اوراق قرضه قابل تبدیل به ارز خارجی چیست؟

اوراق قرضه قابل تبدیل به ارز خارجی (Foreign Currency Convertible Bond یا به طور خلاصه FCCB) نوعی اوراق قرضه است که به ارزی غیر از ارز داخلی شرکت صادرکننده منتشر می‌شود. یعنی سرمایه‌ای که شرکت از این طریق جذب می‌کند، به ارز خارجی است. این اوراق ترکیبی از بدهی و سهام هستند؛ هم مانند اوراق قرضه معمولی پرداخت‌های منظم بهره و اصل پول دارند، و هم به دارنده این امکان را می‌دهند که آن را به سهام شرکت تبدیل کند.

نکات اصلی:

• اوراق قرضه قابل تبدیل به ارز خارجی (FCCB) به ارزی غیر از ارز داخلی شرکت منتشرکننده صادر می‌شود.

• این نوع اوراق ترکیبی از بدهی و سهام هستند: از یک سو مانند اوراق قرضه عمل می‌کنند، و از سوی دیگر امکان تبدیل به سهام را برای سرمایه‌گذار فراهم می‌کنند.

• معمولاً شرکت‌های بزرگ چندملیتی که در کشورهای مختلف فعالیت دارند، از این ابزار برای جذب سرمایه به ارز خارجی استفاده می‌کنند.

درک اوراق قرضه قابل تبدیل به ارز خارجی (FCCB)

اوراق قرضه، ابزار مالی بدهی هستند که به سرمایه‌گذاران درآمدی منظم از طریق پرداخت‌های دوره‌ای بهره (که «کوپن» نام دارد) ارائه می‌دهند. در تاریخ سررسید، کل مبلغ اسمی اوراق به سرمایه‌گذار بازپرداخت می‌شود. برخی شرکت‌ها نوعی از این اوراق را منتشر می‌کنند که به آن اوراق قرضه قابل تبدیل گفته می‌شود.

دارنده اوراق قرضه قابل تبدیل این امکان را دارد که اوراق خود را به تعداد معینی از سهام شرکت صادرکننده تبدیل کند. این نوع اوراق دارای نرخ تبدیل مشخصی هستند که بر اساس آن، تبدیل به سهام انجام می‌شود. اما اگر قیمت سهام پایین‌تر از قیمت تعیین‌شده برای تبدیل باقی بماند، این تبدیل انجام نخواهد شد. به این ترتیب، اوراق قرضه قابل تبدیل به دارندگان خود اجازه می‌دهند در افزایش ارزش سهام شرکت مشارکت داشته باشند. یکی از انواع این اوراق، اوراق قرضه قابل تبدیل به ارز خارجی (FCCB) است.

نکته مهم
شرکت‌ها ممکن است تصمیم بگیرند اوراق FCCB را به ارزی منتشر کنند که نرخ بهره پایین‌تر یا اقتصاد باثبات‌تری نسبت به کشور خودشان داشته باشد.

نحوه عملکرد FCCB

FCCB نوعی اوراق قرضه قابل تبدیل است که به ارزی غیر از ارز داخلی شرکت صادر می‌شود. این یعنی پرداخت اصل پول و بهره‌های دوره‌ای به سرمایه‌گذاران به ارز خارجی انجام می‌گیرد. برای نمونه، اگر یک شرکت آمریکایی در هند اوراقی به روپیه منتشر کند، در واقع یک FCCB صادر کرده است.

معمولاً این اوراق توسط شرکت‌های چندملیتی که در سطح جهانی فعالیت می‌کنند و به دنبال جذب سرمایه به ارز خارجی هستند منتشر می‌شود. سرمایه‌گذاران در این اوراق اغلب صندوق‌های پوشش ریسک (hedge funds) و اتباع خارجی هستند. FCCB ممکن است همراه با «اختیار خرید» (حق بازخرید توسط شرکت صادرکننده) یا «اختیار فروش» (حق بازخرید توسط سرمایه‌گذار) منتشر شود.

نکات ویژه
شرکت‌ها ممکن است برای تأمین مالی پروژه‌های جدید یا توسعه‌ای، تصمیم بگیرند خارج از کشور خود سرمایه جذب کنند. معمولاً FCCBها در کشورهایی صادر می‌شوند که نرخ بهره آن‌ها کمتر از کشور صادرکننده است یا اقتصادشان باثبات‌تر است. به دلیل داشتن امکان تبدیل به سهام، ارزش این اوراق برای سرمایه‌گذار بالاتر است؛ در نتیجه نرخ بهره‌ای که شرکت باید بپردازد کمتر از اوراق قرضه معمولی است و این موضوع هزینه بدهی را برای شرکت کاهش می‌دهد. همچنین اگر نرخ ارز به نفع شرکت تغییر کند، هزینه بهره پرداختی هم کاهش می‌یابد.

اما از آن‌جا که اصل پول باید در زمان سررسید پرداخت شود، اگر نرخ ارز به ضرر شرکت تغییر کند (یعنی ارز محلی تضعیف شود)، میزان پرداخت نهایی ممکن است از صرفه‌جویی‌های قبلی در نرخ بهره بیشتر شده و باعث زیان شود. علاوه بر این، صدور اوراق به ارز خارجی شرکت را در معرض ریسک‌های سیاسی، اقتصادی و قانونی کشور خارجی قرار می‌دهد. همچنین اگر قیمت سهام شرکت پایین‌تر از قیمت تعیین‌شده برای تبدیل باقی بماند، سرمایه‌گذاران اوراق را به سهام تبدیل نخواهند کرد و شرکت باید اصل پول را به صورت نقدی در سررسید بازپرداخت کند.

سرمایه‌گذار می‌تواند FCCB را از طریق بورس خریداری کند و پس از مدت مشخصی، این اوراق را به سهام یا گواهی سپرده قابل معامله (Depositary Receipt) تبدیل کند. در صورت افزایش قیمت سهام شرکت، سرمایه‌گذار با تبدیل اوراق به سهام در این افزایش قیمت سهیم می‌شود. این کار از طریق گواهی‌هایی که همراه اوراق هستند انجام می‌شود، و زمانی فعال می‌شوند که قیمت سهام به سطح معینی برسد.