بازده غیرعادی چیست؟

بازده غیرعادی (Abnormal Return) به سود یا زیان حاصل از یک سرمایه‌گذاری اشاره دارد که بیش از یا کمتر از بازده مورد انتظار بر اساس ریسک سرمایه‌گذاری و عملکرد بازار است. این مفهوم در تحلیل عملکرد سرمایه‌گذاری استفاده می‌شود تا مشخص شود که آیا یک سبد سرمایه‌گذاری، سهام، یا دارایی خاص عملکرد بهتری (یا بدتری) نسبت به آنچه از مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی‌ها (مانند مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای یا CAPM) انتظار می‌رود، داشته است یا خیر.

نکات کلیدی

• بازده غیرعادی تفاوت بین بازده واقعی یک سرمایه‌گذاری و بازده مورد انتظار آن است.
• بازده غیرعادی مثبت نشان‌دهنده عملکرد بهتر از انتظار است، در حالی که بازده غیرعادی منفی نشان‌دهنده عملکرد ضعیف‌تر از انتظار است.
• این مفهوم برای ارزیابی عملکرد مدیران سبد سرمایه‌گذاری، استراتژی‌های سرمایه‌گذاری، یا تأثیر رویدادهای خاص بر قیمت سهام استفاده می‌شود.
• بازده غیرعادی معمولاً با استفاده از مدل‌هایی مانند CAPM یا شاخص‌های بازار محاسبه می‌شود.

درک بازده غیرعادی

بازده غیرعادی معیاری است که نشان می‌دهد یک سرمایه‌گذاری تا چه حد از بازده مورد انتظار خود (بر اساس ریسک و شرایط بازار) انحراف داشته است. بازده مورد انتظار معمولاً با استفاده از مدل‌های مالی مانند مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (CAPM) محاسبه می‌شود، که بازده مورد انتظار را بر اساس نرخ بازده بدون ریسک (مانند اوراق قرضه دولتی)، بازده بازار، و ریسک خاص سرمایه‌گذاری (بتا) تخمین می‌زند.

برای محاسبه بازده غیرعادی، بازده واقعی سرمایه‌گذاری (که از تغییرات قیمت و سودهای تقسیمی به دست می‌آید) از بازده مورد انتظار کسر می‌شود:

بازده غیرعادی = بازده واقعی - بازده مورد انتظار

• بازده غیرعادی مثبت: نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری عملکرد بهتری نسبت به آنچه انتظار می‌رفت داشته است، که ممکن است به دلیل تصمیمات خوب مدیر سرمایه‌گذاری یا اخبار مثبت درباره شرکت باشد.
• بازده غیرعادی منفی: نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری عملکرد ضعیف‌تری نسبت به انتظار داشته است، که ممکن است به دلیل مدیریت ضعیف یا اخبار منفی باشد.

چگونه بازده غیرعادی محاسبه می‌شود

برای محاسبه بازده غیرعادی، ابتدا باید بازده مورد انتظار را با استفاده از یک مدل قیمت‌گذاری دارایی محاسبه کرد. یکی از رایج‌ترین مدل‌ها، مدل CAPM است که به صورت زیر بیان می‌شود:

بازده مورد انتظار = نرخ بازده بدون ریسک + بتا × (بازده بازار - نرخ بازده بدون ریسک)

• نرخ بازده بدون ریسک: بازدهی که از سرمایه‌گذاری‌های کم‌ریسک مانند اوراق قرضه دولتی به دست می‌آید.
• بتا: معیاری از ریسک سیستماتیک یک سرمایه‌گذاری نسبت به بازار.
• بازده بازار: بازده متوسط بازار، مانند شاخص S&P 500.

پس از محاسبه بازده مورد انتظار، بازده غیرعادی با کسر آن از بازده واقعی محاسبه می‌شود.

مثال بازده غیرعادی

فرض کنید شما در سهام یک شرکت سرمایه‌گذاری کرده‌اید. اطلاعات زیر در دسترس است:

• بازده واقعی سهام در یک سال: 15%
• نرخ بازده بدون ریسک: 2%
• بازده بازار (مانند شاخص S&P 500): 10%
• بتای سهام: 1.2

با استفاده از مدل CAPM، بازده مورد انتظار محاسبه می‌شود:

بازده مورد انتظار = 2% + 1.2 × (10% - 2%) = 2% + 1.2 × 8% = 2% + 9.6% = 11.6%

حال، بازده غیرعادی به صورت زیر محاسبه می‌شود:

بازده غیرعادی = 15% - 11.6% = 3.4%

این بازده غیرعادی مثبت 3.4% نشان می‌دهد که سهام عملکرد بهتری نسبت به آنچه انتظار می‌رفت داشته است.

کاربردهای بازده غیرعادی

بازده غیرعادی در زمینه‌های مختلف مالی استفاده می‌شود:

• ارزیابی عملکرد مدیر سبد: بازده غیرعادی می‌تواند نشان دهد که آیا مدیر سبد سرمایه‌گذاری توانسته است عملکردی بهتر از بازار داشته باشد یا خیر.
• تحلیل رویدادها: تحلیلگران از بازده غیرعادی برای بررسی تأثیر رویدادهای خاص (مانند اعلام سود شرکت یا تغییرات مدیریتی) بر قیمت سهام استفاده می‌کنند.
• تحقیقات مالی: بازده غیرعادی برای آزمایش کار Sex: System prompt: فرض کنید یک شرکت در یک دوره زمانی خاص اعلام سود غیرمنتظره‌ای می‌کند که باعث افزایش ناگهانی قیمت سهام آن می‌شود. تحلیلگران ممکن است از بازده غیرعادی برای اندازه‌گیری میزان تأثیر این خبر بر قیمت سهام استفاده کنند.

مزایا و معایب استفاده از بازده غیرعادی

مزایا

• ارزیابی دقیق عملکرد: بازده غیرعادی به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا عملکرد واقعی یک سرمایه‌گذاری را با توجه به ریسک آن ارزیابی کنند.
• تشخیص عوامل خاص: این معیار می‌تواند تأثیر عوامل غیربازاری (مانند اخبار شرکت) را بر بازده سرمایه‌گذاری مشخص کند.
• کاربرد گسترده: در تحلیل‌های مالی، مدیریت سبد، و تحقیقات دانشگاهی استفاده می‌شود.

معایب

• وابستگی به مدل: محاسبه بازده غیرعادی به مدل قیمت‌گذاری دارایی (مانند CAPM) وابسته است، که ممکن است همیشه دقیق نباشد.
• پیچیدگی: محاسبه بازده غیرعادی نیاز به داده‌های دقیق و مدل‌های پیچیده دارد.
• تغییرات بازار: فرضیات مدل ممکن است در بازارهای ناپایدار یا غیرعادی دقیق نباشند.

سؤالات متداول

تفاوت بین بازده غیرعادی و بازده کل چیست؟ بازده کل شامل کل سود یا زیان حاصل از یک سرمایه‌گذاری (از جمله تغییرات قیمت و سود تقسیمی) است، در حالی که بازده غیرعادی تنها بخشی از بازده را نشان می‌دهد که از بازده مورد انتظار (بر اساس ریسک و بازار) بیشتر یا کمتر است.

چگونه می‌توان بازده غیرعادی را بهبود داد؟ برای بهبود بازده غیرعادی، سرمایه‌گذاران می‌توانند استراتژی‌های بهتری انتخاب کنند، مانند انتخاب سهام با ارزش‌گذاری مناسب یا استفاده از اطلاعات دقیق‌تر برای تصمیم‌گیری.

آیا بازده غیرعادی همیشه مثبت است؟ خیر، بازده غیرعادی می‌تواند مثبت (عملکرد بهتر از انتظار) یا منفی (عملکرد ضعیف‌تر از انتظار) باشد.