سهام کاملاً رقیق‌شده (Fully Diluted Shares) نشان‌دهنده کل سهام عادی است که در صورت تبدیل ابزار قابل تبدیل در بازار آزاد قابل معامله خواهند بود. ابزار قابل تبدیل شامل اوراق قرضه قابل تبدیل، وارانت‌ها، اختیار خرید سهام کارکنان و موارد مشابه است. سهام کاملاً رقیق‌شده تنها شامل سهام منتشرشده فعلی نیست، بلکه تمام سهامی را که ممکن است از طریق این تبدیل‌ها ایجاد شوند نیز در بر می‌گیرد.
شرکت‌ها هنگام محاسبه سود هر سهم (EPS) از تعداد سهام کاملاً رقیق‌شده استفاده می‌کنند. با افزایش تعداد سهام در این محاسبه، سود هر سهم کاهش می‌یابد؛ زیرا همان مقدار سود میان تعداد بیشتری از سهام تقسیم می‌شود.
نکات کلیدی
- هرچند رقیق‌سازی کامل ممکن است به‌صورت ناگهانی اتفاق نیفتد، اما نشان می‌دهد که در صورت تبدیل کامل، چه تعداد سهام می‌تواند به‌طور نظری در گردش قرار گیرد.
- سودهایی که به سهامداران ممتاز به‌صورت سود نقدی پرداخت می‌شود، از درآمد خالص کسر می‌گردد؛ زیرا سود هر سهم تنها به سهامداران عادی مربوط است.
- سیاست‌های شرکت در مورد ابزارهای قابل تبدیل ممکن است در طول زمان تغییر کند و این موضوع می‌تواند بر پیش‌بینی‌ها در مورد تعداد آتی سهام کاملاً رقیق‌شده تأثیر بگذارد.
درک مفهوم سهام کاملاً رقیق‌شده
تعداد سهام کاملاً رقیق‌شده تأثیر مستقیمی بر سود هر سهم (EPS) شرکت دارد؛ معیاری کلیدی که برای ارزیابی ارزش نسبی و سودآوری به‌کار می‌رود. سود هر سهم از تقسیم درآمد خالص (پس از کسر سود سهام ممتاز) بر میانگین موزون تعداد سهام عادی منتشرشده به‌دست می‌آید. فرمول محاسبه میانگین موزون معمولاً به‌شکل زیر است:
۲ ÷ (موجودی اول دوره + موجودی پایان دوره)
اگر یک شرکت موفق شود سود هر سهم عادی را افزایش دهد، به‌طور کلی باارزش‌تر تلقی می‌شود و این ممکن است باعث افزایش قیمت سهام آن در بازار شود. از آن‌جا که تعداد سهام در گردش نقش کلیدی در محاسبه EPS دارد، آگاهی از هرگونه رقیق‌سازی احتمالی که ممکن است EPS را کاهش دهد بسیار اهمیت دارد.
در نظر گرفتن سهام کاملاً رقیق‌شده
فرض کنید شرکت ABC درآمد خالص ۱۰ میلیون دلاری ایجاد کرده و ۲ میلیون دلار سود به سهامداران ممتاز پرداخت کرده است. این یعنی ۸ میلیون دلار برای سهامداران عادی باقی می‌ماند. اگر میانگین موزون تعداد سهام عادی منتشرشده شرکت برابر با ۱ میلیون باشد، سود هر سهم برابر خواهد بود با:
۱ میلیون سهم ÷ 8 میلیون دلار = ۸ دلار به‌ازای هر سهم
این مقدار ۸ دلاری EPS به‌عنوان «سود هر سهم پایه» شناخته می‌شود؛ چراکه این عدد برای رقیق‌سازی احتمالی تعدیل نشده است.
در حالت رقیق‌سازی کامل، فرض بر این است که تمام اوراق بهادار قابل تبدیل مانند اختیار خرید سهام، اوراق قرضه قابل تبدیل یا وارانت‌ها، اعمال شده و به سهام عادی تبدیل می‌شوند. این موضوع تعداد سهام را افزایش می‌دهد و در نتیجه سود قابل تخصیص به هر سهم را کاهش می‌دهد. از آن‌جا که سود هر سهم یکی از معیارهای کلیدی در ارزیابی ارزش و سودآوری شرکت است، برای سرمایه‌گذاران مهم است که هم EPS پایه و هم EPS کاملاً رقیق‌شده را بررسی کنند.
نکته
کارگزاران بورس که ابزارهای تحلیلی پیشرفته‌ای در اختیار دارند، ممکن است تعداد سهام کاملاً رقیق‌شده را در بخش شاخص‌های مالی شرکت‌ها درج کنند.
مثالی از سهام کاملاً رقیق‌شده
چندین نوع اوراق بهادار وجود دارد که می‌توانند به سهام عادی تبدیل شوند؛ از جمله اوراق قرضه قابل تبدیل، سهام ممتاز قابل تبدیل، اختیار خرید سهام کارکنان، حق تقدم خرید سهام و وارانت‌ها.
فرض کنید همان شرکت ABC که ۱ میلیون سهم در گردش دارد، به‌منظور قدردانی از عملکرد قوی کارکنان، تعداد ۱۰۰٬۰۰۰ اختیار خرید سهام به آن‌ها اختصاص دهد. همچنین این شرکت اوراق قرضه قابل تبدیلی منتشر کرده که به دارندگان آن اجازه می‌دهد اوراق خود را به ۲۰۰٬۰۰۰ سهم عادی تبدیل کنند. شرکت ABC همچنین دارای سهام ممتاز قابل تبدیلی است که آن‌ها نیز قابلیت تبدیل به ۲۰۰٬۰۰۰ سهم عادی دیگر را دارند.
در حالت رقیق‌سازی کامل، فرض بر این است که هر ۵۰۰٬۰۰۰ سهم عادی اضافی منتشر شده‌اند؛ در نتیجه، تعداد سهام عادی در گردش به ۱٫۵ میلیون سهم افزایش می‌یابد. اگر ۸ میلیون دلار سود در اختیار سهامداران عادی قرار گیرد، سود هر سهم کاملاً رقیق‌شده به این صورت محاسبه خواهد شد:
۱٫۵ میلیون سهم ÷ ۸ میلیون دلار = ۵٫۳۳ دلار به‌ازای هر سهم
این مقدار به‌طور قابل‌توجهی کمتر از سود هر سهم پایه ۸٫۰۰ دلار است.
نظرات کاربران