نقاط سلف چیست؟

در معاملات ارزی، نقاط سلف تعداد مشخصی از واحدهای پایه هستند که به نرخ اسپات (نرخ فعلی بازار) یک جفت ارز افزوده یا از آن کم می‌شوند تا نرخ سلف برای تحویل در یک تاریخ معین تعیین شود. اگر این نقاط به نرخ اسپات اضافه شوند، به آن صرف سلف (forward premium) می‌گویند و اگر کم شوند، تخفیف سلف (forward discount) نام دارد.

نرخ سلف بر اساس تفاوت نرخ بهره بین دو ارز (چون هر معامله ارزی شامل دو ارز است) و مدت زمان باقی‌مانده تا سررسید قرارداد محاسبه می‌شود. نقاط سلف همچنین با عنوان اختلاف سلف نیز شناخته می‌شوند.

نکات مهم:

• در معاملات ارزی، نقاط سلف برای تعیین نرخ سلف به نرخ اسپات اضافه یا از آن کم می‌شوند.

• اگر این نقاط از نرخ اسپات کم شوند، به آن تخفیف سلف می‌گویند.

• اگر به نرخ اسپات اضافه شوند، صرف سلف نام دارد.

درک مفهوم نقاط سلف

نقاط سلف برای محاسبه قیمت در قراردادهای سلف مستقیم و سوآپ ارزی به‌کار می‌روند. این نقاط را می‌توان برای هر تاریخی که در هر دو کشور مربوطه روز کاری محسوب می‌شود محاسبه و معامله کرد. رایج‌ترین ارزهایی که در معاملات سلف استفاده می‌شوند عبارتند از: دلار آمریکا، یورو، ین ژاپن، پوند بریتانیا و فرانک سوئیس.

معمولاً قراردادهای سلف برای دوره‌هایی تا یک سال منعقد می‌شوند. نرخ‌های سلف برای تاریخ‌های دورتر هم وجود دارد، اما نقدشوندگی آن‌ها کمتر است. در قرارداد سلف مستقیم، یک ارز در برابر ارز دیگر برای تحویل در تاریخی بعد از تاریخ اسپات خریداری می‌شود. نرخ این معامله برابر است با نرخ اسپات به‌علاوه یا منهای نقاط سلف تا تاریخ موردنظر. در این نوع قرارداد، تا رسیدن به تاریخ تحویل پولی جابه‌جا نمی‌شود.

در سوآپ ارزی، یک ارز برای تاریخ نزدیک (معمولاً اسپات) در برابر ارز دیگر خریداری شده و همان مقدار در تاریخ آینده فروخته می‌شود. نرخ بخش سلف این معامله برابر است با نرخ تاریخ نزدیک به‌علاوه یا منهای نقاط سلف تا تاریخ دور. در این نوع معامله، در هر دو تاریخ تعیین‌شده پول مبادله می‌شود.

نکته مهم: قرارداد سلف با قرارداد سوآپ تفاوت دارد. در سلف، طرفین توافق می‌کنند که دارایی را در آینده با هم مبادله کنند؛ اما در سوآپ، بهره‌های حاصل از دارایی‌ها با هم مبادله می‌شود.

تخفیف در اسپرد 

برخلاف صرف سلف، در تخفیف سلف، نقاط سلف از نرخ اسپات کم می‌شوند تا نرخ سلف به‌دست آید. در بازار ارز، اسپردهای سلف یا همان نقاط سلف، معمولاً به‌صورت دوطرفه اعلام می‌شوند؛ یعنی دارای قیمت خرید (bid) و قیمت فروش (offer) هستند. در حالت تخفیف، قیمت خرید بیشتر از قیمت فروش است، در حالی که در حالت صرف، قیمت خرید کمتر از قیمت فروش خواهد بود.

نکته مهم: معامله‌گران ارز تلاش می‌کنند از تفاوت نرخ بهره میان ارزهایی که در اختیار دارند سود کسب کنند.

مثال‌هایی از نقاط سلف

نقاط سلف اغلب به‌صورت عددی نمایش داده می‌شوند، مثل +13.2 یا -270.68. این اعداد بر اساس یک ده‌هزارم محاسبه می‌شوند. برای مثال، +13.2 به معنای 0.00132 دلار است که به نرخ اسپات اضافه می‌شود.

فرض کنید نرخ اسپات یورو به دلار برابر با 1.1350 باشد و نقاط سلف +13.2 باشد. در این صورت نرخ سلف برابر خواهد بود با 1.13632 (یعنی 1.1350 + 0.00132).

از این اطلاعات می‌توان نتیجه گرفت که نرخ بهره در ایالات متحده بیشتر از نرخ بهره در منطقه یورو است. نقاط سلف مثبت در جفت‌ارز یورو/دلار آمریکا نشان می‌دهد که هرچه بازه زمانی طولانی‌تر شود، نرخ سلف افزایش می‌یابد. دلیل این موضوع آن است که نقاط سلف تفاوت نرخ بهره بین دو ارز را جبران می‌کنند.

به بیان ساده‌تر، اگر نرخ بهره یورو ۱٪ و نرخ بهره دلار آمریکا ۲٪ باشد، یک معامله‌گر با نگهداری دلار به‌جای یورو می‌تواند ۱٪ سود بیشتر کسب کند. بنابراین هنگام مبادله یا تثبیت نرخ ارز برای آینده (نرخ سلف)، این اختلاف نرخ بهره باید در نظر گرفته شود.

نقاط سوآپ چه چیزی را نشان می‌دهند؟

نقاط سوآپ نشان‌دهنده نرخ بهره مورد انتظار در یک معامله سوآپ ارزی هستند. اگر نقاط سوآپ مثبت باشند، یعنی معامله‌گر از ارزی که فروخته بهره دریافت می‌کند. اگر منفی باشند، یعنی باید بابت آن ارز بهره پرداخت کند.

تفاوت سوآپ و سلف چیست؟

هر دو ابزار مشتقه‌ای هستند که بر پایه قیمت یک دارایی پایه تنظیم می‌شوند. تفاوت این است که در قرارداد سلف، دارایی پایه در آینده تحویل داده می‌شود، اما در قرارداد سوآپ، تنها بهره‌های مرتبط با دارایی مبادله می‌شوند.

چگونه نرخ سلف اوراق قرضه محاسبه می‌شود؟

نرخ سلف اوراق قرضه بر اساس تفاوت نرخ بهره بین اوراق با سررسیدهای مختلف محاسبه می‌شود. این نرخ با تقسیم نرخ بهره اوراق بلندمدت بر نرخ اوراق کوتاه‌مدت و سپس کسر عدد یک از حاصل، به‌دست می‌آید.

جمع‌بندی

نقاط سلف یا نقاط سوآپ، تفاوت بین نرخ فعلی یک جفت ارز (نرخ اسپات) و نرخ آن در زمان سررسید قرارداد را نشان می‌دهند. اگر این نقاط اضافه شوند، یعنی معامله‌گر انتظار دارد بهره دریافت کند؛ و اگر کم شوند، یعنی باید بهره پرداخت کند.