سقوط شدید نفت برنت به پایین‌ترین سطح ۴ ماه اخیر

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز  در معاملات پرتلاطم روز جمعه، ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، قیمت قراردادهای آتی نفت خام برنت با سقوطی بیش از ۳ درصد به حدود ۶۳ دلار به ازای هر بشکه رسید، سطحی که از ۳۰ مه ۲۰۲۵ بی‌سابقه بوده و پایین‌ترین سطح در چهار ماه گذشته را نشان می‌دهد. این کاهش شدید، که در واکنش به ترکیبی از تحولات ژئوپلیتیکی، نگرانی‌های مربوط به مازاد عرضه جهانی و تهدیدهای نوظهور جنگ تجاری میان ایالات متحده و چین رخ داد، بازارهای انرژی را در شوک فرو برد و معامله‌گران را به بازنگری استراتژی‌های خود واداشت. کاهش تنش‌های خاورمیانه، به ویژه پس از توافق تاریخی میان اسرائیل و حماس، بخشی از «پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی» را از بازار حذف کرد، در حالی که افزایش تولید اوپک‌پلاس و تولیدکنندگان غیراوپکی، همراه با سایه تهدیدات تعرفه‌ای دونالد ترامپ، فشار نزولی را تشدید کرد. این گزارش به بررسی عمیق عوامل فاندامنتال و تکنیکال مؤثر بر این سقوط می‌پردازد و چشم‌اندازی جامع از وضعیت کنونی و آینده بازار نفت ارائه می‌دهد.

کاهش تنش‌های خاورمیانه: توافق تاریخی اسرائیل و حماس و تأثیر آن بر بازار

یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی سال ۲۰۲۵، تصویب چارچوبی توسط اسرائیل برای آزادی گروگان‌ها در ازای آزادی زندانیان حماس بود، گامی که به عنوان نقطه عطفی برای کاهش درگیری‌ها در غزه تلقی می‌شود، منطقه‌ای که نزدیک به یک‌سوم تولید نفت خام جهان را تأمین می‌کند. این توافق، که پس از مذاکرات فشرده با میانجی‌گری بین‌المللی به دست آمد، کورسویی از امید برای ثبات در خاورمیانه ایجاد کرده است. هرچند جزئیات اجرایی این توافق همچنان مبهم است و چالش‌هایی مانند نظارت بر آتش‌بس و تعهد طرفین به توافق باقی مانده، اما بازارها به سرعت به این خبر واکنش نشان دادند. حذف بخشی از «پریمیوم ریسک خاورمیانه» ، که تحلیلگران تخمین می‌زنند بین ۵ تا ۱۰ دلار به ازای هر بشکه به قیمت‌های نفت اضافه کرده بود، به کاهش فشارهای صعودی منجر شد و قیمت برنت را به سمت پایین سوق داد. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که شکنندگی این توافق، به ویژه با توجه به سابقه طولانی درگیری‌ها، می‌تواند هرگونه نقض تعهدات را به سرعت به تشدید تنش‌ها و بازگشت ریسک ژئوپلیتیکی به بازار تبدیل کند، که معامله‌گران باید آن را به دقت رصد کنند.

تهدید مازاد عرضه: بازی قدرت در اوپک‌پلاس و رقابت تولیدکنندگان غیراوپکی

در کنار تحولات سیاسی، چشم‌انداز عرضه جهانی نفت یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر قیمت‌هاست. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که اوپک‌پلاس، که شامل اعضای اوپک و متحدانش مانند روسیه است، برای بازپس‌گیری سهم بازار خود در برابر تولیدکنندگان غیراوپکی مانند ایالات متحده و برزیل، تولید را افزایش داده است. تصمیم اوپک‌پلاس برای لغو تدریجی کاهش تولید داوطلبانه ۲.۲ میلیون بشکه‌ای در روز، که از نوامبر ۲۰۲۴ آغاز شد، عرضه را به طور قابل‌توجهی افزایش داده است. عربستان سعودی و امارات متحده عربی، دو عضو کلیدی اوپک، تولید خود را به ترتیب به ۹.۵ و ۴.۲ میلیون بشکه در روز رسانده‌اند، با هدف حفظ نفوذ در بازارهای آسیایی که به شدت رقابتی شده‌اند.

همزمان، تولیدکنندگان غیراوپکی نیز در حال افزایش عرضه هستند. ایالات متحده، که تولید نفت شیل آن در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز رسیده، و برزیل، با پروژه‌های جدید فراساحلی، به طور فزاینده‌ای به عرضه جهانی اضافه می‌کنند. آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پیش‌بینی می‌کند که رشد عرضه غیراوپکی در سال ۲۰۲۵ به ۱.۸ میلیون بشکه در روز برسد، در حالی که تقاضای جهانی تنها ۱.۲ میلیون بشکه در روز رشد خواهد کرد، که احتمال مازاد عرضه در سه‌ماهه پایانی سال را تقویت می‌کند. این عدم تعادل، همراه با ذخایر نفتی بالای OECD (حدود ۲.۸ میلیارد بشکه در پایان سپتامبر)، فشار نزولی بر قیمت‌ها را تشدید کرده است. تحلیلگران ING هشدار می‌دهند که اگر اوپک‌پلاس نتواند تولید را هماهنگ کند، بازار ممکن است در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ با مازاد ۵۰۰,۰۰۰ بشکه‌ای در روز مواجه شود، که قیمت‌ها را به زیر ۶۰ دلار سوق می‌دهد.

بازگشت جنگ تجاری: تهدیدات تعرفه‌ای آمریکا و واکنش چین

در حوزه سیاست جهانی، اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر اعمال تعرفه‌های سنگین ، تا ۱۰۰ درصد ، بر کالاهای وارداتی از چین، بار دیگر سایه جنگ تجاری را بر بازارهای انرژی گستراند. این تهدیدات در واکنش به تصمیم چین برای اعمال محدودیت‌های صادراتی بر فلزات نادر (rare earths) مطرح شد، عناصری که برای صنایع فناوری و انرژی‌های تجدیدپذیر حیاتی هستند. این اقدام چین، که به تلافی محدودیت‌های صادراتی آمریکا بر فناوری‌های پیشرفته انجام شد، نگرانی‌ها درباره اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی را افزایش داد. از آنجا که چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده نفت جهان است (با تقاضای حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز)، هرگونه کاهش رشد اقتصادی این کشور به دلیل جنگ تجاری می‌تواند تقاضای نفت را کاهش دهد. تحلیلگران Goldman Sachs تخمین می‌زنند که تشدید جنگ تجاری می‌تواند رشد تقاضای نفت چین را تا ۲۰۰,۰۰۰ بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ کاهش دهد، که فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

تقابل تحریم‌ها و اقدامات تلافی‌جویانه: تشدید پیچیدگی‌های بازار

علاوه بر تهدیدات تعرفه‌ای، ایالات متحده تحریم‌های جدیدی علیه یک پایانه واردات نفت خام و یک پالایشگاه خصوصی چینی که در تجارت نفت ایران نقش داشتند، اعمال کرد. این تحریم‌ها، که بخشی از تلاش‌های واشنگتن برای محدود کردن درآمدهای نفتی ایران است، عرضه جهانی نفت را به طور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده است. پکن در واکنش، هزینه‌های بندری جدیدی برای کشتی‌های آمریکایی تعیین کرد که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل نفت را تا ۵ درصد افزایش دهد، به ویژه برای محموله‌هایی که از خاورمیانه به آسیا می‌روند. این کشمکش‌ها، همراه با عدم اطمینان درباره اجرای تحریم‌ها، بازار را در وضعیتی پرتنش و غیرقابل‌پیش‌بینی نگه داشته است. معامله‌گران نگرانند که این اقدامات تلافی‌جویانه هزینه‌های لجستیکی را افزایش دهد و حاشیه سود پالایشگاه‌ها را کاهش دهد، که می‌تواند تقاضای نفت خام را بیشتر تحت فشار قرار دهد.

چشم‌انداز تکنیکال نفت برنت: حمایت‌های کلیدی در معرض خطر

از دیدگاه تکنیکال، نفت برنت در مسیر نزولی خود در آستانه یک سطح حیاتی قرار دارد و نمودارها نشان‌دهنده فشار فروش قوی هستند. قیمت‌ها در حال نزدیک شدن به حمایت کلیدی ۶۲ دلار به ازای هر بشکه هستند، سطحی که در صورت شکست می‌تواند مسیر را برای حرکت به سمت محدوده ۶۰.۵۰ تا ۶۱ دلار – آخرین حمایت میان‌مدت – هموار کند. شاخص قدرت نسبی (RSI، ۱۴ دوره) در سطح ۳۲ قرار دارد و به منطقه بیش‌فروش نزدیک می‌شود، که می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت احتمالی کوتاه‌مدت باشد. با این حال، MACD (میانگین متحرک همگرا-واگرا) همچنان در قلمرو منفی است و خط سیگنال را به پایین قطع کرده، که مومنتوم نزولی را تأیید می‌کند. باندهای بولینگر (Bollinger Bands) در حال انبساط هستند، که نشان‌دهنده افزایش نوسانات و احتمال حرکات قیمتی شدید است.

• سطوح کلیدی: حمایت اصلی در ۶۲ دلار قرار دارد، با حمایت بعدی در ۶۰.۵۰-۶۱ دلار (فیبوناچی ۰.۶۱۸ از رالی ژوئن). شکست این محدوده می‌تواند قیمت‌ها را به زیر ۶۰ دلار، به سمت کف‌های اوایل ۲۰۲۳ (حدود ۵۸ دلار)، سوق دهد. در سناریوی صعودی، مقاومت فوری در ۶۴ دلار (میانگین متحرک ۵۰ روزه) و سپس ۶۶ دلار (سقف اخیر) قرار دارد.
• چشم‌انداز کوتاه‌مدت: اگر حمایت ۶۲ دلاری حفظ شود، ممکن است شاهد بازگشت کوتاه‌مدتی به ۶۴ دلار باشیم، به ویژه اگر داده‌های موجودی نفت آمریکا (EIA) کاهش غیرمنتظره‌ای را نشان دهد. با این حال، شکست حمایت ۶۲ دلاری می‌تواند مسیر را برای افت‌های عمیق‌تر تا زیر ۶۰ دلار باز کند، به خصوص اگر اخبار منفی تجاری یا عرضه ادامه یابد.

جمع‌بندی: نفت در تقاطع سیاست، عرضه و عدم اطمینان

بازار نفت برنت در حال حاضر درگیر ترکیبی پیچیده از عوامل سیاسی، مازاد عرضه و تنش‌های تجاری است که آن را به یکی از پرنوسان‌ترین دارایی‌ها در سال ۲۰۲۵ تبدیل کرده است. کاهش تنش‌های خاورمیانه پس از توافق تاریخی اسرائیل و حماس، بخشی از پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی را حذف کرده و به سقوط قیمت‌ها کمک کرده است، اما شکنندگی این توافق همچنان تهدیدی بالقوه است. در عین حال، افزایش تولید اوپک‌پلاس و غیراوپکی‌ها، به ویژه از ایالات متحده و برزیل، احتمال مازاد عرضه را تقویت کرده و چشم‌انداز تقاضا را تحت فشار قرار داده است. تهدیدات تعرفه‌ای دونالد ترامپ علیه چین و اقدامات تلافی‌جویانه پکن، لایه‌ای اضافی از عدم اطمینان را به بازار افزوده و نگرانی‌ها درباره رشد اقتصادی جهانی و تقاضای نفت را تشدید کرده است. از نظر تکنیکال، حمایت ۶۲ دلاری به عنوان یک سطح حیاتی عمل می‌کند و شکست آن می‌تواند مسیر را برای سقوط‌های عمیق‌تر به زیر ۶۰ دلار هموار کند. معامله‌گران بر این باورند که تا زمانی که تعادل میان سیاست و عرضه برقرار نشود، نفت برنت روزهای پرنوسانی را در پیش خواهد داشت و هر تحول مهم – از مذاکرات تجاری آمریکا و چین تا داده‌های عرضه اوپک – می‌تواند جهت بازار را تعیین کند.