مدیریت مبتنی بر فعالیت یا ABM (Activity-Based Management) یک سیستم مدیریتی است که با تحلیل دقیق فعالیت‌های مختلف یک کسب‌وکار، سودآوری هر بخش را بررسی می‌کند تا نقاط قوت تقویت و نقاط ضعف یا بهبود یابند یا به‌طور کامل حذف شوند.
این رویکرد که نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت، بر شناسایی بخش‌هایی از سازمان تمرکز دارد که باعث زیان یا کاهش کارایی می‌شوند. هدف ABM این است که این بخش‌ها اصلاح یا حذف شوند تا در نهایت سودآوری افزایش یابد.
ABM با بررسی هزینه‌های مربوط به کارکنان، تجهیزات، امکانات، توزیع، سربار و سایر عوامل، به تحلیل دقیق هزینه فعالیت‌ها در سازمان می‌پردازد.
نکته مهم:
مدیریت مبتنی بر فعالیت (ABM) ابزاری برای تحلیل سودآوری بخش‌های مختلف یک شرکت است تا مدیران بتوانند مشکلات را شناسایی کرده و نقاط قوت را تقویت کنند.
درک بهتر از ABM
مدیریت مبتنی بر فعالیت در انواع سازمان‌ها قابل استفاده است:
- شرکت‌های تولیدی
- ارائه‌دهندگان خدمات
- سازمان‌های غیرانتفاعی
- مدارس
- نهادهای دولتی
با استفاده از ABM می‌توان اطلاعات هزینه‌ای دقیق‌تری در مورد هر بخش از عملیات شرکت به دست آورد. نتایج تحلیل ABM نه‌تنها به بهبود سودآوری و ثبات مالی شرکت کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود برنامه‌ریزی بودجه و پیش‌بینی‌های مالی بلندمدت دقیق‌تر شوند.
مثال‌هایی از ABM
- تحلیل یک محصول جدید:
شرکت می‌تواند با استفاده از ABM هزینه‌های تولید، بازاریابی، خدمات پس از فروش و تعمیرات یا مرجوعی‌ها را بررسی کرده و تشخیص دهد که آیا محصول سودآور است یا خیر. - بررسی یک شعبه جدید:
فرض کنید شرکتی یک دفتر جدید در شهر دیگر راه‌اندازی کرده. ABM می‌تواند به مدیریت کمک کند تا هزینه‌های پرسنل، اجاره، تجهیزات و سایر هزینه‌های آن مکان را با سود حاصل مقایسه کرده و تصمیم بگیرد آیا ادامه فعالیت آن شعبه به‌صرفه است یا نه. - تحلیل عملکرد دپارتمان تحقیق و توسعه:
اگر بخشی از سازمان به تحقیق و توسعه اختصاص دارد، ABM می‌تواند هزینه‌های این بخش را با نتایج آن (مثلاً سود حاصل از محصولات جدید) مقایسه کند.
نکته تکمیلی: ارتباط ABM با هزینه‌یابی مبتنی بر فعالیت (ABC)
بسیاری از داده‌هایی که در ABM استفاده می‌شوند، از طریق سیستم هزینه‌یابی مبتنی بر فعالیت (ABC) به‌دست می‌آیند.
- ABC: تمرکز بر شناسایی عوامل ایجاد هزینه (Cost Drivers) دارد و تلاش می‌کند با استفاده بهینه از منابع، هزینه‌ها را کاهش دهد.
- ABM: تمرکز بر تصمیم‌گیری مدیریتی دارد و از داده‌های ABC برای شناسایی و اصلاح فرآیندهای ناکارآمد استفاده می‌کند.
به عبارت دیگر، ABC می‌تواند زیرساخت عددی و تحلیلی لازم را برای پیاده‌سازی ABM فراهم کند.
نکات کلیدی
- ABM روشی برای تحلیل سودآوری یک شرکت از طریق بررسی تک‌تک فعالیت‌هاست.
- هدف آن شناسایی فعالیت‌های پرهزینه و زیان‌ده است تا آن‌ها حذف یا بهینه شوند.
- اطلاعات مورد نیاز ABM معمولاً از طریق ABC تأمین می‌شود.
- هر دو ابزار در بهبود عملکرد عملیاتی و افزایش بهره‌وری نقش دارند.
نظرات کاربران