اسپرد تنظیم‌شده با اختیار (OAS) معیاری است که تفاوت بین نرخ بازده یک اوراق بهادار با درآمد ثابت و نرخ بازده بدون ریسک (معمولاً بازده اوراق خزانه) را اندازه‌گیری می‌کند و سپس برای در نظر گرفتن یک اختیار تعبیه‌شده (embedded option) تنظیم می‌شود. این اسپرد به قیمت اوراق بهادار با درآمد ثابت اضافه می‌شود تا قیمت اوراق بدون ریسک با اوراق موردنظر برابر شود.
نکات کلیدی
- OAS تفاوت بازده بین اوراقی با اختیار تعبیه‌شده (مانند اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) یا اوراق قابل‌فراخوان) و بازده اوراق خزانه را اندازه‌گیری می‌کند.
- اختیارات تعبیه‌شده، مفادی هستند که به سرمایه‌گذار یا صادرکننده اجازه انجام اقدامات خاصی مانند فراخوان (call) یا بازخرید زودهنگام اوراق را می‌دهند.
- OAS با استفاده از داده‌های تاریخی و مدل‌سازی نوسانات، تأثیر اختیارات تعبیه‌شده بر جریان‌های نقدی آینده و ارزش کلی اوراق را در نظر می‌گیرد.
- OAS راهی برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند تا بازده دو اوراق بهادار با درآمد ثابت با اختیارات تعبیه‌شده را مقایسه کنند.
درک اسپرد تنظیم‌شده با اختیار (OAS)
OAS به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند تا جریان‌های نقدی یک اوراق بهادار با درآمد ثابت را با نرخ‌های مرجع مقایسه کنند، در حالی که ارزش اختیارات تعبیه‌شده را در برابر نوسانات کلی بازار ارزیابی می‌کنند. با تجزیه اوراق به دو بخش اوراق بدون اختیار و اختیار تعبیه‌شده، تحلیلگران می‌توانند تعیین کنند که آیا سرمایه‌گذاری در قیمت معین ارزشمند است یا خیر. روش OAS دقیق‌تر از مقایسه ساده بازده تا سررسید (YTM) با یک معیار است.
OAS داده‌های تاریخی مانند نوسانات نرخ بهره و نرخ‌های پیش‌پرداخت را در نظر می‌گیرد. محاسبات این عوامل پیچیده است، زیرا تلاش می‌کنند تغییرات آینده در نرخ‌های بهره، رفتار پیش‌پرداخت وام‌گیرندگان وام مسکن و احتمال بازخرید زودهنگام را مدل‌سازی کنند. روش‌های مدل‌سازی آماری پیشرفته مانند تحلیل مونت‌کارلو اغلب برای پیش‌بینی احتمالات پیش‌پرداخت استفاده می‌شوند.
اختیارات و نوسانات
بازده تا سررسید (YTM) یک اوراق، بازده یک اوراق مرجع (مانند اوراق خزانه با سررسید مشابه) به علاوه یک حق بیمه یا اسپرد برای جبران ریسک اضافی است. تحلیل زمانی پیچیده‌تر می‌شود که اوراق دارای اختیارات تعبیه‌شده باشند، مانند:
- اختیار فراخوان (call option): به صادرکننده اجازه می‌دهد اوراق را قبل از سررسید با قیمت تعیین‌شده بازخرید کند.
- اختیار فروش (put option): به دارنده اجازه می‌دهد اوراق را در تاریخ‌های خاصی به شرکت بازگرداند.
OAS اسپرد را تنظیم می‌کند تا تغییرات احتمالی در جریان‌های نقدی ناشی از این اختیارات را در نظر بگیرد. این معیار دو نوع نوسان را که سرمایه‌گذاری‌های با درآمد ثابت با اختیارات تعبیه‌شده با آن مواجه هستند، بررسی می‌کند:
- تغییر نرخ‌های بهره: که بر همه اوراق تأثیر می‌گذارد.
- ریسک پیش‌پرداخت: که به‌ویژه در اوراقی مانند MBS مهم است.
نقص این روش: برآوردها بر اساس داده‌های تاریخی هستند، اما در یک مدل آینده‌نگر استفاده می‌شوند. به عنوان مثال، پیش‌پرداخت معمولاً از داده‌های تاریخی تخمین زده می‌شود و تغییرات اقتصادی یا سایر عوامل آینده را در نظر نمی‌گیرد.
OAS در مقابل Z-Spread
OAS نباید با Z-Spread اشتباه گرفته شود. Z-Spread اسپرد ثابتی است که قیمت اوراق را با ارزش فعلی جریان‌های نقدی آن در هر نقطه از منحنی خزانه برابر می‌کند، اما ارزش اختیارات تعبیه‌شده را شامل نمی‌شود، که می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر ارزش فعلی داشته باشد. Z-Spread به دلیل ویژگی ثابت خود به‌عنوان اسپرد استاتیک نیز شناخته می‌شود.
OAS به‌طور مؤثری Z-Spread را تنظیم می‌کند تا ارزش اختیار تعبیه‌شده را شامل شود. این یک مدل قیمت‌گذاری پویا است که به شدت به مدل استفاده‌شده وابسته است. همچنین امکان مقایسه با استفاده از نرخ بهره بازار و احتمال فراخوان زودهنگام اوراق (ریسک پیش‌پرداخت) را فراهم می‌کند.
مثال: اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS)
اوراق بهادار با پشتوانه وام مسکن (MBS) اغلب به دلیل ریسک پیش‌پرداخت مرتبط با وام‌های مسکن زیربنایی دارای اختیارات تعبیه‌شده هستند. این اختیار می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر جریان‌های نقدی آینده و ارزش فعلی MBS داشته باشد. OAS در ارزیابی این اوراق بسیار مفید است، زیرا ریسک پیش‌پرداخت را در نظر می‌گیرد، یعنی ریسک اینکه صاحب ملک ارزش وام را قبل از سررسید بازپرداخت کند. این ریسک با کاهش نرخ‌های بهره افزایش می‌یابد. OAS بالاتر نشان‌دهنده بازده بیشتر برای ریسک‌های بالاتر است.
تحولات اخیر
بر اساس اطلاعات موجود و پست‌های X تا اوت 2025:
- افزایش استفاده از OAS: گزارش بلومبرگ در سال 2024 نشان می‌دهد که با افزایش نوسانات نرخ بهره، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران به‌طور فزاینده‌ای از OAS برای ارزیابی اوراق با درآمد ثابت با اختیارات تعبیه‌شده، به‌ویژه MBS، استفاده می‌کنند.
- پیشرفت‌های مدل‌سازی: پست‌های X در سال 2025 تأیید می‌کنند که مدل‌های پیشرفته‌تر مونت‌کارلو برای پیش‌بینی رفتار پیش‌پرداخت و تغییرات نرخ بهره در محاسبات OAS مورد استفاده قرار می‌گیرند و دقت را بهبود می‌بخشند.
- نظارت نظارتی: طبق گزارش رویترز در سال 2024، کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC) نظارت بر افشای اطلاعات مربوط به ارزش‌گذاری اوراق با اختیارات تعبیه‌شده را افزایش داده است تا از شفافیت در محاسبات OAS اطمینان حاصل کند.
- هشدارهای سرمایه‌گذاری: پست‌های X در سال 2025 به سرمایه‌گذاران توصیه می‌کنند که هنگام استفاده از OAS، مدل‌های مورد استفاده برای پیش‌بینی پیش‌پرداخت و نوسانات نرخ بهره را بررسی کنند، زیرا این مدل‌ها می‌توانند به‌طور قابل‌توجهی بر نتایج تأثیر بگذارند. مشورت با تحلیلگران مالی برای ارزیابی ریسک‌های مرتبط با اوراق دارای اختیارات تعبیه‌شده و بهینه‌سازی تصمیمات سرمایه‌گذاری توصیه می‌شود.
نتیجه‌گیری
اسپرد تنظیم‌شده با اختیار (OAS) معیاری کلیدی برای مقایسه بازده اوراق بهادار با درآمد ثابت دارای اختیارات تعبیه‌شده، مانند MBS یا اوراق قابل‌فراخوان، با نرخ‌های بدون ریسک است. OAS با در نظر گرفتن تأثیر اختیارات تعبیه‌شده بر جریان‌های نقدی آینده و ارزش‌گذاری اوراق، دقت بیشتری نسبت به مقایسه ساده بازده تا سررسید ارائه می‌دهد. با این حال، وابستگی به داده‌های تاریخی و مدل‌های پیش‌بینی می‌تواند محدودیت‌هایی ایجاد کند. در سال 2025، با افزایش استفاده از OAS و پیشرفت‌های مدل‌سازی، سرمایه‌گذاران باید مدل‌های مورد استفاده را با دقت بررسی کنند و با مشاوران مالی مشورت کنند تا ریسک‌ها را مدیریت کرده و تصمیمات سرمایه‌گذاری آگاهانه بگیرند.
نظرات کاربران