قراردادهای مشابه چیست؟

قراردادهای مشابه چیست؟

قراردادهای مشابه، محصولات مالی تسویه‌شده با پول نقد هستند که بر اساس قیمت تسویه یک قرارداد آتی مشابه که به‌صورت فیزیکی تسویه می‌شود و در بورس معامله می‌شود، طراحی شده‌اند. این قراردادها به‌صورت خارج از بورس (OTC) معامله می‌شوند و صرف‌نظر از شرایط قرارداد آتی پایه، هیچ‌گونه ریسکی برای تحویل فیزیکی ندارند.

قراردادهای مشابه آتی توسط کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) تنظیم می‌شوند.

نکات کلیدی

• قرارداد مشابه، یک قرارداد مشتقه خارج از بورس است که با پول نقد تسویه می‌شود و مشخصات آن مشابه یک قرارداد آتی تسویه‌شده به‌صورت فیزیکی است.

• از آنجا که تسویه فیزیکی مطرح نیست، معامله‌گران نیازی به نگرانی درباره بستن موقعیت‌های باز برای اجتناب از تحویل یا دریافت کالا ندارند.

• منتقدان معتقدند که قراردادهای مشابه به گمانه‌زنی دامن می‌زنند و ناکارآمدی‌هایی در بازار ایجاد می‌کنند، زیرا از دارایی پایه‌ای که دنبال می‌کنند، جدا هستند.

شناخت قراردادهای مشابه

قراردادهای مشابه در واقع نوعی قرارداد اختیار معامله هستند که قرارداد آتی با تاریخ تسویه مشخص به‌عنوان دارایی پایه آن‌ها عمل می‌کند. برای مثال، محصول اختیار معامله به سبک آمریکایی نفت خام برنت ICE دارای قرارداد آتی نفت خام برنت ICE به‌عنوان دارایی پایه است. شرایط قراردادهای مشابه به‌طور نزدیک با شرایط قرارداد آتی مربوطه همخوانی دارد. این قراردادها ممکن است به‌صورت سبک آمریکایی یا اروپایی ارائه شوند.

قراردادهای مشابه و محدودیت‌های موقعیت

نکته جالب درباره قراردادهای مشابه این است که آن‌ها می‌توانند قراردادهایی را که در بورس‌های دیگر معامله می‌شوند، پوشش دهند و به بورس اجازه می‌دهند بخشی از فعالیت معاملاتی را در کالایی که به آن شناخته نشده است، جذب کند. این امکان باعث می‌شود که گمانه‌زنی‌های صرفاً ریسک‌محور، جدا از کالاهای واقعی در قراردادهای آتی پایه، انجام شود.

علاوه بر این، از آنجا که هیچ کالای فیزیکی در معاملات قراردادهای مشابه دخیل نیست، محدودیت‌های موقعیتی که برای کنترل گمانه‌زنی در کالاها وضع شده‌اند، می‌توانند دور زده شوند.

انتقادها از قراردادهای مشابه

مانند بسیاری از محصولات مشتقه، قراردادهای مشابه نیز مخالفانی دارند. هدف اصلی بازار آتی به‌طور سنتی کمک به کشف قیمت و امکان پوشش ریسک عرضه و تقاضا یا انتقال آن به طرف‌هایی است که بهتر می‌توانند آن را مدیریت کنند.

قراردادهای مشابه با جداکردن کالای فیزیکی از معامله، به‌عنوان مشتقه‌ای از یک مشتقه عمل می‌کنند. برای مثال، به‌جای تأثیرگذاری بر قیمت نفت، قراردادهای مشابه به معامله‌گران اجازه می‌دهند علیه یکدیگر شرط‌بندی کنند، بدون اینکه به‌نظر برخی، سیگنال‌های قیمتی جدیدی به بازار ارائه دهند. البته معامله‌گران قراردادهای مشابه معتقدند که حجم معاملات و علاقه باز آن‌ها، اطلاعاتی درباره نظراتشان در مورد عملکرد قیمتی قرارداد آتی پایه فراهم می‌کند، زیرا آن‌ها نیز بخشی از مشارکت‌کنندگان بازار هستند.

کریگ دونوهو، مدیرعامل سابق گروه CME، در سال ۲۰۱۱ قراردادهای مشابه را «مشتقات پارازیتی و درجه دوم» نامید. در آن زمان، بورس ICE به‌طور فعال قراردادهای مشابهی را با استفاده از قراردادهای آتی معامله‌شده در CME به‌عنوان معیار ایجاد می‌کرد. رقابت بین این دو بورس بدون شک بر نظرات او تأثیر داشت. در مجموع، قراردادهای مشابه تفاوت چندانی با سایر محصولات خارج از بورس ندارند، زیرا به مشارکت‌کنندگان سطح بالای بازار اجازه می‌دهند با پولی که آماده ریسک کردن آن هستند، به‌صورت خاص شرط‌بندی کنند.

قراردادهای آتی چیست؟

قراردادهای آتی، توافق‌نامه‌هایی برای خرید یا فروش یک کالای خاص به قیمت مشخص در تاریخ ازپیش‌تعیین‌شده هستند. این قراردادها برای قفل کردن درآمد آینده و کاهش مواجهه با نوسانات قیمت استفاده می‌شوند.

قراردادهای آتی شاخص چیست؟

قراردادهای آتی شاخص، قراردادهایی هستند که به معامله‌گران اجازه می‌دهند قراردادی را که بر اساس ارزش یک شاخص بازار سهام در تاریخ مشخصی است، خرید یا فروش کنند. معامله‌گران از این قراردادها برای گمانه‌زنی درباره حرکات آینده شاخص‌های بازار استفاده می‌کنند.

بازار آتی معکوس چیست؟

بازار آتی معکوس به بازاری اشاره دارد که در آن قراردادهای نزدیک به سررسید، قیمت بازاری بالاتری نسبت به قراردادهای با سررسید دورتر دارند. در یک بازار عادی، قیمت‌های آتی برای قراردادهایی که از سررسید دورتر هستند، بالاتر است. بازار معکوس ممکن است به دلیل اختلال در عرضه کالای پایه ایجاد شود.

نتیجه‌گیری

قراردادهای مشابه، مشتقاتی از قراردادهای آتی معامله‌شده در بورس هستند. برخلاف قراردادهای آتی پایه، این قراردادها به‌صورت خارج از بورس معامله می‌شوند و هیچ ریسکی برای تحویل واقعی ندارند. با این حال، این مشتقات به‌عنوان ابزارهای گمانه‌زنی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند که به کشف قیمت کمک نمی‌کنند.