هربرت آ. سایمون (۱۹۱۶–۲۰۰۱) اقتصاددان و دانشمند سیاسی آمریکایی بود که در سال ۱۹۷۸ جایزه یادبود نوبل در علوم اقتصادی را برای مشارکت‌هایش در اقتصاد کسب‌وکار مدرن و تحقیقات مدیریتی دریافت کرد. او به‌طور گسترده با نظریه عقلانیت محدود (Bounded Rationality) شناخته می‌شود، که بیان می‌کند افراد به دلیل محدودیت‌های شناختی (دشواری در به‌دست آوردن و پردازش تمام اطلاعات مورد نیاز) و محدودیت‌های اجتماعی (روابط شخصی و اجتماعی بین افراد) تصمیمات کاملاً عقلانی نمی‌گیرند.
سایمون در سال ۱۹۴۳ مدرک دکتری خود را از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد. پس از فارغ‌التحصیلی، در تحقیقات مشغول به کار شد و در چند دانشگاه پست‌های آموزشی داشت تا اینکه در سال ۱۹۴۹ به هیئت علمی دانشگاه کارنگی ملون پیوست. او بیش از ۵۰ سال در آنجا به عنوان استاد مدیریت، روان‌شناسی و علوم کامپیوتر تدریس کرد. همچنین او در تأسیس چندین دپارتمان و دانشکده در کارنگی ملون، از جمله دانشکده تحصیلات تکمیلی مدیریت صنعتی، که اکنون به نام دانشکده کسب‌وکار تپر شناخته می‌شود، نقش داشت.
علاوه بر جایزه یادبود نوبل در اقتصاد، سایمون در سال ۱۹۷۵ جایزه A.M. تورینگ را برای کارش در علوم کامپیوتر، از جمله مشارکت‌هایش در حوزه هوش مصنوعی، دریافت کرد. او همچنین در سال ۱۹۸۶ مدال ملی علوم ایالات متحده را کسب کرد.
سایمون در طول زندگی خود ده‌ها مقاله علمی و ۲۷ کتاب تألیف کرد، از جمله «رفتار مدیریتی» (۱۹۴۷)، «علوم مصنوعی» (۱۹۶۸) و «مدل‌های عقلانیت محدود» (۱۹۸۲).
نکات کلیدی
- هربرت آ. سایمون به‌طور گسترده با نظریه عقلانیت محدود شناخته می‌شود.
- نظریه‌های او تفکر اقتصادی کلاسیک در مورد رفتار عقلانی را به چالش کشید.
- او جایزه یادبود نوبل در اقتصاد را برای مشارکت‌هایش در اقتصاد کسب‌وکار مدرن و تحقیقات مدیریتی دریافت کرد.
هربرت آ. سایمون و عقلانیت محدود
نظریه‌های هربرت آ. سایمون در مورد تصمیم‌گیری اقتصادی، تفکر اقتصادی کلاسیک، از جمله ایده‌های رفتار عقلانی و فردگرایی اتمیستیک انسان اقتصادی را به چالش کشید. به جای پذیرفتن این ایده که رفتار اقتصادی عقلانی است و بر اساس تمام اطلاعات موجود برای به‌دست آوردن بهترین نتیجه ممکن برای فرد («بهینه‌سازی») استوار است، سایمون معتقد بود که تصمیم‌گیری درباره دستیابی به نتایجی است که برای فرد بر اساس اطلاعات محدود و تعادل منافع دیگران «به اندازه کافی خوب» هستند. او این را «رضایت‌بخشی» (satisficing) نامید، ترکیبی از کلمات «satisfy» (راضی کردن) و «suffice» (کافی بودن).
به گفته سایمون، از آنجا که انسان‌ها نمی‌توانند تمام اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم‌گیری کاملاً عقلانی را به‌دست آورند یا پردازش کنند، آنها به جای آن به دنبال استفاده از اطلاعاتی که دارند برای تولید نتیجه‌ای رضایت‌بخش یا «به اندازه کافی خوب» هستند. او انسان‌ها را به‌عنوان محدود شده توسط «محدودیت‌های شناختی» خود توصیف کرد.
علاوه بر محدودیت‌های شناختی، سایمون همچنین درباره چگونگی محدود شدن تصمیم‌گیری توسط روابط شخصی و سازمان‌های اجتماعی نوشت. این به این معناست که افراد اغلب تصمیماتی نمی‌گیرند که تنها منافع خود یا حداکثر کردن مطلوبیت فردی را در نظر بگیرند، بلکه باید مذاکره کنند، قدرت را اعمال کنند یا منافع دیگران و قوانین محیط نهادی که در آن فعالیت می‌کنند را هدایت کنند.
این محدودیت‌های شناختی و اجتماعی و نحوه شکل‌دهی به تصمیم‌گیری به‌طور کلی به عنوان نظریه عقلانیت محدود شناخته می‌شوند. در عقلانیت محدود، تصمیم‌گیرندگان باید به یافتن راه‌حل‌های رضایت‌بخش برای مشکل یا مشکلاتی که پیش روی آنهاست بسنده کنند، در حالی که به نحوه حل مشکلات دیگر تصمیم‌گیرندگان در شرکت نیز توجه دارند. در این محدودیت‌ها، تصمیم‌گیری همچنان می‌تواند عقلانی باشد، به این معنا که شامل مقایسه هزینه‌ها، منافع و ریسک‌های نسبی برای دستیابی به نتیجه مطلوب است. عقلانیت محدود همچنین به عنصری بنیادی در اقتصاد رفتاری تبدیل شد، که گاهی اوقات این سؤال را مطرح می‌کند که آیا تصمیم‌گیری انسانی واقعاً عقلانی است یا خیر.
هنگامی که آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه یادبود نوبل در اقتصاد را برای کار سایمون در این حوزه اعطا کرد، خاطرنشان کرد که بخش عمده‌ای از اقتصاد کسب‌وکار مدرن و تحقیقات مدیریتی بر اساس ایده‌های او استوار است. سایمون مفهوم کارآفرین همه‌چیزدان و حداکثرکننده سود را با ایده تصمیم‌گیرندگان همکاری‌کننده در یک شرکت که با محدودیت‌های اطلاعاتی، شخصی و اجتماعی مواجه هستند، جایگزین کرد.
هربرت آ. سایمون و هوش مصنوعی
هربرت آ. سایمون به‌عنوان پیشگام در پایه‌های هوش مصنوعی شناخته می‌شود. در اواسط دهه ۱۹۵۰، سایمون و آلن نیوئل از شرکت رند تلاش کردند تا تصمیم‌گیری انسانی را روی کامپیوترها شبیه‌سازی کنند. در سال ۱۹۵۵، آنها برنامه کامپیوتری‌ای نوشتند که قادر به اثبات قضایای ریاضی بود. آنها این را «ماشین متفکر» خود نامیدند.
نظرات کاربران