دارایی احتمالی یک منفعت اقتصادی بالقوه است که به وقوع یک یا چند رویداد آینده که عمدتاً خارج از کنترل شرکت است، وابسته است. به همین دلیل، دارایی احتمالی به‌عنوان یک دارایی بالقوه نیز شناخته می‌شود.
از آنجا که نمی‌توان با اطمینان دانست که آیا این منافع محقق خواهند شد یا ارزش اقتصادی دقیق آن‌ها قابل تعیین است، این دارایی‌ها نمی‌توانند در ترازنامه ثبت شوند. با این حال، در صورتی که شرایط خاصی برآورده شود، می‌توان آن‌ها را در یادداشت‌های همراه صورت‌های مالی گزارش کرد.
نکات کلیدی
- دارایی احتمالی تنها در صورتی ارزشمند است که رویدادها یا شرایط خاصی که مستقل از اقدامات شرکت هستند، در آینده رخ دهند.
- دارایی‌های احتمالی در صورت برآورده شدن شرایط خاص، در یادداشت‌های همراه صورت‌های مالی گزارش می‌شوند.
- دارایی احتمالی تنها زمانی در ترازنامه شرکت ثبت می‌شود که تحقق جریان‌های نقدی مرتبط با آن نسبتاً قطعی شود.
درک دارایی‌های احتمالی
دارایی احتمالی زمانی به یک دارایی محقق‌شده قابل ثبت در ترازنامه تبدیل می‌شود که تحقق جریان‌های نقدی مرتبط با آن نسبتاً قطعی شود. در این حالت، دارایی در دوره‌ای که تغییر وضعیت رخ می‌دهد، شناسایی می‌شود.
دارایی‌های احتمالی ممکن است به دلیل ناشناخته بودن ارزش اقتصادی یا عدم اطمینان در مورد نتیجه رویدادی که ممکن است منجر به ایجاد دارایی شود، به وجود آیند. دارایی احتمالی به دلیل رویدادهای قبلی ظاهر می‌شود، اما تمام اطلاعات مربوط به دارایی تا زمانی که رویدادهای آینده رخ ندهند، جمع‌آوری نخواهد شد.
همچنین، بدهی‌های احتمالی یا بالقوه وجود دارند. برخلاف دارایی‌های احتمالی، این بدهی‌ها به زیان بالقوه‌ای اشاره دارند که ممکن است بسته به نحوه رخ دادن یک رویداد آینده متحمل شوند.
نمونه‌هایی از دارایی‌های احتمالی
شرکتی که درگیر یک دعوی قضایی است و انتظار دارد غرامت دریافت کند، دارای یک دارایی احتمالی است، زیرا نتیجه دعوی هنوز مشخص نیست و مبلغ آن هنوز تعیین نشده است.
فرض کنید شرکت الف دعوایی علیه شرکت ب به دلیل نقض حق ثبت اختراع مطرح کرده است. اگر شانس مناسبی وجود داشته باشد که شرکت الف در این دعوی برنده شود، دارای یک دارایی احتمالی است. این دارایی بالقوه معمولاً در صورت‌های مالی افشا می‌شود، اما تا زمانی که دعوی حل‌وفصل نشود، به‌عنوان دارایی ثبت نمی‌شود.
بر اساس همین مثال، شرکت ب باید یک بدهی احتمالی بالقوه را در یادداشت‌های خود افشا کند و در صورت باخت در دعوی و الزام به پرداخت خسارت، آن را در حساب‌های خود ثبت کند.
دارایی‌های احتمالی همچنین ممکن است زمانی ایجاد شوند که شرکت‌ها انتظار دارند از طریق استفاده از ضمانت‌نامه پولی دریافت کنند. نمونه‌های دیگر شامل منافعی است که از یک ارث یا سایر تسویه‌حساب‌های قضایی انتظار می‌رود. ادغام‌ها و تملک‌های پیش‌بینی‌شده نیز باید در صورت‌های مالی افشا شوند.
الزامات گزارش‌دهی
هر دو اصول پذیرفته‌شده حسابداری (GAAP) و استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) از شرکت‌ها می‌خواهند که دارایی‌های احتمالی را در صورتی که احتمال معقولی برای تحقق این منافع بالقوه وجود داشته باشد، افشا کنند. برای GAAP ایالات متحده، معمولاً باید 70٪ احتمال وقوع منفعت وجود داشته باشد. از سوی دیگر، IFRS کمی ملایم‌تر است و به شرکت‌ها اجازه می‌دهد در صورتی که حداقل 50٪ احتمال وقوع منفعت وجود داشته باشد، به آن اشاره کنند.
استاندارد حسابداری بین‌المللی 37 (IAS 37)، که برای IFRS اعمال می‌شود، بیان می‌کند: «دارایی‌های احتمالی شناسایی نمی‌شوند، اما زمانی که احتمال ورود منافع بیش از عدم وقوع آن باشد، افشا می‌شوند. با این حال، زمانی که ورود منافع عملاً قطعی باشد، دارایی در صورت وضعیت مالی شناسایی می‌شود، زیرا دیگر احتمالی محسوب نمی‌شود.»
سیاست‌های حسابداری دارایی‌های احتمالی برای GAAP، عمدتاً در کد استانداردهای حسابداری هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) موضوع 450 شرح داده شده است.
ملاحظات ویژه
شرکت‌ها باید دارایی بالقوه را به‌طور مداوم بازنگری کنند. هنگامی که یک دارایی احتمالی محتمل شود، شرکت‌ها باید آن را در صورت‌های مالی گزارش کنند و درآمد مورد انتظار را تخمین بزنند. این تخمین با استفاده از طیف وسیعی از نتایج ممکن، ریسک‌های مرتبط و تجربه با دارایی‌های احتمالی مشابه انجام می‌شود.
دارایی‌های احتمالی تحت اصل احتیاط (conservatism principle) اداره می‌شوند، که یک روش حسابداری است که بیان می‌کند رویدادها و نتایج نامطمئن باید به گونه‌ای گزارش شوند که منجر به کمترین سود بالقوه شود. به عبارت دیگر، شرکت‌ها از بزرگ‌نمایی انتظارات منع می‌شوند و معمولاً توصیه می‌شود از کمترین ارزش تخمینی دارایی استفاده کنند.
علاوه بر این، هیچ سودی از یک دارایی احتمالی نمی‌توان ثبت کرد تا زمانی که واقعاً رخ دهد. اصل احتیاط بر اصل تطابق حسابداری تعهدی مقدم است، به این معنا که دارایی ممکن است تا دوره‌ای پس از تحمل هزینه‌های مرتبط گزارش نشود.
نظرات کاربران