به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار فلزات گرانبها در هفته اخیر شاهد تحولات شگفت‌انگیزی بود. طلا به بالاترین سطح تاریخی خود رسید و رکورد ۳۶۰۰ دلار در هر اونس را ثبت کرد، نقره به اوج ۱۴ ساله صعود کرد و سایر فلزات مانند پلاتین نیز با رشد قابل توجه همراه شدند. این تحولات در شرایطی رخ داد که داده‌های ضعیف اشتغال آمریکا، انتظارات برای کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را تقویت کرده و موجب سقوط بازدهی اوراق خزانه‌داری و تضعیف ارزش دلار شد. در این مقاله، مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر این تحولات و چشم‌انداز آتی بازار طلا و سایر فلزات گرانبها بررسی می‌شود.
1. رکوردشکنی تاریخی طلا در پی داده‌های اشتغال ضعیف
قیمت طلا در روز جمعه با جهشی بی‌سابقه به ۳۶۰۰ دلار رسید و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد. این افزایش عمدتاً پس از انتشار گزارش ضعیف بازار کار ایالات متحده اتفاق افتاد؛ جایی که تنها ۲۲ هزار شغل جدید ایجاد شد، در حالی که انتظارات ۷۵ هزار شغل بود. این داده‌ها نگرانی‌ها درباره کاهش رشد اقتصادی را تشدید کرد و سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن مانند طلا سوق داد. در همین حال، طلا در معاملات لحظه‌ای با قیمت ۳۵۹۴ دلار و با رشد ۱.۳ درصدی معامله شد که نشان می‌دهد تمایل بازار به سمت خرید این فلز افزایش یافته است.
2. سقوط بازدهی اوراق خزانه‌داری و اثر آن بر طلا
یکی از دلایل کلیدی افزایش قیمت طلا، کاهش شدید بازدهی اوراق خزانه‌داری ایالات متحده بود. بازده اوراق دوساله که حساس‌ترین ابزار مالی نسبت به انتظارات نرخ بهره است، بیش از ۱۱ واحد پایه کاهش یافت و به ۳.۴۸ درصد رسید. همچنین بازده اوراق ده‌ساله به ۴.۰۷ درصد سقوط کرد. این روند باعث شد هزینه فرصت نگهداری طلا کاهش یابد و جذابیت سرمایه‌گذاری در این فلز ارزشمند افزایش پیدا کند. کاهش بازدهی واقعی، که با کسر تورم محاسبه می‌شود، به ۱.۶۹ درصد رسید و همین امر طلا را به گزینه‌ای مطلوب‌تر برای پوشش ریسک سرمایه‌گذاران تبدیل کرد.
3. تضعیف ارزش دلار و افزایش اشتهای سرمایه‌گذاران برای طلا
شاخص دلار آمریکا (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای معتبر جهانی می‌سنجد، با افت ۰.۷۰ درصدی به سطح ۹۷.۵۷ رسید. این کاهش به معنای کاهش قدرت خرید دلار و افزایش نسبی ارزش سایر دارایی‌ها از جمله طلا است. تضعیف دلار باعث شد سرمایه‌گذاران خارجی نیز به خرید طلا علاقه‌مندتر شوند، زیرا قیمت آن به ارزهای محلی برایشان ارزان‌تر شد. این هم‌زمانی افت دلار و رشد طلا بار دیگر نقش این فلز به‌عنوان پناهگاه امن در شرایط بی‌ثباتی اقتصادی و مالی را برجسته کرد.
4. تهدید استقلال فدرال رزرو و واکنش بازارها
عامل سیاسی دیگری که به افزایش قیمت طلا دامن زد، تهدید استقلال فدرال رزرو از سوی دونالد ترامپ بود. او اخیراً یکی از اعضای هیئت مدیره فدرال رزرو، لیزا کوک، را به بهانه مسائل شخصی برکنار کرد و بارها از جروم پاول خواسته تا نرخ بهره را کاهش دهد. این اقدامات تردیدها درباره استقلال سیاست‌گذاری پولی آمریکا را افزایش داده است. بازارها چنین مداخلاتی را نشانه‌ای از تضعیف اعتبار نهاد پولی می‌دانند که می‌تواند به کاهش ارزش دلار و تقویت تقاضا برای دارایی‌های امنی همچون طلا منجر شود.
5. پیش‌بینی کاهش نرخ بهره و اثر آن بر بازار طلا
پس از انتشار گزارش ضعیف اشتغال، پیش‌بینی‌ها درباره کاهش نرخ بهره فدرال رزرو در جلسه سپتامبر به‌شدت تقویت شد. ابزار FedWatch نشان داد بازارها با احتمال ۸۶ درصد انتظار کاهش ۲۵ واحد پایه و با احتمال ۱۴ درصد انتظار کاهش ۵۰ واحد پایه را دارند. چنین انتظاراتی به معنای تزریق نقدینگی بیشتر به بازار و کاهش بازدهی دارایی‌های دلاری است که به‌طور مستقیم به سود طلا تمام می‌شود. در شرایط کنونی حتی برخی تحلیلگران، از جمله در بانک استاندارد چارترد، سناریوی کاهش ۵۰ واحد پایه را محتمل دانسته‌اند.
6. نقش داده‌های تورمی آینده در تعیین روند قیمت طلا
تمام نگاه‌ها هم‌اکنون به گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) در ایالات متحده دوخته شده است. اگر این داده‌ها نشان‌دهنده کاهش بیشتر نرخ تورم باشد، فدرال رزرو دست بازتری برای کاهش نرخ بهره خواهد داشت. چنین سناریویی می‌تواند موج جدیدی از رشد قیمت طلا را رقم بزند. برعکس، اگر تورم بالاتر از انتظارات باشد، فدرال رزرو مجبور خواهد بود با احتیاط بیشتری عمل کند که می‌تواند از سرعت رشد قیمت طلا بکاهد. با این حال، فضای کلی همچنان به نفع طلاست زیرا انتظارات تورمی کنترل‌شده باقی مانده‌اند.
7. هجوم سرمایه‌گذاران به ETFهای طلا
ورود سرمایه‌های جدید به صندوق‌های ETF طلا، نشانه‌ای آشکار از افزایش تقاضا برای این فلز است. صندوق SPDR Gold Trust که یکی از بزرگ‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلاست، هفته گذشته بیش از ۴۵۱ میلیون دلار ورودی داشت و پیش‌تر نیز ۲.۳ میلیارد دلار سرمایه جدید جذب کرده بود. در مجموع، دارایی‌های این صندوق در سال جاری بیش از ۱۱ میلیارد دلار افزایش یافته و به ۱۱۵ میلیارد دلار رسیده است. چنین روندی نه‌تنها بر قیمت طلا اثرگذار است، بلکه نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران به ادامه رشد این فلز در ماه‌های آینده است.
8. خریدهای مداوم بانک‌های مرکزی به‌ویژه چین
بانک‌های مرکزی جهان به‌ویژه چین، نقش مهمی در حمایت از قیمت طلا ایفا کرده‌اند. بانک خلق چین برای دهمین ماه متوالی اقدام به خرید طلا کرده و تنها در ماه اوت ۰.۰۶ میلیون اونس به ذخایر خود افزوده است. در مجموع، این بانک طی یک سال اخیر بیش از ۱.۲ میلیون اونس طلا به ارزش ۴ میلیارد دلار خریداری کرده است. سایر بانک‌ها مانند روسیه و هند نیز در حال افزایش ذخایر طلای خود هستند. این روند، تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی و کاهش وابستگی به دلار را هدف قرار داده و به افزایش پایدار تقاضای جهانی برای طلا منجر شده است.
9. تأثیر جنگ تجاری و تنش‌های ژئوپلیتیک بر قیمت طلا
جنگ تجاری مداوم آمریکا با سایر کشورها، از جمله چین و هند، و همچنین تنش‌های ژئوپلیتیکی در نقاط مختلف جهان به افزایش تقاضای پناهگاه امن برای طلا دامن زده است. سرمایه‌گذاران در چنین شرایطی به دارایی‌هایی روی می‌آورند که در برابر بحران‌های سیاسی و اقتصادی مقاوم‌تر باشند. تجربه نشان داده که هر بار روابط تجاری آمریکا با شرکای بزرگش متشنج می‌شود، تقاضا برای طلا افزایش پیدا می‌کند. در حال حاضر نیز با افزایش تعرفه‌ها و تهدید استقلال فدرال رزرو، بازار بیش از پیش به سمت خرید طلا حرکت کرده است.
10. دستور اجرایی ترامپ و اثر آن بر بازار فلزات
دونالد ترامپ با امضای یک دستور اجرایی جدید، معافیت‌هایی برای برخی فلزات از جمله نیکل، طلا، گرافیت و برخی ترکیبات شیمیایی ایجاد کرد. این تصمیم بخشی از تلاش او برای بازتنظیم نظام تجارت جهانی و کاهش کسری تجاری آمریکا محسوب می‌شود. هرچند این معافیت‌ها به‌طور مستقیم بر قیمت طلا اثر کمتری دارد، اما نشان می‌دهد که دولت آمریکا سیاست‌های تجاری متناقضی را دنبال می‌کند که می‌تواند به بی‌ثباتی بازارهای جهانی و افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن منجر شود.
11. نقره در اوج ۱۴ ساله؛ طلای مرد فقیر می‌درخشد
در کنار رشد طلا، نقره نیز به بالاترین سطح ۱۴ سال اخیر رسید و در معاملات به ۴۲.۲۹ دلار در هر اونس صعود کرد. این افزایش ناشی از تقاضای شدید برای دارایی‌های امن و نیز جذابیت نقره به‌عنوان جایگزین ارزان‌تر طلاست. نقره طی سه سال گذشته بیش از دو برابر شده و همچنان فاصله‌ای با رکورد تاریخی خود در سال ۱۹۸۰ دارد. سرمایه‌گذاران نقره را «طلای مرد فقیر» می‌نامند و در شرایطی که قیمت طلا در اوج قرار دارد، توجه بیشتری به این فلز نشان می‌دهند.
12. چشم‌انداز سیاست‌های پولی و اثر آن بر نقره
انتظار می‌رود فدرال رزرو در سال جاری حداقل سه بار نرخ بهره را کاهش دهد و همین موضوع نقره را نیز مانند طلا به سمت رشد بیشتر سوق می‌دهد. کاهش نرخ بهره معمولاً به افزایش تقاضا برای فلزات گرانبها منجر می‌شود زیرا هزینه فرصت نگهداری آنها کاهش می‌یابد. نقره علاوه بر نقش دارایی امن، در صنایع مختلفی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر و الکترونیک نیز کاربرد دارد، بنابراین از دو سو تقاضای بالایی را تجربه می‌کند. همین عوامل موجب شده‌اند نقره هم‌زمان با طلا به مدار صعودی وارد شود.
13. بی‌ثباتی بازار اوراق قرضه و جذابیت فلزات گرانبها
بازار اوراق قرضه جهانی در حال حاضر شرایط پرنوسانی را تجربه می‌کند. نگرانی درباره تورم، فروش گسترده بدهی‌های دولتی و فشارهای مالی موجب شده بازده اوراق افزایش یابد و بی‌اعتمادی در میان سرمایه‌گذاران بالا برود. چنین فضایی به نفع فلزات گرانبهاست زیرا سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی‌هایی نگهداری کنند که کمتر تحت تأثیر سیاست‌های مالی دولت‌ها قرار دارند. این روند نه‌تنها برای طلا بلکه برای نقره و پلاتین نیز به‌عنوان دارایی‌های جایگزین به‌شدت مثبت ارزیابی می‌شود.
14. رشد هم‌زمان پلاتین و سایر فلزات گرانبها
پلاتین نیز همراه با طلا و نقره افزایش قیمت داشت و با رشد ۰.۹ درصدی به ۱۳۸۸ دلار در هر اونس رسید. این رشد نشان می‌دهد که افزایش تقاضا تنها محدود به طلا نبوده و بازار فلزات گرانبها به‌طور کلی از شرایط فعلی سود می‌برد. پلاتین کاربرد گسترده‌ای در صنایع خودروسازی و انرژی پاک دارد و افزایش قیمت آن می‌تواند نشانه‌ای از نگرانی‌های عمومی درباره آینده اقتصاد جهانی و هم‌زمان افزایش تقاضای صنعتی باشد.
15. چشم‌انداز آینده بازار فلزات گرانبها
با توجه به روندهای اخیر، چشم‌انداز طلا و سایر فلزات گرانبها همچنان مثبت ارزیابی می‌شود. داده‌های ضعیف اقتصادی آمریکا، تهدید استقلال فدرال رزرو، جنگ‌های تجاری و تداوم خرید بانک‌های مرکزی از جمله چین، همگی عواملی هستند که می‌توانند قیمت‌ها را در سطوح بالا نگه دارند. اگر فدرال رزرو در سپتامبر کاهش نرخ بهره را آغاز کند، احتمال ادامه صعود طلا به بالای ۳۷۰۰ دلار وجود دارد. نقره نیز می‌تواند مسیر خود را به سمت رکورد تاریخی ۵۰ دلار باز کند و پلاتین نیز از این روند صعودی بی‌بهره نخواهد بود.
نتیجه‌گیری
بازار فلزات گرانبها در حال تجربه یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخی خود است. طلا به رکورد ۳۶۰۰ دلار رسید، نقره در اوج ۱۴ ساله قرار گرفت و پلاتین نیز افزایش قیمت داشت. داده‌های ضعیف اقتصادی آمریکا، سیاست‌های بحث‌برانگیز ترامپ، خریدهای مستمر بانک‌های مرکزی و نگرانی‌های ژئوپلیتیکی همگی به این روند دامن زده‌اند. چشم‌انداز آینده نشان می‌دهد که در صورت تداوم شرایط فعلی، بازار فلزات گرانبها همچنان پناهگاه اصلی سرمایه‌گذاران در برابر نااطمینانی‌های اقتصادی و سیاسی باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران