استهلاک انباشته روشی در حسابداری است که کاهش سالانه ارزش یک دارایی را تا یک نقطه خاص در طول عمر مفید آن محاسبه می‌کند. این نوع استهلاک می‌تواند با استفاده از یکی از شش روش محاسبه شود: خط مستقیم، کاهش تدریجی، کاهش دوبرابر، مجموع ارقام سال‌ها، واحدهای تولید، و شناسایی نیمه‌سال.
هنگامی که شما یک دارایی را برای کسب‌وکار خود خریداری می‌کنید، آن دارایی دارای ارزش بازاری است. با افزایش سن دارایی یا استفاده از آن، بخشی از این ارزش کاهش می‌یابد. این کاهش ارزش استهلاک نامیده می‌شود—برخلاف افزایش ارزش که به آن ارزش‌افزایی گفته می‌شود.
کسب‌وکارها می‌توانند این کاهش ارزش را در طول عمر دارایی به عنوان هزینه ثبت کنند. برخی از دارایی‌هایی که استهلاک انباشته برای آن‌ها اعمال می‌شود عبارت‌اند از:
- وسایل نقلیه
- مبلمان
- کامپیوترها
- تجهیزات
مبلغ استهلاک انباشته در ترازنامه شرکت، زیر ردیف دارایی‌های سرمایه‌ای مرتبط، قرار می‌گیرد.
نکات کلیدی
- استهلاک انباشته مجموع تمام استهلاک‌های ثبت‌شده یک دارایی در طول زمان تا یک تاریخ خاص است.
- استهلاک برای مرتبط کردن هزینه یک دارایی سرمایه‌ای بلندمدت با منفعتی که از استفاده آن در طول زمان به دست می‌آید، ثبت می‌شود.
- استهلاک انباشته در ترازنامه زیر ردیف دارایی سرمایه‌ای مرتبط ارائه می‌شود.
- استهلاک انباشته به عنوان یک حساب معکوس دارایی با تراز بستانکار طبیعی ثبت می‌شود، به جای حساب دارایی با تراز بدهکار طبیعی.
- ارزش دفتری یک دارایی برابر است با هزینه تاریخی آن منهای استهلاک انباشته.
روش‌های محاسبه استهلاک انباشته
شش روش پذیرفته‌شده برای محاسبه استهلاک وجود دارد که طبق اصول پذیرفته‌شده حسابداری (GAAP) مجاز هستند. یک شرکت می‌تواند از روش‌های زیر انتخاب کند:
- خط مستقیم
- کاهش تدریجی
- کاهش دوبرابر
- مجموع ارقام سال‌ها
- واحدهای تولید
- شناسایی نیمه‌سال
روش خط مستقیم
رایج‌ترین روش، روش حسابداری خط مستقیم است. یک شرکت ارزش بازیافتی دارایی را از قیمت خرید آن کسر می‌کند تا پایه استهلاک‌پذیر را محاسبه کند. سپس، این پایه به طور یکنواخت در طول عمر مفید مورد انتظار دارایی انباشته می‌شود. فرمول روش خط مستقیم به صورت زیر است:
AAD = (ارزش دارایی - ارزش بازیافتی) ÷ عمر مفید در سال‌ها
که در آن:
- AAD = استهلاک انباشته سالانه
- ULY = عمر مفید در سال‌ها
تصور کنید شرکت ABC یک ساختمان به قیمت 250,000 دلار خریداری می‌کند. انتظار می‌رود این ساختمان برای 20 سال مفید باشد و در پایان سال بیستم ارزشی معادل 10,000 دلار داشته باشد.
پایه استهلاک‌پذیر برای ساختمان 250,000 دلار - 10,000 دلار = 240,000 دلار است. با تقسیم این مقدار بر 20 سال، شرکت سالانه 12,000 دلار استهلاک انباشته را شناسایی می‌کند.
روش کاهش تدریجی
در روش کاهش تدریجی، استهلاک به عنوان درصدی از ارزش دفتری کنونی دارایی ثبت می‌شود. از آنجا که درصد یکسانی هر سال استفاده می‌شود در حالی که ارزش دفتری کنونی کاهش می‌یابد، میزان استهلاک هر سال کاهش می‌یابد. اگرچه مجموع استهلاک انباشته افزایش می‌یابد، میزان استهلاک انباشته سالانه کاهش می‌یابد.
AAD = ارزش دفتری کنونی × نرخ استهلاک
که در آن:
- AAD = استهلاک انباشته سالانه
- DR = نرخ استهلاک
فرض کنید شرکت ABC یک وسیله نقلیه شرکت به قیمت 10,000 دلار بدون ارزش بازیافتی در پایان عمر آن خریداری می‌کند. شرکت تصمیم می‌گیرد که 20٪ از ارزش دفتری را هر سال استهلاک کند. محاسبه به این صورت خواهد بود:
- سال اول = (10,000 دلار × 20٪) = 2,000 دلار
- سال دوم = [(10,000 دلار - 2,000 دلار) × 20٪] = 1,600 دلار
- سال سوم = [(8,000 دلار - 1,600 دلار) × 20٪] = 1,280 دلار
- سال چهارم = [(6,400 دلار - 1,280 دلار) × 20٪] = 1,024 دلار
- سال پنجم = [(5,120 دلار - 1,024 دلار) × 20٪] = 819.20 دلار
- ادامه می‌یابد تا ارزش بازیافتی به دست آید
روش کاهش دوبرابر
با استفاده از روش کاهش دوبرابر (که به آن استهلاک تسریع‌شده نیز گفته می‌شود)، یک شرکت ابتدا استهلاک را بر اساس روش خط مستقیم محاسبه می‌کند. سپس، نرخ استهلاک را دو برابر می‌کند، این نرخ را در تمام سال‌های استهلاک ثابت نگه می‌دارد و استهلاک را تا رسیدن به ارزش بازیافتی انباشته می‌کند. درصد می‌تواند به سادگی به صورت 100٪ ارزش تقسیم بر تعداد سال‌های عمر مفید ضرب در دو محاسبه شود.
D-DBMR = (100٪ ÷ عمر مفید در سال‌ها) × 2 D-DBM = مقدار استهلاک‌پذیر × D-DBMR
که در آن:
- D-DBMR = نرخ روش کاهش دوبرابر
- ULY = عمر مفید در سال‌ها
- D-DBM = روش کاهش دوبرابر
بنابراین، فرض کنید ساختمان شرکت ABC به قیمت 250,000 دلار با ارزش بازیافتی 10,000 دلار خریداری شده است. در روش خط مستقیم، شرکت 5٪ (100٪ استهلاک ÷ 20 سال) را شناسایی می‌کرد؛ بنابراین، برای روش کاهش دوبرابر از 10٪ به عنوان پایه استهلاک استفاده می‌کند.
شرکت در سال اول 24,000 دلار (240,000 دلار پایه استهلاک‌پذیر × 10٪) را شناسایی می‌کند و برای سال‌های بعدی به این صورت است:
- سال دوم = [(240,000 دلار - 24,000 دلار) × 10٪] = 21,600 دلار
- سال سوم = [(218,400 دلار - 21,600 دلار) × 10٪] = 19,680 دلار
- سال چهارم = [(196,800 دلار - 19,680 دلار) × 10٪] = 17,712 دلار
- سال پنجم = [(177,120 دلار - 17,712 دلار) × 10٪] = 15,940.80 دلار
- سال ششم = [(161,179.20 دلار - 15,940.80 دلار) × 10٪] = 14,523.84 دلار
- ادامه می‌یابد تا ارزش باقی‌مانده 10,000 دلار شود
روش مجموع ارقام سال‌ها
با روش مجموع ارقام سال‌ها، یک شرکت تلاش می‌کند استهلاک بیشتری را در سال‌های اولیه عمر دارایی و کمتر در سال‌های بعدی ثبت کند. این کار با جمع کردن ارقام سال‌های مفید و سپس استهلاک بر اساس آن تعداد سال‌ها انجام می‌شود.
AAD = پایه استهلاک‌پذیر × (شماره سال معکوس) ÷ مجموع ارقام سال‌ها
که در آن:
- AAD = استهلاک انباشته سالانه
- IYN = شماره سال معکوس
- SYD = مجموع ارقام سال‌ها
شرکت ABC یک قطعه تجهیزات با عمر مفید 5 سال خریداری کرده است. دارایی دارای پایه استهلاک‌پذیر 15,000 دلار است. از آنجا که دارایی عمر مفید 5 سال دارد، مجموع ارقام سال‌ها 15 است (5 + 4 + 3 + 2 + 1).
نرخ استهلاک سپس به صورت کسری از شماره سال معکوس (سال اول = 5، سال دوم = 4، سال سوم = 3، و غیره) تقسیم بر 15 محاسبه می‌شود:
- سال اول = [15,000 دلار × (5 ÷ 15)] = 5,000 دلار
- سال دوم = [15,000 دلار × (4 ÷ 15)] = 4,000 دلار
- سال سوم = [15,000 دلار × (3 ÷ 15)] = 3,000 دلار
- سال چهارم = [15,000 دلار × (2 ÷ 15)] = 2,000 دلار
- سال پنجم = [15,000 دلار × (1 ÷ 15)] = 1,000 دلار
- ادامه می‌یابد تا ارزش بازیافتی به دست آید
روش واحدهای تولید
با استفاده از روش واحدهای تولید، یک شرکت خروجی مفید کل یک دارایی را تخمین می‌زند. سپس، شرکت ارزیابی می‌کند که چه تعداد از این واحدها در هر سال مصرف شده‌اند تا استهلاک انباشته را به صورت متغیر بر اساس استفاده شناسایی کند. فرمول روش واحدهای تولید به صورت زیر است:
AAD = (تعداد واحدهای مصرف‌شده ÷ مجموع واحدهای قابل مصرف) × پایه استهلاک‌پذیر
که در آن:
- AAD = استهلاک انباشته سالانه
- NUC = تعداد واحدهای مصرف‌شده
- TUTBC = مجموع واحدهای قابل مصرف
برای مثال، شرکت ABC یک وسیله نقلیه دیگر خریداری می‌کند و قصد دارد آن را 80,000 مایل رانندگی کند. در سال اول، شرکت وسیله نقلیه را 8,000 مایل رانندگی کرده است. بنابراین، 10٪ یا (8,000 ÷ 80,000) از پایه استهلاک‌پذیر را شناسایی می‌کند.
در سال دوم، اگر شرکت 20,000 مایل رانندگی کند، 25٪ (یا 20,000 ÷ 80,000) از پایه استهلاک‌پذیر را به عنوان هزینه در سال دوم شناسایی می‌کند، با استهلاک انباشته که اکنون برابر با 28,000 دلار است (8,000 دلار در سال اول + 20,000 دلار در سال دوم).
واقعیت سریع استهلاک انباشته به ارزش بازیافتی بستگی دارد. ارزش بازیافتی مبلغی است که یک شرکت ممکن است انتظار داشته باشد در ازای فروش یک دارایی در پایان عمر مفید آن دریافت کند.
شناسایی نیمه‌سال
یک استراتژی رایج برای استهلاک جزئی یک دارایی این است که در سال خرید دارایی و در آخرین سال عمر مفید آن، نیمی از استهلاک را شناسایی کنیم. این استراتژی برای تخصیص منصفانه هزینه استهلاک و استهلاک انباشته در سال‌هایی که دارایی ممکن است تنها بخشی از سال استفاده شده باشد، به کار می‌رود.
برای مثال، شرکت ABC در سال اول یک وسیله نقلیه شرکت با عمر مفید پنج سال خریداری می‌کند. صرف‌نظر از ماه، شرکت شش ماه استهلاک را در سال اول شناسایی می‌کند. شرکت همچنین در سال‌های دوم تا پنجم یک سال کامل استهلاک را شناسایی می‌کند.
سپس، شرکت نیمی از استهلاک را در سال ششم شناسایی می‌کند. اگرچه دارایی تنها عمر مفید پنج سال داشت، استدلال می‌شود که دارایی در تمام سال اول یا سال ششم استفاده نشده است.
تعدیلات حسابداری و تغییرات در تخمین‌ها
فرآیند استهلاک به شدت به تخمین‌ها وابسته است. بنابراین، برای شرکت‌ها معمول است که نیاز به بازنگری تخمین خود در مورد عمر مفید یک دارایی یا ارزش بازیافتی آن در پایان داشته باشند.
این تغییر به عنوان تغییر در تخمین حسابداری منعکس می‌شود، نه تغییر در اصل حسابداری. برای مثال، فرض کنید یک شرکت یک دارایی 10,000 دلاری را با عمر مفید پنج سال بدون ارزش بازیافتی استهلاک می‌کند. با استفاده از روش خط مستقیم، استهلاک انباشته 2,000 دلار شناسایی می‌شود.
پس از دو سال، شرکت متوجه می‌شود که عمر مفید باقی‌مانده نه سه سال دیگر، بلکه شش سال دیگر است. طبق GAAP، شرکت نیازی به تنظیم retroactive صورت‌های مالی برای تغییرات در تخمین‌ها ندارد. در عوض، شرکت میزان استهلاک انباشته‌ای که هر سال شناسایی می‌شود را تغییر می‌دهد.
در این مثال، از آنجا که دارایی اکنون ارزش دفتری خالص 6,000 دلار دارد (10,000 دلار قیمت خرید منهای 4,000 دلار استهلاک انباشته ثبت‌شده در دو سال اول)، شرکت اکنون 1,000 دلار استهلاک انباشته را برای شش سال آینده شناسایی می‌کند.
استهلاک انباشته در مقابل استهلاک تسریع‌شده
اگرچه از نظر نام شبیه به هم به نظر می‌رسند، استهلاک انباشته و استهلاک تسریع‌شده مفاهیم حسابداری بسیار متفاوتی هستند، که در آن:
- استهلاک انباشته به استهلاکی اشاره دارد که در طول عمر دارایی تا به امروز شناسایی شده و ارزش دفتری دارایی را کاهش می‌دهد.
- استهلاک تسریع‌شده به روشی از استهلاک اشاره دارد که در آن مقدار بیشتری از استهلاک در سال‌های اولیه عمر دارایی شناسایی می‌شود.
از آنجا که استهلاک تسریع‌شده یک روش حسابداری برای شناسایی استهلاک است، نتیجه استهلاک تسریع‌شده ثبت استهلاک انباشته است. در این روش، مقدار استهلاک انباشته در سال‌های اولیه عمر دارایی سریع‌تر انباشته می‌شود و در سال‌های بعدی کندتر می‌شود.
فلسفه پشت استهلاک تسریع‌شده این است که دارایی‌های جدیدتر، مانند یک وسیله نقلیه جدید شرکت، اغلب بیشتر از دارایی‌های قدیمی‌تر استفاده می‌شوند زیرا در وضعیت بهتری هستند و کارآمدترند.
نکته مهم: استهلاک انباشته یک حساب معکوس است. معمولاً به عنوان یک ردیف در ترازنامه ارائه می‌شود که از دارایی‌های ثابت ناخالص کسر می‌شود.
استهلاک انباشته در مقابل هزینه استهلاک
هنگامی که یک دارایی استهلاک می‌شود، دو حساب بلافاصله تحت تأثیر قرار می‌گیرند: استهلاک انباشته و هزینه استهلاک. ثبت ژورنال برای ثبت استهلاک منجر به بدهکار کردن هزینه استهلاک و بستانکار کردن استهلاک انباشته می‌شود. مقدار دلاری برای هر ردیف برابر با دیگری است.
دو تفاوت اصلی بین استهلاک انباشته و هزینه استهلاک وجود دارد:
- هزینه استهلاک در صورت سود و زیان گزارش می‌شود، در حالی که استهلاک انباشته در ترازنامه گزارش می‌شود.
- هزینه استهلاک هر سال مجدداً محاسبه می‌شود، در حالی که استهلاک انباشته همیشه مجموع جاری تا طول عمر است.
صورت سود و زیان از سال به سال منتقل نمی‌شود. فعالیت به سود انباشته منتقل می‌شود و یک شرکت هر سال صورت سود و زیان خود را بازنشانی می‌کند. به همین دلیل است که هزینه استهلاک مجدداً محاسبه می‌شود. در همین حال، ترازنامه مجموع جاری مذکور را نشان می‌دهد.
آیا استهلاک انباشته یک دارایی است؟
استهلاک انباشته یک حساب معکوس دارایی است که ارزش دفتری یک دارایی را کاهش می‌دهد. استهلاک انباشته دارای تراز بستانکار طبیعی است (برخلاف دارایی‌ها که تراز بدهکار طبیعی دارند). با این حال، استهلاک انباشته در بخش دارایی‌های ترازنامه گزارش می‌شود.
آیا استهلاک انباشته یک بدهی جاری است؟
استهلاک انباشته یک بدهی نیست. بدهی یک تعهد مالی آینده (مانند بدهی) است که شرکت باید پرداخت کند.
چگونه استهلاک انباشته محاسبه می‌شود؟
استهلاک انباشته با استفاده از روش‌های خط مستقیم، کاهش تدریجی، کاهش دوبرابر، واحدهای تولید، مجموع ارقام سال‌ها، یا شناسایی نیمه‌سال محاسبه می‌شود.
نتیجه نهایی
بسیاری از شرکت‌ها به دارایی‌های سرمایه‌ای مانند ساختمان‌ها، وسایل نقلیه، تجهیزات، و ماشین‌آلات به عنوان بخشی از عملیات خود وابسته هستند. طبق قوانین حسابداری، شرکت‌ها باید این دارایی‌ها را در طول عمر مفیدشان استهلاک کنند.
در نتیجه، شرکت‌ها باید استهلاک انباشته را شناسایی کنند، که مجموع هزینه استهلاک شناسایی‌شده در طول عمر یک دارایی است. استهلاک انباشته به عنوان یک حساب معکوس دارایی در ترازنامه گزارش می‌شود که ارزش دفتری خالص بخش دارایی‌های سرمایه‌ای را کاهش می‌دهد.
نظرات کاربران