخت گسترده‌تری پذیرفته می‌شوند، اما گاهی کارمزد فعالسازی دارند.
- بیشتر کارتهای هدیهٔ بسته شارژپذیر نیستند و با تمام شدن موجودی، دیگر کاربردی ندارند.
- برداشت پول نقد از خودپرداز فقط با برخی کارتهای باز ممکن است و بسیاری از کارتهای هدیه چنین امکانی ندارند.
- در آمریکا، طبق مقررات فدرال، موجودی کارت هدیه زودتر از پنج سال پس از صدور یا آخرین شارژ منقضی نمی‌شود و کارمزد عدم استفاده فقط پس از یک سال بیاستفاده ماندن کارت مجاز است.
- به گزارش کمیسیون تجارت فدرال آمریکا در مارس ۲۰۲۵، مصرف‌کنندگان آمریکایی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۱ هزار کلاهبرداری را گزارش کردند که در آن‌ها با کارت هدیه یا کارت شارژ مجدد پول پرداخته بودند؛ زیان گزارش‌شده در این موارد ۲۱۲ میلیون دلار بود.
- برای شرکت صادرکننده، پول فروش کارت هدیه تا وقتی خرج نشده، بدهی است؛ بخشی از موجودی که هرگز خرج نمی‌شود، سرانجام به درآمد تبدیل میشود.
کارت هدیه چگونه کار میکند؟
خریدار مبلغی می‌پردازد و همان مبلغ روی کارت شارژ میشود. دارندهٔ کارت با هر خرید بخشی از موجودی را خرج میکند تا موجودی تمام شود. به این کارت‌ها «کارت ارزش ذخیره‌شده» (Stored-Value Card) هم می‌گویند، چون پول نزد صادرکننده ذخیره میشود و به حساب بانکی دارنده ربطی ندارد. هر دو نوع کارت هدیه، باز و بسته، معمولاً هم در خرید حضوری و هم در خرید اینترنتی به کار می‌روند.
بسیاری از کارت‌ها برای شارژ اولیه کف و سقف دارند؛ برای نمونه، ممکن است کمترین مبلغ ۱۰ دلار و بیشترین مبلغ ۵۰۰ دلار باشد. اگر بهای خرید از موجودی کارت بیشتر باشد، در برخی فروشگاه‌ها میتوان بخشی از آن را با کارت هدیه و باقی را با پول نقد، کارت بانکی یا کارت اعتباری پرداخت. برخی کارت‌ها هم برای هر بار شارژ دوباره کارمزد می‌گیرند.
بسیاری از صادرکنندگان امکان ثبت اینترنتی کارت را فراهم کرده‌اند. اگر کارت ثبت‌شده گم شود، میتوان موجودی باقی‌ماندهٔ آن را پیگیری و مسدود کرد؛ از این نظر، کارت هدیهٔ ثبت‌شده از پول نقد امن‌تر است.
انواع کارت هدیه
کارت هدیهٔ بسته (Closed-Loop)
کارت هدیهٔ بسته را خود فروشگاه یا برند صادر و تبلیغ میکند و دارندهٔ کارت فقط میتواند با آن از همان فروشگاه خرید کند، چه در شعبهٔ حضوری و چه در وب‌سایت. اگر یک شرکت مالک چند برند خرده‌فروشی باشد، ممکن است کارتی صادر کند که در همهٔ آن‌ها پذیرفته شود. برای نمونه، کارتهای هدیهٔ شرکت گپ (Gap Inc.) معمولاً در فروشگاه‌های همهٔ برندهای این گروه، یعنی گپ، بانانا ریپابلیک، اولد نیوی و اتلتا، کار می‌کنند. مقررات آمریکا این کارت‌ها را «کارت هدیهٔ فروشگاهی» (Store Gift Card) می‌نامد.
این کارت‌ها معمولاً کارمزد فعالسازی ندارند. روی آن‌ها لوگوی فروشگاه چاپ میشود، نه لوگوی شبکهٔ پرداخت، یعنی شرکتی که تراکنش را پردازش میکند؛ به همین دلیل، هر کارت بسته نوعی تبلیغ برای فروشگاه هم هست. بیشتر کارتهای بسته شارژپذیر نیستند و با تمام شدن موجودی دیگر کاربردی ندارند، هرچند برخی برندها کارت شارژپذیر هم عرضه می‌کنند. ممکن است موجودی این کارت‌ها تاریخ انقضا هم داشته باشد و دارنده ناچار شود آن را در مدت معینی خرج کند.
کارتهای بسته از هدیه‌های رایج در مراسم عروسی و تولد نوزاد هستند، به‌ویژه در «فهرست هدیه» (Gift Registry)؛ یعنی فهرست کالاهایی که زوج‌ها یا والدین در یک فروشگاه ثبت می‌کنند تا دیگران از میان آن‌ها برایشان هدیه بخرند. بسیاری از خرده‌فروشان هم به کسانی که در فروشگاهشان فهرست هدیه می‌سازند، کارت هدیهٔ بسته جایزه می‌دهند.
کارت هدیهٔ باز (Open-Loop)
کارت هدیهٔ باز با لوگوی شبکههای بزرگ پرداخت، مانند ویزا، مسترکارد، امریکن اکسپرس و دیسکاور، عرضه میشود. این کارت‌ها به فروشگاه خاصی وابسته نیستند و در هر فروشگاه حضوری یا اینترنتی که کارتهای آن شبکه را بپذیرد، تقریباً مانند پول نقد یا کارت بانکی کار می‌کنند. مقررات آمریکا این کارت‌ها را «کارت پیشپرداخت عام‌منظوره» (General-Use Prepaid Card) می‌نامد.
کارتهای باز گاهی کارمزد فعالسازی دارند که معمولاً حدود ۵ دلار است و خریدار آن را هنگام خرید کارت می‌پردازد. برخی از این کارت‌ها شارژپذیرند و دارنده میتواند خودش به موجودی کارت بیفزاید؛ برخی هم برداشت پول نقد از خودپرداز را ممکن می‌کنند. با این حال، بسیاری از کارتهای هدیهٔ باز یکبارمصرفاند و امکان برداشت نقدی ندارند؛ پس پیش از خرید، شرایط کارت را بخوانید.
| ویژگی | کارت هدیهٔ بسته | کارت هدیهٔ باز |
|---|---|---|
| لوگوی روی کارت | لوگوی فروشگاه یا برند | لوگوی شبکهٔ پرداخت (ویزا، مسترکارد و مانند آن) |
| محل استفاده | فقط فروشگاه‌ها یا برندهای همان شرکت | هر پذیرنده‌ای که کارتهای آن شبکه را بپذیرد |
| کارمزد خرید | معمولاً ندارد | گاهی دارد |
| شارژ دوباره | در بیشتر کارت‌ها ممکن نیست | در برخی کارت‌ها ممکن است |
| برداشت از خودپرداز | ممکن نیست | فقط با برخی کارت‌ها |
کارت هدیهٔ دیجیتال
کارت هدیهٔ دیجیتال (E-Gift Card) نسخهٔ فیزیکی ندارد. شماره و رمز آن با ایمیل، پیامک یا اپلیکیشن برای گیرنده فرستاده میشود و در خرید اینترنتی یا با تلفن همراه به کار می‌رود. کارتهای هدیهٔ پلاستیکی از میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰ میلادی در خرده‌فروشی آمریکا رواج یافتند و به‌تدریج جای بن‌های خرید کاغذی را گرفتند؛ در سال‌های اخیر نسخهٔ دیجیتال آن‌ها هم پرطرفدار شده است.
بسیاری از خرده‌فروشان با کارت هدیهٔ دیجیتال مشتریان را به خرید بیشتر تشویق می‌کنند. برای نمونه، فروشگاه‌های لوکس به اعضای باشگاه مشتریان که در دورهٔ معینی یا در جریان یک طرح تبلیغاتی مبلغ مشخصی خرید کرده‌اند، کارت هدیه پاداش می‌دهند.
کارت هدیه در ایران
در ایران، بانک‌ها کارت هدیه‌ای صادر می‌کنند که در شبکهٔ شتاب کار میکند و با کارت‌خوان فروشگاه‌ها و درگاه‌های پرداخت اینترنتی پذیرفته میشود؛ این کارت‌ها از نظر کارکرد به کارت هدیهٔ باز نزدیک‌اند. در مقابل، کارتهای خریدی که فروشگاه‌های زنجیره‌ای صادر می‌کنند و فقط نزد همان فروشگاه اعتبار دارند، نمونه‌ای از کارت هدیهٔ بسته‌اند. مبلغ، مدت اعتبار، کارمزد صدور و امکان شارژ دوبارهٔ این کارت‌ها را بانک یا فروشگاه صادرکننده تعیین میکند.
کارمزدها و تاریخ انقضا
کارت هدیه ممکن است هزینه‌هایی مانند کارمزد فعالسازی، کارمزد شارژ دوباره یا کارمزد ماهانه برای کارت بیاستفاده داشته باشد و موجودی آن پس از مدتی منقضی شود. این قواعد از کشوری به کشور دیگر فرق میکند.
در آمریکا، «مقررات E» (Regulation E) که از مقررات دفتر حمایت مالی از مصرف‌کنندگان (CFPB) است، برای کارتهای هدیهٔ فروشگاهی و کارتهای پیشپرداخت عام‌منظوره این قواعد را تعیین کرده است:
- موجودی کارت زودتر از پنج سال پس از صدور کارت، یا پنج سال پس از آخرین باری که پول روی آن شارژ شده، منقضی نمی‌شود.
- کارمزد عدم استفاده یا کارمزد خدمات فقط وقتی مجاز است که کارت یک سال کامل بیاستفاده مانده باشد، و در هر ماه تقویمی بیش از یک بار گرفته نمی‌شود.
- مبلغ این کارمزد، دفعات دریافت آن و تاریخ انقضای موجودی باید به‌روشنی روی خود کارت درج شود.
- اگر خود کارت پیش از موجودی آن منقضی شود، دارنده میتواند کارت جایگزین بگیرد و برای این کار نباید هزینه‌ای بپردازد، مگر آنکه کارت گم یا دزدیده شده باشد.
مثال فرضی: هزینهٔ واقعی یک کارت هدیه
مثال فرضی: فردی یک کارت هدیهٔ باز ۱۰۰ دلاری می‌خرد و ۵ دلار کارمزد فعالسازی می‌پردازد؛ یعنی برای ۱۰۰ دلار قدرت خرید، ۱۰۵ دلار خرج میکند و کارمزد برابر ۵٪ ارزش کارت است. گیرندهٔ کارت ۸۷ دلار خرید میکند و ۱۳ دلار روی کارت می‌ماند.
فرض کنید کارت پس از آن یک سال کامل بیاستفاده بماند و صادرکننده، چنان‌که روی کارت اعلام کرده، از آن پس ماهی ۲٫۵ دلار کارمزد عدم استفاده بگیرد. پس از چهار ماه، ۱۰ دلار (۴ × ۲٫۵) کسر میشود و ۳ دلار روی کارت می‌ماند. در این مثال، از ۱۰۵ دلاری که خریدار پرداخت، ۸۷ دلار صرف خرید شد، ۱۵ دلار (۵ + ۱۰) صرف کارمزد شد و ۳ دلار هنوز خرج نشده است.
کارت هدیه از نگاه شرکت صادرکننده
پولی که فروشگاه از فروش کارت هدیه می‌گیرد، هنوز درآمد نیست، چون در برابر آن کالا یا خدمتی تحویل نداده است. این مبلغ در ترازنامه بدهی (پیش‌دریافت یا درآمد تحقق‌نیافته) ثبت میشود و هر بار که دارندهٔ کارت خرید کند، بخشی از آن به درآمدهای عملیاتی منتقل میشود.
طبق استانداردهای حسابداری درآمد (IFRS 15 و معادل آمریکایی آن، ASC 606)، شرکت میتواند بخشی از موجودی کارت‌ها را که بر پایهٔ تجربه انتظار دارد هرگز خرج نشود، به‌تدریج و به نسبت خرج شدن بقیهٔ موجودی، درآمد شناسایی کند. در حسابداری به این بخش «حقوق استفاده‌نشدهٔ مشتری» (Breakage) می‌گویند.
مثال فرضی: فروشگاهی ۱٬۰۰۰ کارت هدیهٔ ۵۰ دلاری می‌فروشد و ۵۰٬۰۰۰ دلار دریافت میکند که ابتدا بدهی ثبت میشود. اگر تجربهٔ گذشته نشان دهد ۴٪ موجودی کارت‌ها هرگز خرج نمی‌شود، فروشگاه انتظار دارد ۲٬۰۰۰ دلار از این مبلغ خرج نشود و ۴۸٬۰۰۰ دلار خرج شود. وقتی نیمی از این ۴۸٬۰۰۰ دلار، یعنی ۲۴٬۰۰۰ دلار، خرج شد، فروشگاه نیمی از ۲٬۰۰۰ دلار، یعنی ۱٬۰۰۰ دلار، را هم درآمد شناسایی میکند. در این نقطه ۲۵٬۰۰۰ دلار (۲۴٬۰۰۰ + ۱٬۰۰۰) درآمد ثبت شده و ۲۵٬۰۰۰ دلار هنوز بدهی است.
گزارش سالانهٔ استارباکس به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، که در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، نمونهٔ روشنی از این سازوکار است. به گفتهٔ این گزارش، استارباکس مبالغ شارژشده روی کارت‌هایش را ابتدا درآمد تحقق‌نیافته ثبت میکند و هنگام خرید مشتری به درآمد منتقل میکند؛ بر اساس تجربهٔ گذشته، بیشتر این کارت‌ها طی یک سال خرج می‌شوند. کارتهای استارباکس در آمریکا تاریخ انقضا ندارند و شرکت هیچ کارمزدی از موجودی آن‌ها کم نمی‌کند. با این حال، شرکت بر پایهٔ نرخ‌های تاریخی استفاده انتظار دارد بخشی از موجودی هرگز خرج نشود و این بخش را به نسبت استفاده از کارت‌ها به‌تدریج درآمد شناسایی میکند.
استارباکس در سال مالی منتهی به ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ از همین محل ۲۰۰٫۴ میلیون دلار در فروشگاه‌های تحت مالکیت خود و ۲۲ میلیون دلار در فروشگاه‌هایی که با مجوز این برند کار می‌کنند، درآمد شناسایی کرد؛ رقم نخست در سال مالی قبل ۱۸۷٫۶ میلیون دلار بود. ماندهٔ درآمد تحقق‌نیافتهٔ این شرکت بابت کارتهای ارزش ذخیره‌شده و امتیازهای باشگاه مشتریان در پایان همان سال مالی ۱٬۷۵۱٫۷ میلیون دلار، یعنی نزدیک به ۱٫۷۵ میلیارد دلار، بود. استارباکس در برآورد نرخ استفاده این را هم در نظر می‌گیرد که در برخی حوزه‌ها، طبق قوانین اموال بی‌صاحب (Unclaimed Property)، باید بخشی از موجودی استفاده‌نشده را به نهادهای دولتی بسپارد.
کارتهای پیشپرداخت در آمار پرداخت آمریکا
طبق داده‌های «مطالعهٔ پرداخت‌های فدرال رزرو» (Federal Reserve Payments Study) که در ژوئیهٔ ۲۰۲۶ منتشر شد، در سال ۲۰۲۴ در آمریکا ۲۱٫۳ میلیارد پرداخت به ارزش ۰٫۶۵ تریلیون دلار با کارتهای پیشپرداخت انجام شد. این ارقام در سال ۲۰۲۱ به ترتیب ۱۸٫۹ میلیارد پرداخت و ۰٫۶۲ تریلیون دلار بود. فدرال رزرو کارتهای پیشپرداخت را در سه گروه می‌شمارد: کارتهای عام‌منظوره، کارتهای اختصاصی (Private-Label) که معمولاً با نام یک فروشگاه یا برند صادر می‌شوند، و کارتهای انتقال الکترونیکی مزایای دولتی (EBT).
به گفتهٔ فدرال رزرو، پرداخت با کارتهای عام‌منظوره و اختصاصی از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ رشد چشمگیری داشت، اما شمار پرداخت با کارتهای مزایای دولتی در همین دوره سالانه ۱۶٫۹٪ کم شد. در سال ۲۰۲۴ با کارتهای پیشپرداخت عام‌منظوره ۱۱٫۸ میلیارد پرداخت به ارزش ۰٫۴۳ تریلیون دلار انجام شد. با کارتهای اختصاصی نیز ۶٫۷ میلیارد پرداخت به ارزش ۰٫۱۱ تریلیون دلار انجام شد که میانگین هر کدام حدود ۱۷ دلار بود؛ شمار این پرداخت‌ها از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ سالانه ۹٪ و ارزش آن‌ها سالانه ۱۱٫۵٪ رشد کرد. این آمار همهٔ کارتهای پیشپرداخت را در بر می‌گیرد و رقم جداگانه‌ای برای کارت هدیه ندارد، اما مقیاس بازاری را نشان می‌دهد که کارت هدیه بخشی از آن است.
کلاهبرداری‌های مرتبط با کارت هدیه
کارت هدیه برای کلاهبرداران جذاب است، چون هر کس شماره و رمز کارت را داشته باشد، میتواند موجودی آن را در چند دقیقه خرج کند یا اطلاعاتش را بفروشد. پیگیری این پول و پس گرفتن آن هم معمولاً دشوار است.
فریب قربانی برای پرداخت با کارت هدیه
یکی از رایج‌ترین شیوه‌ها این است که کلاهبردار خود را مأمور دولت، کارمند یک شرکت، پشتیبان فنی یا یکی از بستگانِ گرفتار معرفی میکند و از قربانی می‌خواهد بدهی یا جریمه‌ای ساختگی را با خرید کارت هدیه بپردازد. قربانی به گمان اینکه پرداختی قانونی انجام می‌دهد، شماره و رمز کارت را برای او می‌فرستد و کلاهبردار بی‌درنگ موجودی را خالی میکند.
طبق «کتاب دادهٔ شبکهٔ دیدبان مصرف‌کننده» (Consumer Sentinel Network Data Book) که کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) در مارس ۲۰۲۵ منتشر کرد، مصرف‌کنندگان آمریکایی در سال ۲۰۲۴ در ۴۱٬۱۲۰ گزارش کلاهبرداری اعلام کردند که با کارت هدیه یا کارت شارژ مجدد (Reload Card) پول پرداخته‌اند؛ کارت شارژ مجدد کارتی است که با آن به کارتهای پیشپرداخت پول اضافه می‌کنند. زیان گزارش‌شده در این گروه ۲۱۲ میلیون دلار بود. به گفتهٔ همین نهاد در مارس ۲۰۲۵، کل زیان گزارش‌شده از کلاهبرداری در آمریکا در سال ۲۰۲۴ از ۱۲٫۵ میلیارد دلار گذشت و زیان پرداخت‌هایی که با انتقال بانکی یا رمزارز انجام شده بود، از مجموع همهٔ روش‌های پرداخت دیگر بیشتر بود.
دستکاری کارت و خالی کردن موجودی
شیوهٔ دیگر، دستکاری کارتهای هدیهٔ فیزیکی در قفسهٔ فروشگاه‌هاست که به آن «خالی کردن کارت» (Card Draining) می‌گویند. ادارهٔ تحقیقات امنیت داخلی آمریکا (HSI) با طرحی به نام «پروژهٔ رد هوک» (Project Red Hook) همراه با پلیس و خرده‌فروشان با این نوع کلاهبرداری مقابله میکند. این اداره در راهنمایی که در فوریهٔ ۲۰۲۶ به‌روز کرد، مراحل کار گروه‌هایی را که در این طرح هدف گرفته، چنین شرح می‌دهد:
- سرقت: افرادی که گروه استخدام کرده است، کارتهای فعال‌نشده را از فروشگاه می‌دزدند.
- دستکاری: افراد دیگری بسته‌بندی کارت‌ها را دستکاری می‌کنند تا به اطلاعات حساس کارت دست یابند و سپس کارت را طوری دوباره بسته‌بندی می‌کنند که دستکاری به چشم نیاید.
- بازگرداندن به قفسه: کارتهای دستکاری‌شده، اغلب در بخش‌های پررفت‌وآمد فروشگاه، به قفسه برمی‌گردند. گاهی همان کسی که کارت را دزدیده، آن را برمی‌گرداند.
- کمین برای فعالسازی: اعضای گروه با ابزارهایی مانند استعلام موجودی زیر نظر می‌گیرند که مشتری چه زمانی کارت را می‌خرد و شارژ میکند.
- خالی کردن موجودی: به‌محض شارژ کارت، اعضای گروه موجودی را سریع به حساب‌هایی زیر کنترل خود منتقل می‌کنند. این پول صرف خرید کالاهای گران‌قیمت میشود و کالاها برای فروش به خارج از آمریکا فرستاده می‌شوند.
ادارهٔ تحقیقات امنیت داخلی آمریکا در صفحهٔ دیگری که در مارس ۲۰۲۶ به‌روز کرد، می‌گوید کلاهبرداری با کارت هدیه کار یک گروه خاص نیست، اما پروژهٔ رد هوک به دلیل ماهیت فرامرزی این جرم، به‌طور مشخص گروه‌های جنایت‌کار سازمان‌یافتهٔ چینی را هدف گرفته است. به گفتهٔ این اداره، این گروه‌ها از کارت هدیه برای پول‌شویی استفاده می‌کنند، کلاهبرداری‌هایشان در سراسر جهان گسترش یافته و زیان آن به صدها میلیون دلار می‌رسد. همین اداره می‌گوید تبهکاران علاوه بر دستکاری فیزیکی، با فیشینگ (فریب کاربر برای افشای اطلاعات) یا نفوذ به حساب‌های اینترنتی کارت هدیه هم اطلاعات کارت‌ها را به دست می‌آورند و آن را به کار می‌برند یا می‌فروشند.
نشانه‌های کارت دستکاری‌شده
ادارهٔ تحقیقات امنیت داخلی آمریکا این نشانه‌ها را برای تشخیص کارت دستکاری‌شده برشمرده است:
- پارگی در لبه‌های دندانه‌دار دور بسته‌بندی، یا الیاف کاغذ بیرون‌زده در جایی که ممکن است با تیغ بریده شده باشد.
- پارگی یا بریدگی در زبانهٔ کشیدنی بسته‌بندی، یا زبانه‌ای که بریده و دوباره سر جایش گذاشته شده است؛ با کمی خم کردن بسته به عقب و جلو میتوان این را تشخیص داد.
- پوشش روی رمز (PIN) که تکه‌ای از آن کنده شده، کاملاً برداشته شده یا ناصاف و چروک است.
- لوگو، رنگ یا نشانه‌های برند که به نسخهٔ اصلی شبیه است، اما دقیقاً با آن یکی نیست.
- بسته‌بندی یا پوشش رمزی که با بسته‌بندی استاندارد آن برند فرق دارد؛ آن را با کارتهای دیگر همان قفسه مقایسه کنید.
- گاهی هیچ نشانهٔ ظاهری در کار نیست و فقط موجودی کارت با مبلغی که خریده‌اید، جور درنمی‌آید.
به توصیهٔ این اداره، اگر به دستکاری کارتی که خریده‌اید مشکوک شدید، با شمارهٔ پشتیبانی پشت کارت تماس بگیرید.
راه‌های پیشگیری
- کارت هدیه برای هدیه دادن است، نه پرداخت بدهی. هیچ نهاد دولتی یا شرکت معتبری از شما نمی‌خواهد جریمه، مالیات، قبض یا بدهی را با خرید کارت هدیه و فرستادن شمارهٔ آن بپردازید.
- با کارت هدیه فقط به کسی پول بدهید که او را می‌شناسید و به او اعتماد دارید، و شماره و رمز کارت را به هیچ غریبه‌ای ندهید.
- کارت آسیب‌دیده یا مشکوک به دستکاری را نخرید و پیش از پرداخت، بسته‌بندی را با دقت وارسی کنید.
- رسید خرید را نگه دارید، در صورت امکان کارت را ثبت کنید و موجودی آن را زود بررسی کنید.
- اگر فریب خوردید، فوراً با شرکت صادرکنندهٔ کارت تماس بگیرید؛ هرچه زودتر اقدام کنید، احتمال مسدود کردن موجودی بیشتر است.
مزایا و معایب کارت هدیه
مزایا
- هدیه‌ای ساده است که انتخاب کالا را به خود گیرنده می‌سپارد.
- به کنترل هزینه کمک میکند، چون نمی‌توان بیش از موجودی کارت خرج کرد.
- کارت ثبت‌شده را در صورت گم شدن میتوان مسدود کرد و از این نظر از پول نقد امن‌تر است.
- فروشگاه با آن مشتری جذب میکند، برندش را تبلیغ میکند و پول را پیش از تحویل کالا دریافت میکند.
معایب
- کارمزد خرید، شارژ یا عدم استفاده ممکن است بخشی از ارزش کارت را از بین ببرد.
- کارت بسته فقط نزد یک فروشنده اعتبار دارد و اگر آن فروشنده ورشکسته شود یا فعالیتش را متوقف کند، ممکن است موجودی کارت از دست برود.
- موجودی‌های کوچک باقی‌مانده اغلب فراموش می‌شوند و هیچ‌گاه خرج نمی‌شوند.
- کارت هدیه هدف محبوب کلاهبرداران است و پس گرفتن پولِ از دست‌رفته دشوار است.
پرسش‌های متداول
آیا میتوان با کارت هدیه از خودپرداز پول نقد گرفت؟
فقط با برخی کارتهای هدیهٔ باز که رمز دارند و صادرکننده برداشت نقدی را برایشان مجاز کرده است. کارتهای بسته و بسیاری از کارتهای هدیهٔ ویزا یا مسترکارد چنین امکانی ندارند.
آیا کارت هدیه تاریخ انقضا دارد؟
بسته به نوع کارت و قانون هر کشور، ممکن است داشته باشد. در آمریکا موجودی کارت دست‌کم تا پنج سال پس از صدور یا آخرین شارژ معتبر می‌ماند. در ایران، مدت اعتبار را بانک یا فروشگاه صادرکننده تعیین میکند؛ پس پیش از خرید، تاریخ انقضا و شرایط کارت را بررسی کنید.
آیا کارت هدیه هزینهٔ جانبی دارد؟
ممکن است. برخی کارت‌ها کارمزد فعالسازی، کارمزد شارژ دوباره یا کارمزد ماهانه برای کارت بیاستفاده دارند. این هزینه‌ها معمولاً روی کارت یا در شرایط استفاده از آن اعلام می‌شوند.
تفاوت کارت هدیه با کارت اعتباری چیست؟
کارت هدیه پیشپرداخت است و فقط تا سقف مبلغی که از قبل روی آن شارژ شده، کار میکند. کارت اعتباری به دارنده اجازه می‌دهد از اعتبار صادرکننده خرج کند و بعداً بدهی را، گاهی همراه با سود، بازپرداخت کند.
آیا کارت هدیه را میتوان دوباره شارژ کرد؟
بیشتر کارتهای بسته و بسیاری از کارتهای باز یکبارمصرفاند. برخی کارت‌ها، مانند کارتهای پیشپرداخت شارژپذیر یا کارتهای اختصاصی بعضی برندها، امکان شارژ دوباره دارند و ممکن است برای هر بار شارژ کارمزد بگیرند.
اگر کسی خواست پولی را با کارت هدیه بپردازم، چه کنم؟
این درخواست تقریباً همیشه نشانهٔ کلاهبرداری است. کارت نخرید و شماره یا رمز هیچ کارتی را به او ندهید. اگر پیش‌تر پرداخت کرده‌اید، بی‌درنگ به شرکت صادرکنندهٔ کارت و پلیس خبر دهید.
جمع‌بندی
کارت هدیه راهی ساده برای هدیه دادن پول است و در خرید حضوری و اینترنتی به کار می‌آید. بسیاری از مردم آن را برای دوستان و خانواده می‌خرند یا هنگام خرید از برخی فروشگاه‌ها جایزه می‌گیرند. پیش از خرید یا استفاده، باید نوع کارت، محل‌های پذیرش، کارمزدها و تاریخ انقضای آن را دانست تا بخشی از ارزش کارت هدر نرود. کارت هدیه هدف رایج کلاهبرداران هم هست؛ پس بسته‌بندی را پیش از خرید وارسی کنید، شماره و رمز کارت را به غریبه‌ها ندهید و به یاد داشته باشید که کارت هدیه برای هدیه دادن است، نه پرداخت بدهی. این احتیاط در فصل تعطیلات و مناسبت‌ها که خرید کارت هدیه بیشتر میشود، اهمیت بیشتری دارد.
نظرات کاربران