رقابت تورم و رکود؛ نبرد پاول و بازارها بر سر آینده دلار

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازارهای مالی جهانی در روزهای اخیر شاهد تقابل نیروهای متضاد اقتصادی و ژئوپلیتیکی بوده‌اند. از یک سو، اظهارات محتاطانه جروم پاول، رئیس فدرال رزرو آمریکا، در مورد مسیر آینده نرخ بهره، موجب تقویت موقت دلار آمریکا شد. از سوی دیگر، انتظارات پایدار بازار برای دو کاهش نرخ بهره دیگر در سال جاری، سقف صعودات دلار را محدود کرده است. در این میان، انتشار داده‌های تورمی کلیدی مانند شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) استرالیا و انتظار برای انتشار شاخص ترجیحی تورم فدرال رزرو (PCE) در ایالات متحده، نوسانات قابل توجهی در جفت‌ارزهای اصلی ایجاد کرده است. همچنین، تنش‌های ژئوپلیتیکی و داده‌های اقتصادی مختلط از نقاط مختلف جهان، بر پیچیدگی معادلات بازار افزوده است. این گزارش به بررسی دقیق این نوسانات و تحلیل عمیق عوامل محرک هر یک از جفت‌ارزهای مهم می‌پردازد.

1. شاخص دلار آمریکا (DXY) روند افزایشی ملایمی را در پیش گرفت

شاخص دلار آمریکا (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از شش ارز اصلی اندازه‌گیری می‌کند، پس از دو روز متوالی کاهش، در معاملات روز چهارشنبه با افزایشی حدود ۰.۲ درصدی مواجه شد و در محدوده ۹۷.۳۰ تثبیت گردید. این صعود عمدتاً واکنشی مستقیم به اظهارات محتاطانه جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در مورد چشم‌انداز کاهش نرخ بهره بود. پاول بر چالش‌های پیش‌روی بانک مرکزی در تعادل بین مهار تورم سرسخت و حمایت از بازار کار در حال تضعیف تأکید کرد. این موضع‌گیری، امیدهای بازار برای کاهش سریع و تهاجمی نرخ بهره را تعدیل نمود و با کاهش جذابیت دارایی‌های پرریسک، تقاضا برای دلار را به عنوان یک دارایی امن موقتاً افزایش داد. با این حال، این افزایش به دلیل انتظارات قوی برای کاهش نرخ بهره در آینده و انتشار داده‌های اقتصادی پیش‌رو، با محدودیت مواجه شد.

2. انتظار بازار برای داده‌های تورمی کلیدی PCE به اوج خود رسید

معامله‌گران و سرمایه‌گذاران در سراسر جهان با دقت و احتیاط فراوان، چشم به انتشار داده‌های شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی (PCE) ایالات متحده در روز جمعه دوخته بودند. این شاخص که به عنوان معیار ترجیحی و مورد علاقه فدرال رزرو برای سنجش تورم داخلی شناخته می‌شود، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به سیاست‌های پولی آینده این بانک مرکزی ایفا می‌کند. هر گونه انحراف قابل توجه از پیش‌بینی‌ها می‌تواند منجر به نوسانات شدید در ارزش دلار و سایر ارزهای اصلی شود. اگر نرخ PCE بالاتر از انتظار باشد، احتمال کاهش نرخ بهره در کوتاه‌مدت را کاهش داده و می‌تواند به تقویت بیشتر دلار بینجامد. در مقابل، رقم پایین‌تر از انتظار، انتظارات برای تسهیل پولی را تقویت کرده و فشار فروش بر دلار را افزایش خواهد داد. این انتظار، بازار را در وضعیت انتظار و بی‌عملی نسبی فرو برده بود.

3. اظهارات محتاطانه پاول درباره سیاست پولی بازارها را تحت تأثیر قرار داد

جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در سخنرانی خود در روز سه‌شنبه بار دیگر بر پیچیدگی و دشواری مسیر پیش‌روی بانک مرکزی تأکید کرد. وی وضعیت کنونی را «چالش‌برانگیز» خواند و توضیح داد که فدرال رزرو باید به دقت بین دو خطر متضاد تعادل برقرار کند: از یک طرف، خطر ماندگاری تورم بالاتر از هدف دو درصدی و از طرف دیگر، خطر تضعیف بیش از حد بازار کار و افزایش بیکاری. پاول به صراحت اعلام کرد که هیچ "مسیر بدون ریسکی" برای کاهش نرخ بهره وجود ندارد و بانک مرکزی تصمیمات خود را به داده‌های اقتصادی آینده وابسته خواهد کرد. او از دادن هرگونه راهنمایی قطعی در مورد زمانبندی کاهش نرخ بهره بعدی خودداری نمود که این امر منجر به افزایش عدم اطمینان در بازارها و تقویت موقت دلار به دلیل رویکرد محتاطانه‌اش شد.

4. احتمال کاهش نرخ بهره در اکتبر همچنان در سطح بالا باقی ماند

علیرغم لحن محتاطانه پاول، ابزار نظارتی CME FedWatch نشان می‌داد که بازارهای مالی همچنان به شدت به کاهش نرخ بهره در نشست اکتبر فدرال رزرو باور دارند. بر اساس این ابزار، احتمال این کاهش نرخ حدود ۹۲٪ ارزیابی می‌شد که حتی نسبت به روز قبل (۹۰٪) افزایش یافته بود. این تناقض بین دیدگاه بازار و سیگنال‌های محتاطانه مقامات فدرال رزرو، نشان‌دهنده این بود که سرمایه‌گذاران اعتقاد دارند شرایط اقتصادی در نهایت فدرال رزرو را مجبور به اقدام خواهد کرد. این انتظار قوی، مانند یک ترمز عمل کرده و از رشد بیش از حد دلار جلوگیری می‌کرد، زیرا نرخ‌های بهره پایین‌تر معمولاً برای یک ارز کاهش‌دهنده ارزش محسوب می‌شوند. این موضوع یکی از عوامل کلیدی ایجاد کننده یک محدوده معاملاتی برای شاخص دلار بود.

5. ضعف در داده‌های شاخص مدیران خرید (PMI) آمریکا آشکار شد

گزارش لحظه‌ای S&P Global PMI که به عنوان یک نماگر پیش‌تاز از سلامت بخش خصوصی اقتصاد محسوب می‌شود، نشان‌دهنده کاهش فعالیت‌های تجاری در ماه سپتامبر بود. شاخص ترکیبی از ۵۴.۶ در ماه اوت به ۵۳.۶ کاهش یافت که حاکی از کندی سرعت گسترش کسب‌وکارها بود. به طور خاص، شاخص بخش تولید به ۵۲.۰ و شاخص بخش خدمات به ۵۳.۹ نزول کرد. این اعداد که اگرچه هنوز در محدوده انبساط (بالای ۵۰) قرار دارند، اما نشان می‌دهند که اقتصاد آمریکا در سه ماهه پایانی سال با چالش‌هایی مانند تورم بالا، سیاست‌های پولی انقباضی و عدم اطمینان جهانی مواجه است. این داده‌های ضعیف‌تر از انتظار، نگرانی‌ها در مورد استحکام اقتصادی را افزایش داد و به نوبه خود، استدلال طرفداران کاهش سریع نرخ بهره توسط فدرال رزرو را تقویت کرد.

6. تهدیدهای تعرفه‌ای ترامپ به عنوان عامل حمایتی برای دلار عمل کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد هشدار داد که در صورت خودداری روسیه از پایان دادن به جنگ در اوکراین، ایالات متحده آماده اعمال «یک دور بسیار قوی از تعرفه‌های قدرتمند» است. او همچنین از کشورهای اروپایی به دلیل خرید انرژی از روسیه انتقاد کرد و از آن‌ها خواست تا برای افزایش اثربخشی این تحریم‌ها به واشنگتن بپیوندند. چنین اظهارات تهاجمی در مورد گسترش جنگ تجاری، موجب افزایش عدم اطمینان در بازارهای جهانی شده و تقاضا برای دارایی‌های امن مانند دلار آمریکا را افزایش می‌دهد. این عامل ژئوپلیتیک به عنوان یک نیروی حمایتی ثانویه برای دلار عمل کرد و به افزایش آن در روز چهارشنبه کمک نمود.

7. یورو نتوانست از اخبار مثبت مربوط به اوکراین سود ببرد

علیرغم اظهارات مثبت دونالد ترامپ مبنی بر اینکه اوکراین «با گذشت زمان و حمایت اروپا و ناتو» می‌تواند تمام سرزمین‌های از دست رفته خود را بازپس گیرد، جفت‌ارز یورو/دلار با کاهش ۰.۲ درصدی به ۱.۱۷۹۴ رسید. واکنش محدود بازار به این خبر به دلیل شکاف عمیق بین گفتار و عمل در عرصه دیپلماسی بین‌المللی بود. از آنجایی که تاکنون پیشرفت ملموسی در مذاکرات صلح مشاهده نشده است، معامله‌گران ترجیح دادند نسبت به این اظهارات خوشبینانه محتاط باقی بمانند. علاوه بر این، ضعف ساختاری در اقتصاد منطقه یورو و اختلاف نظر بین مقامات ECB در مورد مسیر سیاست پولی، فشار بیشتری بر یورو وارد می‌کرد.

8. تحلیل ING: شکاف بین لحن پاول و اجماع FOMC

تحلیلگران مؤسسه ING در یادداشتی اشاره کردند که لحن جروم پاول در مقایسه با پیش‌بینی‌های میانه اعضای کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) که در «نمودار نقطه‌ای» مشهور منعکس می‌شود، به طور قابل توجهی تهاجمی‌تر و محتاطانه‌تر است. این نمودار نقطه‌ای کاهش‌های بیشتری را برای سال جاری پیش‌بینی می‌کند، در حالی که پاول بر وابستگی هر اقدام به داده‌های آینده تأکید دارد. این شکاف نشان می‌دهد که درون فدرال رزرو ممکن است درباره سرعت و شدت کاهش نرخ بهره اختلاف نظر وجود داشته باشد. این عدم انسجام، سردرگمی بیشتری در بازار ایجاد کرده و به نوسانات ادامه‌دار دامن می‌زند.

9. افت شاخص PMI تولیدی ژاپن و ثبات بخش خدمات

داده‌های منتشر شده از ژاپن نشان داد که شاخص مدیران خرید (PMI) بخش تولید این کشور در ماه سپتامبر به ۴۸.۴ کاهش یافته است که نه تنها از رقم ۴۹.۷ در ماه اوت پایین‌تر بود، بلکه برای مدتی طولانی‌تر در محدوده انقباض (زیر ۵۰) باقی ماند. این کاهش، چالش‌های پیش‌روی دومین اقتصاد بزرگ آسیا، از جمله تقاضای ضعیف جهانی و افزایش هزینه‌های واردات را منعکس می‌کند. در مقابل، شاخص بخش خدمات بدون تغییر در سطح ۵۳ ثابت ماند که نشان‌دهنده مقاومت بخش داخلی اقتصاد است. این دوگانگی، فضای پیچیده‌ای را برای بانک مرکزی ژاپن (BOJ) در تدوین سیاست‌های آینده ایجاد می‌کند.

10. تورم استرالیا فراتر از انتظارات ظاهر شد

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) استرالیا در ماه اوت به صورت سالانه ۳.۰٪ افزایش یافت. این نرخ نه تنها از افزایش ۲.۸ درصدی ماه ژوئیه بالاتر بود، بلکه از پیش‌بینی تحلیلگران بازار که عدد ۲.۹٪ را پیش‌بینی می‌کردند نیز فراتر رفت. این سریع‌ترین نرخ تورم در یک سال گذشته بود و نشان می‌داد که فشارهای قیمتی در یازدهمین اقتصاد بزرگ جهان با سرعت بیشتری از آنچه انتظار می‌رفت در حال افزایش است. این داده، سناریوی "فرود نرم" ایده آل را زیر سؤال برد و بانک مرکزی استرالیا (RBA) را در موقعیت دشواری قرار داد.

11. واکنش شدید دلار استرالیا به داده‌های تورمی قوی

در پی انتشار داده‌های قوی تورم، جفت‌ارز دلار استرالیا/دلار آمریکا (AUD/USD) با افزایشی قابل توجه حدود ۰.۴ درصدی مواجه شد و به محدوده بالای ۰.۶۶۲۰ صعود کرد. این واکنش بازار به دلیل تعدیل فوری انتظارات در مورد سیاست پولی آینده بانک مرکزی استرالیا بود. قبل از این انتشار، بازارها امیدوار بودند که RBA چرخه تسهیل پولی را به سرعت آغاز کند. اما تورم بالاتر از انتظار، این تصور را به چالش کشید و احتمال ثابت ماندن نرخ بهره یا حتی اقدام تهاجمی‌تر را افزایش داد که این امر جذابیت دلار استرالیا را به عنوان یک ارز با بازده نسبتاً بالاتر تقویت کرد.

12. تناقض در تورم استرالیا: کاهش تورم اصلی علیرغم افزایش تورم سرکش

در یک تحول مهم و تا حدی متناقض، در حالی که تورم سرکش (CPI سرفصل) استرالیا به ۳.۰٪ افزایش یافت، تورم اصلی که با «میانگین تعدیل‌شده» اندازه‌گیری می‌شود و نوسانات موقتی را حذف می‌کند، از ۲.۷٪ در ماه ژوئیه به ۲.۶٪ کاهش یافت. این دوگانگی، یک معما برای سیاست‌گذاران ایجاد کرد. از یک طرف، تورم بالا بر فشار بر خانوارها تأکید دارد و از طرف دیگر، کاهش تورم اصلی نشان می‌دهد که فشارهای قیمتی زیربنایی ممکن است در مسیر درستی قرار داشته باشند. این موضوع، تصمیم‌گیری برای بانک مرکزی استرالیا را بسیار پیچیده کرد.

13. انتظارات بازار برای ثبات نرخ بهره توسط بانک مرکزی استرالیا

پس از انتشار داده‌های تورمی مختلط، بازارهای مالی به طور گسترده تعدیل کردند و اکنون انتظار دارند که بانک مرکزی استرالیا در جلسه سیاست پولی قریب‌الوقوع خود در ۲۹ و ۳۰ سپتامبر، نرخ بهره نقدی را در سطح فعلی ۳.۶٪ ثابت نگه دارد. پیش‌بینی می‌شود که این بانک برای ارزیابی بیشتر روند تورم، کاهش بعدی نرخ را به نشست نوامبر موکول کند. این انتظار برای ثبات، از دلار استرالیا در کوتاه‌مدت حمایت کرد.

14. انتصاب تاریخی رئیس جدید برای بانک مرکزی نیوزیلند

نیوزیلند با انتصاب «آنا برمن» (۴۹ ساله) به عنوان رئیس جدید بانک مرکزی این کشور (RBNZ)، یک تاریخ‌سازی کرد. برمن که قبلاً معاون اول رئیس بانک مرکزی سوئد (Riksbank) بود، نه تنها اولین زن، بلکه اولین تبعه خارجی است که این سمت را بر عهده می‌گیرد. انتصاب او که از اول دسامبر لازم‌الاجرا خواهد شد، نشان‌دهنده یک تغییر نسل و نگرش جهانی‌تر در رهبری مالی نیوزیلند است. بازارها در ابتدا واکنش آرامی به این خبر نشان دادند و جفت‌ارز دلار نیوزیلند/دلار آمریکا (NZD/USD) تقریباً بدون تغییر باقی ماند، زیرا سرمایه‌گذاران منتظر شنیدن دیدگاه‌های سیاستی او هستند.

15. افزایش جفت‌ارز USD/JPY به بالای سطح حساس ۱۴۸

جفت‌ارز دلار آمریکا/ین (USD/JPY) در جلسه معاملاتی اروپا با افزایش ۰.۳ درصدی به ۱۴۸.۱۰ رسید. این صعود علیرغم دو عامل صورت گرفت: اول، انتشار داده‌های ضعیف تولیدی از ژاپن که نشان‌دهنده ضعف اقتصاد داخلی بود، و دوم، حفظ سیاست‌های فوق آسان پولی توسط بانک مرکزی ژاپن در جلسه اخیر. قدرت اصلی این افزایش را می‌توان به تفاوت چشمگیر در چشم‌انداز سیاست پولی بین فدرال رزرو (با نرخ‌های بالا) و بانک مرکزی ژاپن (با نرخ‌های نزدیک به صفر) نسبت داد که "حمل ارز" (Carry Trade) را بسیار جذاب می‌کند. با این حال، معامله‌گران به دقت مراقب مداخلات احتمالی مقامات ژاپنی برای حمایت از ین بودند.

16. عملکرد قوی دلار کانادا در برابر دلار آمریکا علیرغم اخطارها

جفت‌ارز دلار آمریکا/دلار کانادا (USD/CAD) به صعود خود ادامه داد و در بالاترین سطح ۱۰ روز گذشته، نزدیک به ۱.۳۸۵۰ معامله شد. این رشد تحت تأثیر قدرت کلی دلار آمریکا بود و علیرغم هشدارهای مارک کارنی، نخست وزیر کانادا، درباره تأثیرات منفی و "قابل توجه" تعرفه‌های تجاری دونالد ترامپ صورت گرفت. کارنی اذعان کرد که مذاکرات تجاری بین ایالات متحده و کانادا هنوز ادامه دارد. به نظر می‌رسد نگرانی‌ها در مورد کاهش تقاضا برای کالاهای کانادایی (به ویژه نفت) تحت تأثیر جنگ تجاری بالقوه، بر ارز این کشور فشار وارد کرده است.

17. پوند استرلینگ تحت فشار نزولی باقی ماند

جفت‌ارز پوند/دلار (GBP/USD) در تلاش برای تثبیت روند بهبودی خود ناکام ماند و در محدوده زیر سطح روانی مهم ۱.۳۵۰۰ تحت فشار معامله شد. ضعف پوند عمدتاً منعکس‌کننده نگرانی‌های داخلی در مورد سلامت اقتصاد بریتانیا، تورم بالا و عدم اطمینان در مورد چشم‌انداز سیاسی بود. در مقایسه با دلار آمریکا که از نرخ‌های بهره بالاتر سود می‌برد، پوند جذابیت کمتری برای سرمایه‌گذاران بین‌المللی داشت.

18. اظهارات مقام فدرال رزرو شیکاگو درباره فضای مانور بانک مرکزی

آوستن گولسبی، رئیس بانک فدرال رزرو شیکاگو، در اظهارات خود توازنی مشابه پاول ایجاد کرد. او از یک سو اعلام کرد که اگر تورم به کاهش خود ادامه دهد، فدرال رزرو «فضای مانور» برای کاهش نرخ بهره دارد. اما از سوی دیگر، او به وضوح در مورد کاهش‌های تهاجمی نرخ بهره به دلیل خطرات پایدار تورمی هشدار داد. این اظهارات به وضوح پیام را تقویت کرد که فدرال رزرو عجله‌ای برای کاهش نرخ ندارد و مسیر آن کاملاً داده‌محور خواهد بود.

19. ثبات نسبی ارزهای آسیایی در برابر نوسانات جهانی

در میان نوسانات ایجاد شده توسط دلار آمریکا و داده‌های استرالیا، سایر ارزهای مهم آسیایی مانند وون کره‌جنوبی (KRW)، دلار سنگاپور (SGD) و روپیه هند (INR) در برابر دلار آمریکا ثبات نسبی از خود نشان دادند و تغییرات محسوسی را ثبت نکردند. این ثبات می‌تواند نشان‌دهنده نظارت دقیق بانک‌های مرکزی این کشورها بر بازار ارز و احتمال مداخله برای جلوگیری از نوسانات شدید باشد.

20. افزایش اندک یوان چین تحت تأثیر فشارهای داخلی و خارجی

در چین، هم دلار/یوان (USD/CNY) در داخل و هم USD/CNH در خارج از کشور 0.1٪ افزایش یافتند. این حرکت اگرچه کوچک بود، اما نشان‌دهنده فشارهای مداوم نزولی بر یوان است که ناشی از تفاوت نرخ بهره با ایالات متحده و نگرانی‌ها در مورد کندی سرعت رشد اقتصاد دوم جهان است. بانک خلق چین (PBOC) احتمالاً ترجیح می‌دهد کاهش ارزش یوان به صورت تدریجی و کنترل‌شده باشد.