نرخ مرجع چیست؟

نرخ مرجع یک معیار نرخ بهره است که برای تعیین سایر نرخ‌های بهره استفاده می‌شود. انواع مختلفی از معاملات از شاخص‌های نرخ مرجع متفاوتی استفاده می‌کنند، اما رایج‌ترین آن‌ها شامل نرخ وجوه فدرال (Fed Funds Rate)، SOFR، نرخ پرایم و نرخ اوراق خزانه آمریکا به عنوان شاخص می‌باشد.

نرخ‌های مرجع در وام‌های مسکن و معاملات پیچیده سواپ نرخ بهره که توسط مؤسسات انجام می‌شوند، کاربرد دارند.

نکات کلیدی

• عبارت «نرخ مرجع» به نرخ معیار اشاره دارد که سایر نرخ‌های بهره بر اساس آن تعیین می‌شوند.
• یک نرخ مرجع رایج ممکن است SOFR باشد که در سواپ‌های نرخ بهره یا قراردادهای نرخ بهره به عنوان معیار استفاده می‌شود.
• پیش از سال ۲۰۲۲، LIBOR (نرخ وام بین‌بانکی لندن) به عنوان نرخ مرجع بسیاری از نرخ‌های بهره دیگر استفاده می‌شد و سپس با نرخ تأمین مالی شبانه تضمین‌شده (SOFR) جایگزین شد.
• نرخ‌های مرجع در وام‌های مسکن با نرخ متغیر (ARM) استفاده می‌شوند، جایی که نرخ بهره وام‌گیرنده برابر با نرخ مرجع—معمولاً نرخ پرایم—به علاوه یک مقدار ثابت اضافی به نام اسپرد است.

نحوه عملکرد نرخ مرجع

بسته به نوشتار اوراق بهادار یا قرارداد مالی، نرخ مرجع ممکن است درک دشواری داشته باشد، به ویژه اگر به شکل شاخص تورم مانند شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) یا به عنوان معیاری از سلامت اقتصادی مانند نرخ بیکاری یا نرخ نکول شرکت‌ها باشد.

نرخ‌های مرجع در هسته وام‌های مسکن با نرخ متغیر (ARM) قرار دارند. در این نوع وام‌ها، نرخ بهره وام‌گیرنده برابر با نرخ مرجع—معمولاً نرخ پرایم—به علاوه مقدار ثابت اضافی (اسپرد) است. از دیدگاه وام‌دهنده، نرخ مرجع یک نرخ تضمینی برای وام‌دهی است. حداقل، وام‌دهنده همیشه اسپرد را به عنوان سود دریافت می‌کند. اما برای وام‌گیرنده، تغییرات نرخ مرجع می‌تواند تأثیر مالی قابل توجهی داشته باشد. اگر نرخ مرجع ناگهان افزایش یابد، وام‌گیرندگانی که نرخ بهره متغیر پرداخت می‌کنند، ممکن است شاهد افزایش چشمگیر پرداخت‌های خود باشند.

نرخ‌های مرجع همچنین به عنوان شاخصی برای سواپ نرخ بهره عمل می‌کنند. در سواپ نرخ بهره، نرخ مرجع متغیر توسط یک طرف با نرخ ثابت یا مجموعه‌ای از پرداخت‌ها مبادله می‌شود. نرخ مرجع تعیین‌کننده بخش نرخ بهره متغیر قرارداد است.

مثال نرخ مرجع

فرض کنید خریدار خانه نیاز دارد ۴۰,۰۰۰ دلار وام بگیرد تا خرید خانه جدید را تأمین مالی کند. بانک وامی با نرخ بهره متغیر ارائه می‌دهد که برابر با نرخ پرایم به علاوه ۱٪ است. این بدان معناست که نرخ بهره وام برابر با نرخ پرایم + ۱٪ است. بنابراین، اگر نرخ پرایم ۴٪ باشد، نرخ بهره وام شما ۵٪ خواهد بود (۴٪ + ۱٪). در این مثال، نرخ پرایم نرخ مرجع است.

بانک ممکن است نرخ را با تغییر نرخ مرجع «بازنشانی» کند. وقتی نرخ پرایم افزایش یابد، نرخ شما نیز افزایش می‌یابد و بالعکس. بازنشانی نرخ به بانک کمک می‌کند تا از احتمال نکول وام توسط وام‌گیرنده و زیان مالی جلوگیری کند. همچنین برای وام‌گیرندگان مفید است، زیرا اگر نرخ پرایم بعد از نهایی شدن وام کاهش یابد، از پرداخت بیش از حد جلوگیری می‌کند.

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) نرخ مرجع برای اوراق خزانه محافظت‌شده در برابر تورم (TIPS) است. TIPS اوراق خزانه آمریکا هستند که به تورم شاخص شده‌اند تا سرمایه‌گذاران را از اثرات منفی تورم محافظت کنند. این اوراق هر شش ماه سود پرداخت می‌کنند که بر اساس نرخ ثابت اعمال‌شده بر اصل سرمایه تنظیم‌شده محاسبه می‌شود. در سررسید، خزانه‌داری آمریکا یا اصل سرمایه اولیه یا تعدیل‌شده را پرداخت می‌کند، هر کدام که بالاتر باشد.