نسبت وام به سپرده چیست؟

نسبت وام به سپرده (LDR) چیست؟

نسبت وام به سپرده (LDR) یک معیار مالی است که مجموع وام‌های یک بانک را با مجموع سپرده‌های آن مقایسه می‌کند. این نسبت برای ارزیابی نقدینگی بانک استفاده می‌شود. هرچه این نسبت بالاتر باشد، نشان‌دهنده آن است که بانک بیشتر از سپرده‌های خود برای تأمین مالی وام‌ها استفاده می‌کند، که می‌تواند سودآوری را افزایش دهد اما نقدینگی کمتری برای پوشش برداشت‌ها، الزامات ذخیره و نیازهای مالی غیرمنتظره باقی می‌گذارد.

نکات کلیدی:

• نسبت وام به سپرده (LDR) به شما کمک می‌کند تا به‌سرعت نقدینگی و ریسک اعتباری یک بانک را با مقایسه وام‌ها و سپرده‌های آن ارزیابی کنید.
• برای محاسبه LDR، مجموع وام‌ها را بر مجموع سپرده‌ها تقسیم کرده و نتیجه را به‌صورت درصد بیان کنید.
• نسبت LDR بالاتر نشان‌دهنده استراتژی وام‌دهی پرریسک‌تر (و احتمالاً سودآورتر) است. نسبت پایین‌تر نشان‌دهنده رویکردی امن‌تر (و کمتر سودآور) است.

فرمول و محاسبه LDR

$\text{LDR} = \frac{\text{مجموع وام‌ها}}{\text{مجموع سپرده‌ها}}$

برای محاسبه LDR، مجموع وام‌های بانک را بر مجموع سپرده‌های آن تقسیم کنید و نتیجه را به‌صورت درصد بیان کنید. برای مثال، اگر بانکی ۱۰ میلیارد دلار وام و ۱۳ میلیارد دلار سپرده داشته باشد، LDR با تقسیم ۱۰ میلیارد بر ۱۳ میلیارد محاسبه می‌شود که تقریباً برابر با ۰٫۷۷ یا ۷۷٪ است. این بدان معناست که بانک معادل ۷۷٪ از سپرده‌های خود را وام داده است.

LDR چه اطلاعاتی به شما می‌دهد؟

به‌عنوان مشتری یا سرمایه‌گذار، LDR می‌تواند به شما کمک کند تا سلامت مالی یک بانک را ارزیابی کنید. برای مثال، LDR ۱۰۰٪ به این معناست که بانک به همان اندازه که سپرده دریافت کرده، وام داده است—استراتژی تهاجمی که ریسک بالایی دارد. در این حالت، بانک فاقد منابع نقدی کافی برای پوشش برداشت‌ها یا هزینه‌های غیرمنتظره است. علاوه بر این، اگر LDR از ۱۰۰٪ فراتر رود، بانک ممکن است برای تأمین مالی فعالیت‌های وام‌دهی خود نیاز به استقراض داشته باشد، که هزینه‌های بهره را به همراه دارد و حاشیه سود را کاهش می‌دهد.

در مقابل، LDR ۵۰٪ نشان می‌دهد که نیمی از سپرده‌های بانک در ترازنامه‌اش بدون استفاده باقی مانده است. این امر امنیت بیشتری در دوره‌های تنش مالی یا رکود اقتصادی فراهم می‌کند، اما هزینه فرصت را به همراه دارد. به این معنا که بانک ممکن است به اندازه ممکن از دریافت سود وام‌ها درآمد کسب نکند. به عبارت دیگر، در مقایسه با بانکی با LDR بالاتر، سودآوری کمتری دارد (در شرایط برابر).

نکته مهم: در زمان‌های بحران مالی، LDR پایین به نفع بانک است زیرا نقدینگی بیشتری برای پاسخگویی به تعهداتش خواهد داشت.

در نتیجه، بانکی که برای وام‌دهی به مشتریان خود پول قرض می‌کند، معمولاً حاشیه سود کمتری دارد و بدهی بیشتری خواهد داشت. بانک ترجیح می‌دهد از سپرده‌ها برای وام‌دهی استفاده کند زیرا نرخ‌های بهره پرداختی به سپرده‌گذاران بسیار کمتر از نرخ‌هایی است که برای استقراض پول باید پرداخت کند. LDR به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا بانک‌هایی را شناسایی کنند که سپرده‌های کافی برای وام‌دهی دارند و نیازی به افزایش بدهی خود ندارند.

LDR مناسب برای بانک‌ها یک تعادل ظریف است. بانک‌هایی که بیش از حد از سپرده‌های خود وام می‌دهند، ممکن است در زمان رکود اقتصادی خود را بیش از حد گسترش دهند. اما اگر بانک‌ها مقدار کمی از سپرده‌های خود را وام دهند، ممکن است هزینه فرصت داشته باشند زیرا سپرده‌هایشان در ترازنامه بدون کسب درآمد باقی می‌ماند. بانک‌هایی با نسبت‌های LDR پایین ممکن است درآمد بهره کمتری داشته باشند که منجر به سودآوری کمتر می‌شود.

عوامل متعددی می‌توانند باعث تغییر در نسبت‌های وام به سپرده شوند. شرایط اقتصادی می‌توانند بر تقاضای وام و میزان سپرده‌گذاری سرمایه‌گذاران تأثیر بگذارند. اگر مصرف‌کنندگان بیکار باشند، احتمالاً سپرده‌های خود را افزایش نمی‌دهند. فدرال رزرو با افزایش یا کاهش نرخ‌های بهره، سیاست پولی را تنظیم می‌کند. اگر نرخ‌های بهره پایین باشد، تقاضای وام ممکن است بسته به شرایط اقتصادی افزایش یابد. به‌طور خلاصه، عوامل خارجی متعددی بر LDR بانک تأثیر می‌گذارند.

LDR خوب چیست؟

اینکه یک LDR خوب باشد به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله مدل کسب‌وکار بانک، شرایط اقتصادی و الزامات نظارتی محلی.

مقررات نیز در نحوه مدیریت نسبت‌های وام به سپرده توسط بانک‌ها نقش دارند. اداره نظارت بر ارز (OCC)، هیئت فدرال رزرو (FRB) و شرکت بیمه سپرده فدرال (FDIC) حداقل یا حداکثر نسبت‌های وام به سپرده برای بانک‌ها تعیین نمی‌کنند. با این حال، این نهادها بانک‌ها را نظارت می‌کنند تا اطمینان حاصل کنند که نسبت‌هایشان با بخش ۱۰۹ قانون ریگل-نیل در مورد کارایی بانکداری و شعب بین‌حالت (قانون بین‌حالت ۱۹۹۴) مطابقت دارد.

برای مثال، بخش ۱۰۹ مانع از آن می‌شود که یک بانک شعبه یا شعباتی را خارج از ایالت خود برای جمع‌آوری سپرده تأسیس یا خریداری کند بدون اینکه به نیازهای اعتباری جامعه خارج از ایالت کمک کند. برای رعایت این قانون، بانک‌ها باید الزامات LDR خاص ایالت را که سالانه به‌روزرسانی می‌شوند، برآورده کنند.

نمونه‌ای از نحوه استفاده از LDR

برای تعیین LDR یک بانک خاص، آخرین ترازنامه آن را بررسی کنید. از آنجا که اکثر بانک‌ها موظف به افشای عمومی اطلاعات مالی خود هستند، این اطلاعات معمولاً به‌صورت آنلاین در دسترس است. ترازنامه مجموع وام‌ها را تحت دارایی‌ها و مجموع سپرده‌ها را تحت بدهی‌ها فهرست می‌کند.

برای مثال، اگر ترازنامه بانکی نشان دهد که ۵۰۰ میلیون دلار سپرده و ۴۰۰ میلیون دلار وام دارد، نسبت LDR با تقسیم مجموع وام‌ها بر مجموع سپرده‌ها محاسبه می‌شود که برابر با ۸۰٪ است.

$\text{LDR}=\frac{400\text{ میلیون دلار}}{500\text{ میلیون دلار}}=0.8=80\mathrm{\%}$

تفاوت بین LDR و نسبت وام به ارزش (LTV)

اگرچه نام‌های مشابهی دارند، نسبت وام به سپرده (LDR) و نسبت وام به ارزش (LTV) بسیار متفاوت هستند.

LTV درصد ارزش یک دارایی وثیقه‌ای است که توسط وام تأمین مالی شده است. وام‌دهندگان مسکن اغلب از آن برای ارزیابی ریسک وام مسکن استفاده می‌کنند. برای مثال، وام مسکن برای خانه‌ای به ارزش ۱۰۰,۰۰۰ دلار با LTV ۸۰٪ به این معناست که وام‌دهنده ۸۰,۰۰۰ دلار به وام‌گیرنده وام می‌دهد و وام‌گیرنده ۲۰,۰۰۰ دلار پیش‌پرداخت می‌کند. این نسبت معکوس درصد پیش‌پرداخت (در این مورد ۲۰٪) است. هرچه LTV بالاتر باشد، وام برای وام‌دهنده ریسک بیشتری دارد.

نکته: در مقابل، نسبت وام به سپرده (LDR) نسبت وام‌های بانک به سپرده‌های آن است و برای ارزیابی نقدینگی بانک استفاده می‌شود.

محدودیت‌های استفاده از LDR

اگرچه LDR روشی عالی برای ارزیابی سریع نقدینگی و سلامت مالی یک بانک است، محدودیت‌هایی دارد. در اینجا برخی از آن‌ها آورده شده است:

• LDR کیفیت وام‌ها را در نظر نمی‌گیرد. این معیار حجم وام‌ها را نسبت به سپرده‌ها اندازه‌گیری می‌کند اما ریسک‌پذیری وام‌ها یا تعداد وام‌های معوق یا نکول‌شده را نشان نمی‌دهد.
• LDR منابع تأمین مالی را نشان نمی‌دهد. در حالی که LDR می‌تواند نشان دهد که وام‌های کل بانک چگونه با سپرده‌هایش مقایسه می‌شود، نمی‌تواند نشان دهد که این وام‌ها چگونه تأمین مالی شده‌اند. آن‌ها ممکن است از طریق سپرده‌ها، پول عمده‌فروشی یا منابع سرمایه دیگر تأمین شده باشند.
• LDR برای مقایسه بانک‌های غیرمشابه مناسب نیست. بانک‌های با اندازه‌ها، انواع و محیط‌های نظارتی مختلف ممکن است استانداردهای LDR متفاوتی داشته باشند، که باعث می‌شود LDR معیار ضعیفی برای مقایسه آن‌ها باشد.

به یاد داشته باشید که LDR معیاری کلی برای نقدینگی بانک است. برای بهره‌برداری حداکثری از آن، باید در کنار سایر معیارهای مالی مانند حاشیه سود خالص (NIM)، نسبت کفایت سرمایه (CAR) و نسبت پوشش نقدینگی (LCR) استفاده شود.

روندهای تاریخی LDR

میانگین وزنی LDR در میان بانک‌های ایالات متحده در طول زمان نوسان داشته است. در دهه ۱۳۶۰ و اوایل دهه ۱۳۷۰ شمسی (دهه ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ میلادی)، این نسبت در محدوده ۷۶٪ تا ۸۴٪ بود و سپس در آستانه بحران مالی ۱۳۸۷ (2008 میلادی) شروع به افزایش کرد. از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۷ (1998 تا 2008 میلادی)، میانگین LDR در محدوده ۸۷٪ تا ۹۷٪ باقی ماند.

پس از بحران، تقاضای وام کاهش یافت و میانگین LDR به شدت افت کرد و از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ (2013 تا 2019 میلادی) در حدود ۷۰٪ تثبیت شد. سپس، زمانی که محرک‌های فدرال در طول همه‌گیری کووید-۱۹ در سال ۱۳۹۹ (2020 میلادی) سپرده‌ها را افزایش داد، این نسبت به پایین‌ترین سطح ۵۷٪ رسید و تا سه‌ماهه چهارم ۱۴۰۱ (2022 میلادی) به ۶۳٫۶٪ بهبود یافت، طبق داده‌های Trepp، پایگاه داده‌ای از وام‌های مسکن تضمین‌شده.

نتیجه‌گیری

هنگام ارزیابی یک بانک به‌عنوان سرمایه‌گذار یا مشتری، نسبت وام به سپرده (LDR) ابزاری مفید است. این نسبت دید سریعی از توانایی مؤسسه در پرداخت به سپرده‌گذاران در زمان بحران مالی، چگونگی استفاده مؤثر از منابع خود برای کسب درآمد و مقایسه آن با بانک‌های مشابه ارائه می‌دهد.