به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، پس از ماه‌ها بن‌بست، تنش و اعمال تعرفه‌های سنگین، ایالات متحده و هند سرانجام به چارچوبی برای یک توافق تجاری موقت دست یافتند؛ توافقی که نه‌تنها مسیر روابط اقتصادی دو کشور را بازتعریف می‌کند، بلکه به‌طور مستقیم به معادلات ژئوپلیتیکی، جنگ اوکراین و جایگاه روسیه در بازار انرژی آسیا نیز گره خورده است. این توافق در حالی اعلام شد که فشارهای دولت دونالد ترامپ بر دهلی‌نو، به‌ویژه در موضوع خرید نفت روسیه، به اوج خود رسیده بود.
جزئیات توافق؛ امتیازدهی دوطرفه با تراز نامتوازن
بر اساس بیانیه مشترکی که بامداد شنبه از سوی دولت هند منتشر شد، دهلی‌نو موافقت کرده است بازار خود را به روی واردات اکثر کالاهای صنعتی آمریکا و بخشی از محصولات غذایی این کشور باز کند. در مقابل، صادرات هند به آمریکا مشمول تعرفه «متقابل» ۱۸ درصدی خواهد شد؛ نرخی که از دید بسیاری از منتقدان هندی، بالاتر از سطح تعرفه‌های پیشین است.
هند همچنین اعلام کرده که «قصد دارد» طی پنج سال آینده حدود ۵۰۰ میلیارد دلار کالا از آمریکا وارد کند؛ رقمی که تقریباً دو برابر سطح کنونی واردات این کشور از ایالات متحده است. این بسته وارداتی شامل انرژی، هواپیما و قطعات آن، فلزات، محصولات فناورانه و زغال‌سنگ کک‌شو خواهد بود.
حذف موانع غیرتعرفه‌ای؛ گره قدیمی روابط تجاری
یکی از محورهای مهم توافق، تعهد هند به رفع موانع غیرتعرفه‌ای است؛ از جمله حذف رویه‌های محدودکننده صدور مجوز واردات که سال‌ها یکی از عوامل تنش در روابط تجاری دو کشور محسوب می‌شد. این موضوع از نگاه شرکت‌های آمریکایی، گامی کلیدی برای دسترسی واقعی به بازار بزرگ هند تلقی می‌شود.
ریشه‌های تنش؛ نفت روسیه و تعرفه‌های تنبیهی
زمینه‌ساز اصلی این توافق، تشدید فشارهای واشنگتن بر دهلی‌نو به‌دلیل ادامه خرید نفت روسیه بود. دولت ترامپ پیش‌تر تعرفه‌ای ۵۰ درصدی بر واردات از هند اعمال کرده بود که ۲۵ درصد آن به‌طور مشخص به خرید نفت روسیه نسبت داده می‌شد؛ اقدامی که آمریکا آن را کمک غیرمستقیم به تأمین مالی جنگ اوکراین می‌دانست.
در فرمان اجرایی منتشرشده از سوی ترامپ، تأکید شده که هند متعهد شده است واردات مستقیم و غیرمستقیم نفت از روسیه را متوقف کند، خرید انرژی از آمریکا را افزایش دهد و همکاری‌های دفاعی با واشنگتن را گسترش دهد. بر همین اساس، رئیس‌جمهور آمریکا دستور حذف تعرفه‌های اضافی علیه هند را صادر کرد.
با این حال، در همان فرمان تصریح شده که آمریکا روند واردات انرژی هند را زیر نظر خواهد داشت و در صورت ازسرگیری خرید نفت روسیه، امکان بازگرداندن تعرفه ۲۵ درصدی وجود دارد. نکته قابل‌توجه این است که دولت مودی هنوز توضیح روشنی درباره چگونگی قطع کامل واردات نفت روسیه ارائه نکرده و با وجود کاهش نسبی، روسیه همچنان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده نفت هند باقی مانده است.
کشاورزی؛ خط قرمز سیاسی هند
در طول مذاکرات، هند موضع سختی در قبال حفاظت از بازارهای حساس کشاورزی و لبنیات خود اتخاذ کرد. با این حال، در بیانیه مشترک آمده است که دهلی‌نو تعرفه‌ها را برای طیف وسیعی از محصولات غذایی و کشاورزی آمریکا کاهش یا حذف خواهد کرد؛ از جمله غلات خوراک دام، سورگوم قرمز، مغزها، میوه‌ها، روغن سویا، شراب و مشروبات الکلی.
در مقابل، پیوش گویال، وزیر بازرگانی هند، تأکید کرده است که این توافق «به‌طور کامل» از محصولات حساس داخلی مانند گندم، برنج، ذرت، سویا، طیور، شیر و پنیر محافظت می‌کند. او همچنین مدعی شد که این توافق، بازاری ۳۰ تریلیون دلاری را به روی صادرکنندگان هندی می‌گشاید.
واکنش‌ها؛ جشن در دولت، انتقاد در اپوزیسیون
نارندرا مودی این توافق را «خبر بزرگ برای هند و آمریکا» توصیف کرد و از تعهد شخصی دونالد ترامپ به تقویت روابط دوجانبه قدردانی نمود. در سوی مقابل، جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، این توافق را دستاوردی برای کارگران و تولیدکنندگان آمریکایی دانست که به کاهش تعرفه‌ها و گشایش یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان منجر شده است.
اما در داخل هند، واکنش‌ها یکدست نبود. احزاب مخالف با اشاره به افزایش تعرفه بر صادرات هند به آمریکا، دولت مودی را به «عقب‌نشینی» در برابر واشنگتن متهم کردند. حزب کنگره ملی هند تأکید کرد که صادرات هند اکنون با عوارض بالاتری نسبت به گذشته مواجه خواهد شد. برخی چهره‌های منتقد نیز نظارت آمریکا بر خرید نفت هند را نشانه‌ای از محدود شدن استقلال تصمیم‌گیری دهلی‌نو دانستند.
جمع‌بندی
توافق موقت تجاری میان آمریکا و هند، اگرچه به یک بن‌بست طولانی پایان داد، اما بیش از آنکه نقطه پایان اختلافات باشد، آغاز فصل تازه‌ای از چانه‌زنی، نظارت و مناقشه است. این توافق همزمان بازتابی از چرخش تدریجی هند به‌سوی گشودن بازارهای خود و نشانه‌ای از استفاده آمریکا از ابزار تجارت برای پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی است. در نهایت، موفقیت یا شکست این چارچوب موقت، به اجرای تعهدات حساس، به‌ویژه در حوزه انرژی و روابط با روسیه، گره خورده است؛ جایی که اقتصاد، سیاست و امنیت به شکلی جدایی‌ناپذیر در هم تنیده‌اند.
نظرات کاربران