اختیار معامله اروپایی نوعی قرارداد اختیار معامله است که اجرای آن را تنها به تاریخ انقضا محدود می‌کند. به عبارت دیگر، اگر دارایی پایه مانند یک سهم در قیمت خود تغییر کند، سرمایه‌گذار نمی‌تواند اختیار معامله را زودتر اجرا کرده و سهام را تحویل بگیرد یا بفروشد. در عوض، اقدام خرید (call) یا فروش (put) تنها در تاریخ سررسید اختیار معامله انجام خواهد شد.
نوع دیگری از قراردادهای اختیار معامله، اختیار معامله آمریکایی است که می‌تواند در هر زمان تا تاریخ انقضا و از جمله آن روز اجرا شود. نام این دو نوع نباید با مکان جغرافیایی اشتباه گرفته شود، زیرا نام‌ها تنها به حق اجرای قرارداد اشاره دارند.
نکات کلیدی
- اختیار معامله اروپایی نوعی قرارداد اختیار معامله است که اجرای حقوق آن را تنها به روز انقضا محدود می‌کند.
- اگرچه اختیارهای آمریکایی می‌توانند زودتر اجرا شوند، اما این امکان با هزینه‌ای همراه است زیرا حق بیمه (premium) آن‌ها اغلب بالاتر از اختیارهای اروپایی است.
- سرمایه‌گذاران می‌توانند قرارداد اختیار معامله اروپایی را قبل از انقضا به بازار بازفروش کرده و تفاوت خالص بین حق بیمه‌های دریافتی و پرداختی اولیه را دریافت کنند.
- سرمایه‌گذاران معمولاً نمی‌توانند بین خرید اختیار آمریکایی یا اروپایی انتخاب کنند و اکثر شاخص‌ها از اختیارهای اروپایی استفاده می‌کنند.
- مدل بلک-شولز (Black-Scholes) اغلب برای ارزش‌گذاری اختیارهای اروپایی استفاده می‌شود.
درک اختیار معامله اروپایی
اختیارهای اروپایی بازه زمانی‌ای را مشخص می‌کنند که دارندگان قرارداد اختیار معامله می‌توانند حقوق قرارداد خود را اجرا کنند. حقوق دارنده اختیار شامل خرید دارایی پایه یا فروش آن به قیمت مشخص شده در قرارداد—قیمت اعمال (strike price)—است. با اختیارهای اروپایی، دارنده تنها می‌تواند حقوق خود را در روز انقضا اجرا کند. مانند سایر انواع قراردادهای اختیار معامله، اختیارهای اروپایی با هزینه اولیه‌ای به نام حق بیمه (premium) همراه هستند.
مهم است که توجه داشته باشید سرمایه‌گذاران معمولاً نمی‌توانند بین خرید اختیار آمریکایی یا اروپایی انتخاب کنند. سهام یا صندوق‌های خاصی ممکن است تنها در یکی از این دو نسخه ارائه شوند، نه هر دو. اکثر شاخص‌ها از اختیارهای اروپایی استفاده می‌کنند زیرا این امر میزان حسابداری مورد نیاز کارگزاری‌ها را کاهش می‌دهد.
نکته مهم:
بسیاری از کارگزاران از مدل بلک-شولز (BSM) برای ارزش‌گذاری اختیارهای اروپایی استفاده می‌کنند.
اختیارهای شاخص اروپایی معاملات را در پایان روز پنجشنبه قبل از سومین جمعه ماه انقضا متوقف می‌کنند. این توقف در معاملات به کارگزاران امکان می‌دهد تا دارایی‌های منفرد شاخص پایه را قیمت‌گذاری کنند.
به دلیل این فرآیند، قیمت تسویه اختیار معامله اغلب می‌تواند غیرمنتظره باشد. سهام یا سایر اوراق بهادار ممکن است بین بسته شدن روز پنجشنبه و بازگشایی بازار در روز جمعه حرکات چشمگیری داشته باشند. همچنین، ممکن است چند ساعت پس از بازگشایی بازار در روز جمعه طول بکشد تا قیمت تسویه قطعی منتشر شود.
اختیارهای اروپایی معمولاً در بازار خارج از بورس (OTC) معامله می‌شوند، در حالی که اختیارهای آمریکایی معمولاً در بورس‌های استاندارد معامله می‌شوند.
انواع اختیارهای اروپایی
اختیار خرید (Call)
اختیار خرید اروپایی به دارنده این حق را می‌دهد که در زمان انقضا دارایی پایه را خریداری کند. برای اینکه سرمایه‌گذار از اختیار خرید سود ببرد، قیمت سهام در زمان انقضا باید به اندازه کافی بالاتر از قیمت اعمال باشد تا هزینه حق بیمه اختیار را پوشش دهد.
اختیار فروش (Put)
اختیار فروش اروپایی به دارنده اجازه می‌دهد که در زمان انقضا دارایی پایه را بفروشد. برای اینکه سرمایه‌گذار از اختیار فروش سود ببرد، قیمت سهام در زمان انقضا باید به اندازه کافی پایین‌تر از قیمت اعمال باشد تا هزینه حق بیمه اختیار را پوشش دهد.
بستن زودهنگام اختیار معامله اروپایی
به طور معمول، اجرای یک اختیار معامله به معنای فعال کردن حقوق اختیار است تا معامله‌ای با قیمت اعمال انجام شود. با این حال، بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح نمی‌دهند تا زمان انقضای اختیار اروپایی صبر کنند. در عوض، سرمایه‌گذاران می‌توانند قرارداد اختیار را قبل از انقضا به بازار بازفروش کنند.
قیمت‌های اختیار معامله بر اساس حرکت و نوسان دارایی پایه و زمان باقی‌مانده تا انقضا تغییر می‌کنند. با بالا و پایین رفتن قیمت سهام، ارزش—که توسط حق بیمه نشان داده می‌شود—اختیار افزایش یا کاهش می‌یابد. سرمایه‌گذاران می‌توانند موقعیت اختیار خود را زودتر باز کنند اگر حق بیمه فعلی اختیار بالاتر از حق بیمه‌ای باشد که ابتدا پرداخت کرده‌اند. در این حالت، سرمایه‌گذار تفاوت خالص بین دو حق بیمه را دریافت می‌کند.
بستن موقعیت اختیار قبل از انقضا به این معناست که معامله‌گر سود یا زیان قرارداد را محقق می‌کند. یک اختیار خرید موجود می‌تواند زودتر فروخته شود اگر قیمت سهام به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته باشد، در حالی که یک اختیار فروش می‌تواند فروخته شود اگر قیمت سهام کاهش یافته باشد.
بستن زودهنگام اختیار اروپایی به شرایط بازار حاکم، ارزش حق بیمه—ارزش ذاتی آن—و ارزش زمانی اختیار—مقدار زمان باقی‌مانده تا انقضای قرارداد—بستگی دارد. اگر اختیاری نزدیک به انقضای خود باشد، بعید است که سرمایه‌گذار برای فروش زودهنگام اختیار بازده زیادی دریافت کند زیرا زمان کمی برای کسب سود توسط اختیار باقی مانده است. در این حالت، ارزش اختیار به ارزش ذاتی آن بستگی دارد، قیمتی فرضی که بر اساس این است که قرارداد در پول (in the money)، خارج از پول (out of the money) یا در قیمت اعمال (at the money - ATM) باشد.
اختیار اروپایی در مقابل اختیار آمریکایی
اختیارهای اروپایی تنها در تاریخ انقضا قابل اجرا هستند، در حالی که اختیارهای آمریکایی می‌توانند در هر زمان بین تاریخ خرید و انقضا اجرا شوند. به عبارت دیگر، اختیارهای آمریکایی به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند تا به محض اینکه قیمت سهام به نفع آن‌ها حرکت کند و به اندازه کافی برای جبران حق بیمه پرداخت‌شده باشد، سود خود را محقق کنند.
سرمایه‌گذاران از اختیارهای آمریکایی با سهام پرداخت‌کننده سود سهام استفاده می‌کنند. به این ترتیب، آن‌ها می‌توانند اختیار را قبل از تاریخ بدون سود (ex-dividend date) اجرا کنند. انعطاف‌پذیری اختیارهای آمریکایی به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد تا سهام شرکت را به موقع برای دریافت سود سهام داشته باشند.
با این حال، انعطاف‌پذیری استفاده از اختیار آمریکایی هزینه‌ای دارد—حق بیمه اضافی. هزینه بالاتر اختیار به این معناست که سرمایه‌گذاران نیاز دارند دارایی پایه به اندازه کافی از قیمت اعمال فاصله بگیرد تا معامله سودآور شود.
همچنین، اگر یک اختیار آمریکایی تا سررسید نگه داشته شود، سرمایه‌گذار بهتر بود نسخه اروپایی ارزان‌تر را خریداری کرده و حق بیمه کمتری پرداخت می‌کرد.
مزایای اختیار اروپایی
- هزینه حق بیمه کمتر
- امکان معامله اختیارهای شاخص
- امکان بازفروش قبل از تاریخ انقضا
معایب اختیار اروپایی
- قیمت‌های تسویه با تأخیر اعلام می‌شوند
- نمی‌توان زودتر برای دارایی پایه تسویه کرد
مثال اختیار اروپایی
یک سرمایه‌گذار یک اختیار خرید (call option) ماه ژوئیه برای شرکت سیتی‌گروپ با قیمت اعمال 50 دلار خریداری می‌کند. حق بیمه 5 دلار به ازای هر قرارداد—100 سهم—است که هزینه کل 500 دلار (5 دلار × 100 = 500 دلار) را به دنبال دارد. در زمان انقضا، سیتی‌گروپ با قیمت 75 دلار معامله می‌شود. در این حالت، دارنده اختیار خرید حق خرید سهام با قیمت 50 دلار—اجرای اختیار خود—را دارد که سود 25 دلار به ازای هر سهم را به دنبال دارد. با در نظر گرفتن حق بیمه اولیه 5 دلار، سود خالص 20 دلار به ازای هر سهم یا 2000 دلار است (25 - 5 = 20 × 100 = 2000 دلار).
سناریوی دوم را در نظر بگیرید که قیمت سهام سیتی‌گروپ تا زمان انقضای اختیار خرید به 30 دلار کاهش یافته است. از آنجا که سهام زیر قیمت اعمال 50 دلار معامله می‌شود، اختیار اجرا نمی‌شود و بی‌ارزش منقضی می‌شود. سرمایه‌گذار حق بیمه 500 دلاری پرداخت‌شده در ابتدا را از دست می‌دهد.
سرمایه‌گذار می‌تواند تا زمان انقضا صبر کند تا مشخص شود آیا معامله سودآور است یا می‌تواند سعی کند اختیار خرید را به بازار بازفروش کند. اینکه آیا حق بیمه دریافتی برای فروش اختیار خرید به اندازه کافی برای جبران 5 دلار اولیه پرداخت‌شده باشد، به شرایط متعددی از جمله شرایط اقتصادی، درآمد شرکت، زمان باقی‌مانده تا انقضا و نوسان قیمت سهام در زمان فروش بستگی دارد.
هیچ تضمینی وجود ندارد که حق بیمه دریافتی از فروش اختیار خرید قبل از انقضا برای جبران حق بیمه 5 دلاری اولیه کافی باشد.
نظرات کاربران