قیمت جاری چیست؟

معنی «در قیمت جاری» (At The Money – ATM) چیست؟

اصطلاح «در قیمت جاری» یا ATM به وضعیتی گفته می‌شود که قیمت اعمال (strike price) یک اختیار معامله دقیقاً برابر با قیمت فعلی بازار دارایی پایه باشد.

اختیار معامله‌ای که در حالت ATM قرار دارد، دارای دلتا (Delta) برابر با ±0.50 است؛ دلتا مثبت برای اختیار خرید (Call) و دلتا منفی برای اختیار فروش (Put) لحاظ می‌شود.

هر دو نوع اختیار خرید و فروش می‌توانند به طور هم‌زمان در وضعیت ATM قرار گیرند. به‌عنوان مثال، اگر سهام شرکت XYZ در قیمت ۷۵ دلار معامله شود، در این صورت، اختیار خرید با قیمت اعمال ۷۵ دلار و اختیار فروش با همان قیمت نیز در وضعیت ATM خواهند بود.

اختیارهای ATM فاقد ارزش ذاتی (intrinsic value) هستند، اما همچنان دارای ارزش زمانی (extrinsic or time value) هستند و می‌توان آن‌ها را با اختیارهای در سود (In The Money – ITM) یا خارج از سود (Out of The Money – OTM) مقایسه کرد.

نکات کلیدی

• «در قیمت جاری» (ATM) به اختیارهای خرید و فروشی گفته می‌شود که قیمت اعمال آن‌ها دقیقاً یا خیلی نزدیک به قیمت فعلی بازار دارایی پایه است.
• این اختیارها بیشترین حساسیت را نسبت به تغییر عوامل ریسک، از جمله کاهش ارزش زمانی، تغییرات نوسان ضمنی (Implied Volatility) و نرخ بهره دارند.
• اختیارهای ATM زمانی جذاب‌تر هستند که معامله‌گر انتظار نوسانات شدید در قیمت سهام داشته باشد.

درک بهتر مفهوم «در قیمت جاری»

اصطلاح ATM، که گاهی به آن «روی قیمت» هم گفته می‌شود، یکی از سه حالتی است که وضعیت یک اختیار را از لحاظ ارتباط قیمت اعمال با قیمت بازار نشان می‌دهد؛ که به آن وضعیت سودآوری (moneyness) نیز می‌گویند.

اختیارها می‌توانند در یکی از این سه وضعیت قرار بگیرند:

• در سود (ITM): اختیار دارای ارزش ذاتی است.
• خارج از سود (OTM): اختیار فاقد ارزش ذاتی است.
• در قیمت جاری (ATM): نه در سود است و نه خارج از سود، اما هنوز دارای ارزش زمانی است و می‌تواند تا زمان سررسید به سودآوری برسد.

برای محاسبه ارزش ذاتی:

• اختیار خرید (Call): قیمت فعلی دارایی پایه منهای قیمت اعمال
• اختیار فروش (Put): قیمت اعمال منهای قیمت فعلی دارایی پایه

مثال:

• اختیار خرید زمانی در سود است که قیمت اعمال آن کمتر از قیمت بازار دارایی باشد.
• اختیار فروش زمانی در سود است که قیمت اعمال آن بیشتر از قیمت بازار دارایی باشد.
• به همین ترتیب، اختیار خرید OTM است وقتی قیمت اعمال بالاتر از قیمت بازار باشد، و اختیار فروش OTM است زمانی که قیمت اعمال پایین‌تر از قیمت بازار است.

نکات خاص

اختیارهایی که در حالت ATM هستند، اغلب در ساختارهای ترکیبی مانند استرادل (Straddle) به کار می‌روند. در این نوع استراتژی، معمولاً خرید (یا فروش) هم‌زمان یک اختیار خرید و یک اختیار فروش با قیمت اعمال یکسان صورت می‌گیرد.

ATMها بیشترین حساسیت را نسبت به ریسک‌های مختلف دارند که به آن‌ها یونانی‌ها (Greeks) گفته می‌شود:

• دلتا (Delta): در حالت ATM برابر با ±0.50 است.
• گاما (Gamma): در حالت ATM بیشترین مقدار را دارد. یعنی وقتی قیمت دارایی پایه تغییر می‌کند، دلتا با سرعت بیشتری تغییر می‌کند—به‌ویژه زمانی که به تاریخ سررسید نزدیک می‌شویم.
• تتا (Theta): گزینه‌های ATM بیشترین حساسیت به افت ارزش زمانی (time decay) را دارند.
• وگا (Vega): قیمت آن‌ها بیشترین واکنش را نسبت به تغییرات نوسان ضمنی دارد—به‌ویژه برای قراردادهایی با سررسید طولانی‌تر.
• رو (Rho): گزینه‌های ATM نسبت به تغییر در نرخ بهره نیز حساس‌ترند.

نکته مهم: فعالیت معاملاتی در اختیارهایی که در وضعیت ATM قرار دارند معمولاً بسیار زیاد است.

تفاوت ATM و «نزدیک به قیمت جاری» (Near The Money)

اصطلاح «نزدیک به قیمت جاری» معمولاً برای اختیارهایی به کار می‌رود که کمتر از ۵۰ سنت با وضعیت ATM فاصله دارند.

برای مثال، اگر یک سرمایه‌گذار اختیار خریدی با قیمت اعمال ۵۰.۵۰ دلار بخرد و قیمت فعلی سهام پایه ۵۰ دلار باشد، این اختیار در وضعیت نزدیک به قیمت جاری (Near the Money) در نظر گرفته می‌شود.

در این مثال، اگر قیمت سهام پایه بین ۴۹.۵۰ تا ۵۰.۵۰ دلار باشد، اختیار «نزدیک به قیمت جاری» تلقی می‌شود.

اختیارهای ATM و نزدیک به ATM، در شرایطی که انتظار نوسانات بزرگ در بازار وجود دارد، بسیار محبوب هستند. حتی اختیارهای OTM دورتر هم ممکن است در چنین شرایطی افزایش قیمت داشته باشند.

قیمت‌گذاری اختیارهای در قیمت جاری (ATM)

قیمت یک اختیار از دو بخش تشکیل شده است:

1. ارزش ذاتی (Intrinsic Value)
2. ارزش زمانی یا برون‌ذاتی (Extrinsic Value)

در مورد اختیارهای ATM، همانند OTM، فقط دارای ارزش زمانی هستند زیرا ارزش ذاتی ندارند.

مثال:

فرض کنید سرمایه‌گذاری یک اختیار خرید ATM با قیمت اعمال ۲۵ دلار را به قیمت ۵۰ سنت خریداری کند. در این حالت، ارزش برون‌ذاتی معادل ۵۰ سنت است. این مقدار تحت تأثیر زمان باقی‌مانده تا سررسید و نوسانات ضمنی قرار دارد.

اگر نوسانات و قیمت ثابت بمانند، هرچه به تاریخ سررسید نزدیک‌تر شویم، ارزش برون‌ذاتی کاهش می‌یابد. حال اگر قیمت دارایی پایه به ۲۷ دلار برسد، اختیار دارای ۲ دلار ارزش ذاتی خواهد بود، به‌علاوه هر مقدار ارزش زمانی که هنوز باقی مانده باشد.