کمک خارجی چیست؟
اصطلاح کمک خارجی به هر نوع کمکی اشاره دارد که یک کشور به‌صورت داوطلبانه به کشور دیگر منتقل می‌کند، که می‌تواند به شکل هدیه، کمک بلاعوض یا وام باشد. بیشتر مردم کمک خارجی را به‌عنوان سرمایه مالی تصور می‌کنند، اما این کمک می‌تواند شامل غذا، تدارکات و خدماتی مانند کمک‌های بشردوستانه و حمایت نظامی نیز باشد.
تعاریف گسترده‌تر کمک شامل هر نوع کمکی است که از طریق سازمان‌های مذهبی، سازمان‌های غیردولتی (NGOها) و بنیادها به‌صورت بین‌مرزی منتقل می‌شود. کمک خارجی ایالات متحده معمولاً به کمک‌های نظامی و اقتصادی اشاره دارد که توسط دولت فدرال به سایر کشورها ارائه می‌شود.
نکات کلیدی
- کمک خارجی هر نوع کمکی است که یک کشور به‌صورت داوطلبانه به کشور دیگر منتقل می‌کند.
- کشورها ممکن است از طریق سرمایه، غذا، تدارکات و خدماتی مانند کمک‌های بشردوستانه و حمایت نظامی، کمک ارائه کنند.
- کشورهای توسعه‌یافته ممکن است پس از بلایای طبیعی، در زمان درگیری یا در طول بحران اقتصادی به کشورهای در حال توسعه کمک کنند.
- سازمان ملل متحد از کشورهای پیشرفته می‌خواهد حداقل ۰.۷ درصد از درآمد ملی ناخالص خود را صرف کمک‌های بین‌المللی کنند.
- طبق گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، ایالات متحده سخاوتمندترین کشور در ارائه کمک خارجی است.
درک کمک خارجی
کمک خارجی هر نوع کمکی است که دولت یک کشور به کشور دیگر، معمولاً از کشورهای توسعه‌یافته به کشورهای در حال توسعه، ارائه می‌دهد. دولت‌ها ممکن است کمک را به اشکال زیر ارائه کنند:
- پول
- غذا و تدارکات
- کمک‌های پزشکی شامل پزشکان و تجهیزات
- کمک‌های بشردوستانه مانند امدادگران
- خدمات آموزشی مانند آموزش کشاورزی
- مراقبت‌های بهداشتی
- آموزش
- کمک به ساخت زیرساخت‌ها
- فعالیت‌های مرتبط با صلح‌سازی
دولت‌ها ممکن است با کشورهایی که به آن‌ها کمک می‌کنند توافق‌نامه‌هایی امضا کنند. برای مثال، یک کشور توسعه‌یافته ممکن است متعهد شود که پس از بلایای طبیعی یا در زمان درگیری‌ها، چه به‌صورت سرمایه و چه کمک‌های بشردوستانه، کمک‌های بلاعوض ارائه دهد. یا ممکن است دولتی توافق کند که به یک کشور متحد که با عدم اطمینان اقتصادی مواجه است، وام‌هایی با شرایط بازپرداخت ویژه ارائه کند.
مهم
نگران این هستید که کمک خارجی به کجا می‌رود؟ تنها بخش کوچکی از کمک‌های آمریکا به دولت‌های خارجی اختصاص می‌یابد، در حالی که بخش عمده آن به سازمان‌های غیرانتفاعی، NGOها و سایر سازمان‌ها تخصیص می‌یابد.
طبق گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)—سازمانی بین‌دولتی با ۳۸ کشور عضو که هدفش ترویج رشد اقتصادی پایدار است—کشورهای عضو در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) رکورد ۲۲۳.۷ میلیارد دلار کمک بین‌المللی ارائه کردند.
طبق گزارش OECD، ایالات متحده در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) سخاوتمندترین کشور بود و ۶۶.۰۴ میلیارد دلار کمک خارجی ارائه کرد. سایر کشورهایی که در میان پنج اهداکننده برتر بودند عبارتند از:
- آلمان: ۳۶.۶۸ میلیارد دلار
- ژاپن: ۱۹.۶ میلیارد دلار
- بریتانیا: ۱۹.۱۱ میلیارد دلار
- فرانسه: ۱۵.۴۳ میلیارد دلار
سازمان ملل متحد از کشورهای پیشرفته می‌خواهد حداقل ۰.۷ درصد از درآمد ملی ناخالص (GNI) خود را صرف کمک‌های بین‌المللی کنند. نروژ، لوکزامبورگ، سوئد، آلمان و دانمارک تنها کشورهایی بودند که این سطح را برآورده کردند یا از آن فراتر رفتند. مجموع کمک‌های کشورهای عضو به‌طور متوسط ۰.۳۷ درصد بود—بسیار کمتر از هدف سازمان ملل.
کمک‌های رسمی توسعه (ODA) به‌عنوان درصدی از درآمد ملی ناخالص
کشورهایی که در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) بیشترین کمک خارجی را از ایالات متحده دریافت کردند شامل اوکراین، اسرائیل، اتیوپی، اردن و مصر بودند.
ملاحظات ویژه
برآوردهای کمک خارجی به دلیل وجود آژانس‌های مختلف، روش‌های تأمین مالی و دسته‌بندی‌های متنوع کمک در تلاش‌های کمک‌رسانی خارجی ایالات متحده متفاوت است. برای مثال، سرویس تحقیقات کنگره (CRS)—بخش غیرحزبی کنگره—گزارش می‌دهد که این کشور در سال مالی ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) ۶۹.۰۱ میلیارد دلار کمک خارجی هزینه کرده است. این مقدار بین ۱ تا ۱.۵ درصد از کل اختیارات بودجه فدرال را تشکیل می‌داد.
کمک می‌تواند به‌صورت مستقیم توسط دولت‌ها یا از طریق آژانس‌های فدرال ویژه ارائه شود. برای مثال، آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) در سال ۱۳۴۰ (۱۹۶۱) تأسیس شد تا کمک‌های غیرنظامی را ارائه دهد. این آژانس در زمینه‌های آموزش، محیط زیست، تغییرات اقلیمی، سلامت جهانی، بحران‌ها و درگیری‌ها، غذا و کشاورزی، آب و حقوق بشر کمک ارائه می‌دهد.
تاریخچه کمک خارجی
کمک خارجی—که معمولاً به‌عنوان کمک بین‌المللی و کمک اقتصادی نیز شناخته می‌شود—مفهومی جدید نیست. در طول انقلاب آمریکا، مستعمرات از کمک‌های نظامی خارجی، به‌ویژه از فرانسه، بهره‌مند شدند. در طول جنگ جهانی اول، دولت ایالات متحده ۳۸۷ میلیون دلار به کمیته امدادرسانی بلژیک وام داد که بعدها بخش زیادی از آن را بخشید.
کمک خارجی ایالات متحده به طور جدی در طول جنگ جهانی دوم آغاز شد. پیش از ورود به جنگ، دولت از طریق برنامه وام و اجاره (Lend-Lease) شروع به انتقال وجوه و مواد به کشورهای متحد کرد که تا مرداد ۱۳۲۴ (اوت ۱۹۴۵) به ۵۰.۱ میلیارد دلار رسید. ایالات متحده همچنین از طریق اداره امداد و بازسازی سازمان ملل متحد (UNRRA) از اواخر سال ۱۳۲۲ (۱۹۴۳) ۲.۷ میلیارد دلار کمک کرد.
طی چهار سال پس از سال ۱۳۲۷ (۱۹۴۸)، ایالات متحده از طریق طرح مارشال ۱۳ میلیارد دلار به کشورهای جنگ‌زده مانند بریتانیا، فرانسه و آلمان غربی کمک کرد. قانون امنیت متقابل در سال ۱۳۳۰ (۱۹۵۱) حدود ۷.۵ میلیارد دلار در سال برای کمک خارجی تا سال ۱۳۴۰ (۱۹۶۱) مجاز کرد. مقدار کمک مجاز شده توسط قانون امنیت متقابل در سال ۱۳۳۰ (۱۹۵۱) حدود ۲.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) این کشور بود.
کدام کشور بیشترین کمک خارجی را ارائه می‌دهد؟
همان‌طور که در بالا ذکر شد، ایالات متحده در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) بزرگ‌ترین اهداکننده کمک دولتی در جهان بود. با این حال، از نظر درصد درآمد ملی، نروژ با اختصاص ۱.۰۹ درصد از درآمد ملی ناخالص خود به کمک خارجی در سال ۱۴۰۲ (۲۰۲۳) بالاترین اهداکننده بود.
اشکال مختلف کمک خارجی چیست؟
طبق تعریف OECD، کمک خارجی به دو شکل اصلی ارائه می‌شود. کمک دوجانبه، حمایت مالی است که مستقیماً از یک دولت به دولت دیگر منتقل می‌شود. کمک چندجانبه پیچیده‌تر است و شامل مشارکت چندین دولت در سازمان‌های چندجانبه، مانند آژانس‌های سازمان ملل متحد، است که سپس از این بودجه برای توسعه برنامه‌ها و پروژه‌های کمک‌رسانی استفاده می‌کنند.
آیا کمک خارجی یک مسئله اخلاقی است؟
کمک خارجی گاهی اوقات موضوعی بحث‌برانگیز است و انتقادهایی را از سوی مخالفان به دنبال داشته است. طرفداران کمک خارجی معتقدند که این کمک به توسعه کشورها کمک می‌کند و می‌تواند اهداف بشردوستانه‌ای مانند کاهش فقر یا بهبود سلامت عمومی را دنبال کند. با این حال، برخی مسائل مربوط به توزیع کمک خارجی را مطرح کرده‌اند، از جمله اینکه این کمک برای کشورهای اهداکننده پرهزینه است، نظارت بر آن دشوار است و ممکن است به جای تقویت استقلال، وابستگی را در کشورهای گیرنده ایجاد کند.
نظرات کاربران