نظریه پولی (Monetarist Theory) یک مفهوم اقتصادی است که معتقد است تغییرات در عرضه پول مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نرخ رشد اقتصادی و رفتار چرخه‌های تجاری است. هنگامی که نظریه پولی در عمل کار می‌کند، بانک‌های مرکزی که اهرم‌های سیاست پولی را کنترل می‌کنند، می‌توانند تأثیر زیادی بر نرخ‌های رشد اقتصادی داشته باشند.
نظریه رقیب نظریه پولی، اقتصاد کینزی است.
نکات کلیدی
- بر اساس نظریه پولی، عرضه پول مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نرخ رشد اقتصادی است.
- این نظریه توسط فرمول MV = PQ هدایت می‌شود، که در آن M = عرضه پول، V = سرعت گردش پول، P = قیمت کالاها و خدمات، و Q = مقدار کالاها و خدمات است.
- فدرال رزرو در ایالات متحده پول را کنترل می‌کند و از سه اهرم اصلی—نسبت ذخیره، نرخ تنزیل و عملیات بازار باز—برای افزایش یا کاهش عرضه پول در اقتصاد استفاده می‌کند.
درک نظریه پولی
بر اساس نظریه پولی، اگر عرضه پول یک کشور افزایش یابد، فعالیت اقتصادی افزایش خواهد یافت و بالعکس.
نظریه پولی توسط یک فرمول ساده هدایت می‌شود: MV = PQ، که در آن M عرضه پول، V سرعت گردش پول (تعداد دفعاتی که یک دلار متوسط در سال خرج می‌شود)، P قیمت کالاها و خدمات، و Q مقدار کالاها و خدمات است. با فرض ثابت بودن V، وقتی M افزایش می‌یابد، یا P، یا Q، یا هر دو افزایش می‌یابند.
سطوح عمومی قیمت‌ها معمولاً بیشتر از تولید کالاها و خدمات افزایش می‌یابد وقتی اقتصاد به اشتغال کامل نزدیک‌تر است. وقتی اقتصاد دارای ظرفیت خالی است، Q تحت نظریه پولی سریع‌تر از P افزایش خواهد یافت.
در ایالات متحده، فدرال رزرو (Fed) سیاست پولی را بدون دخالت دولت تنظیم می‌کند. فدرال رزرو بر اساس نظریه پولی عمل می‌کند که بر حفظ قیمت‌های پایدار (تورم پایین)، ترویج اشتغال کامل، و دستیابی به نرخ‌های بهره متوسط تمرکز دارد.
کنترل عرضه پول
در ایالات متحده، وظیفه فدرال رزرو کنترل عرضه پول است. فدرال رزرو سه اهرم اصلی دارد:
- نسبت ذخیره: درصدی از ذخایر که یک بانک باید در برابر سپرده‌ها نگه دارد. کاهش این نسبت به بانک‌ها امکان می‌دهد وام بیشتری ارائه دهند و در نتیجه عرضه پول را افزایش دهند.
- نرخ تنزیل: نرخ بهره‌ای که فدرال رزرو از بانک‌های تجاری برای قرض گرفتن ذخایر اضافی دریافت می‌کند. کاهش نرخ تنزیل بانک‌ها را تشویق می‌کند تا بیشتر از فدرال رزرو قرض کنند و در نتیجه به مشتریان خود وام بیشتری بدهند.
- عملیات بازار باز: عملیات بازار باز شامل خرید و فروش اوراق بهادار دولتی است. خرید اوراق بهادار از بانک‌های بزرگ عرضه پول را افزایش می‌دهد، در حالی که فروش اوراق بهادار عرضه پول در اقتصاد را کاهش می‌دهد.
مثال از نظریه پولی
آلن گرینسپن، رئیس سابق فدرال رزرو، از طرفداران نظریه پولی بود. در سال‌های اولیه حضورش در فدرال رزرو در سال 1988، او نرخ‌های بهره را افزایش داد که منجر به کاهش رشد و افزایش نرخ‌های تورم شد که تقریباً به 5٪ رسید.
اقتصاد ایالات متحده در اوایل دهه 1990 وارد رکود شد. در پاسخ، گرینسپن با شروع یک دوره کاهش نرخ بهره، چشم‌اندازهای اقتصادی را تقویت کرد که منجر به طولانی‌ترین دوره گسترش اقتصادی در تاریخ اقتصاد ایالات متحده شد. سیاست پولی شل با نرخ‌های بهره پایین، اقتصاد ایالات متحده را مستعد ایجاد حباب‌ها کرد که در نهایت به بحران مالی 2008 و رکود بزرگ منجر شد.
نظرات کاربران