به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در سال‌های اخیر، چین که روزی به عنوان مرکز جهانی تولید کالاهای تقلیدی شناخته می‌شد، اکنون درگیر نبردی دو جبهه شده است: از یک سو مبارزه با سنت طولانی نقض مالکیت فکری در داخل و از سوی دیگر، دفاع از دارایی‌های فکری ارزشمند شرکت‌های نوظهور چینی در عرصه جهانی. این تحول، نشان‌دهنده گذار پیچیده اقتصاد چین از یک کارگاه تولید انبوه جهان به بازیگری پیشرو در نوآوری و فناوری است. داستان تهاجم عروسک‌های تقلیدی «لافوفو» و کمپین سراسری مقابله با آن، تنها نمادی کوچک از این نبرد بزرگتر است که قوانین، دادگاه‌ها و استراتژی‌های تجاری را در این کشور درگیر خود کرده است.
حمله لافوفوها: نماد مبارزه داخلی با تقلید
موجودی کوچک و شیطانی به ارتفاع حدود ۱۵ سانتی‌متر که شباهت چشمگیری به عروسک محبوب «لابوبو» ساخت شرکت چینی پاپ مارت دارد، اخیراً به نمادی از معضل کپی‌کاری در چین تبدیل شده است. کارخانه‌های سراسر کشور، نسخه‌های تقلیدی این عروسک با نام «لافوفو» را تولید می‌کنند. این هجوم، موجب آغاز یک کمپین سراسری «شکار لافوفو» شده که در آن مقامات به تخفیف‌ها یورش برده و فروشگاه‌های آنلاین فروش این کالاها را تعطیل می‌کنند. به عنوان نمونه، پلیس شانگهای در ژوئیه، یک شرکت محلی را با انباری حاوی عروسک‌های تقلیدی به ارزش ۱۲ میلیون یوان (۱.۷ میلیون دلار) دستگیر کرد.
این رویداد، ادامه یک تاریخچه طولانی از نقض مالکیت فکری در چین است، که تنها محدود به برندها نمی‌شود. در دهه‌های گذشته، شرکت‌های چندملیتی خارجی مانند جنرال موتورز، کاوازاکی و زیمنس بارها از سرقت اسرار تجاری و فناوری‌های خود در چین شکایت کرده‌اند.
چرخش تاریخی: شرکت‌های چینی به عنوان مدعیان جدید
اما در سال‌های اخیر، تحولی اساسی رخ داده است. اکنون بسیاری از شرکت‌های چینی خود به غول‌های مالکیت فکری تبدیل شده‌اند و حفاظت ضعیف از علائم تجاری و اختراعات به مشکلی فزاینده برای خود آن‌ها بدل گشته است. تولیدکنندگان گوشی‌های هوشمند، موتورسیکلت، پنل‌های خورشیدی و باتری، همگی در حال مبارزه برای محافظت از دارایی‌های فکری خود هستند. این نبرد ابعاد جهانی یافته است.
دادگاه‌های چین با سیل پرونده‌های مالکیت فکری مواجه هستند، به طوری که سالانه بیش از ۵۵۰ هزار پرونده در این زمینه ثبت می‌شود و چین را به پرچالش‌ترین کشور دنیا از نظر تعداد دعاوی مالکیت فکری تبدیل کرده است. قضات اغلب مجبورند با سرعتی بالا، روزانه یک پرونده را رسیدگی کنند. اگرچه دادگاه‌های شانگهای به تخصص قضات خود در این حوزه شناخته می‌شوند، اما روند رسیدگی در این شهر اغلب به کندی پیش می‌رود و ممکن است سه ماه تنها برای قرار گرفتن یک پرونده در دستور کار دادگاه زمان لازم باشد.
ریشه‌های اقتصادی: ظرفیت مازاد صنعتی و پیامدهای جهانی
یکی از ریشه‌های این مشکل، وجود ظرفیت مازاد صنعتی در چین است. مالکان کارخانه‌های بیکار به دنبال راه‌هایی برای استفاده از این ظرفیت‌ها هستند، که اغلب به تولید کالاهای تقلیدی می‌انجامد. به گفته یک وکیل، مبارزه با یک کارخانه متخلف، منجر به توقف آن می‌شود، اما بلافاصله کارخانه دیگری جای آن را می‌گیرد.
این پدیده تنها داخلی نیست. ظرفیت مازاد تولید، به سیل کالاهای تقلیدی چینی به بازارهای خارجی نیز منجر شده و موجب درگیری‌های بیشتر با شرکت‌های غربی شده است. به عنوان مثال، در ایالات متحده، پرونده‌های مرتبط با اختراع که شرکت‌های چینی در آن درگیر بودند، در سال ۲۰۲۳، ۵۶٪ افزایش یافته است. بسیاری از این پرونده‌ها مربوط به فروشندگان در پلتفرم‌هایی مانند آمازون است.
این درگیری‌ها تا حدی نشان‌دهنده کم‌تجربگی برخی شرکت‌های چینی در مواجهه با قوانین سخت‌گیرانه‌تر مالکیت فکری در خارج است. اغلب، این شرکت‌ها بدون انجام ارزیابی‌های لازم مبنی بر عدم نقض حق اختراع در بازار جدید، وارد یک کشور می‌شوند. البته روندی مثبت در حال شکل‌گیری است و برخی شرکت‌ها شروع به استخدام وکلای ارشد داخلی با مسئولیت ویژه مدیریت اختلافات بین‌المللی مالکیت فکری کرده‌اند.
نتیجه‌گیری: آینده نبردهای مالکیت فکری با محوریت چین
نکته قابل توجه در این تحول، تغییر نقش شرکت‌های چینی از متهم به مدعی است. امروزه، به طور فزاینده‌ای این شرکت‌های چینی هستند که از رقبای خارجی به دلیل سرقت ایده‌هایشان شکایت می‌کنند. نمونه‌های آن، موفقیت زنجیره کافه لوکین در دادگاه علیه کسب‌وکار تقلیدی در تایلند، یا شکایت شرکت ترینا سولار چینی علیه رقیب کانادایی خود به دلیل نقض مالکیت فکری در آمریکا است.
جمع‌بندی این است که چین در حال گذر از دوران کپی‌کاری صرف به مرحله‌ای است که هم باید با میراث گذشته خود در داخل مبارزه کند و هم از دستاوردهای نوآورانه خود در سطح جهانی دفاع نماید. گسترش ظرفیت مازاد تولید، این نبرد را به خارج از مرزها کشانده و تضاد منافع را با بازیگران جهانی افزایش داده است. با خروج بیشتر شرکت‌های چینی به عرصه بین‌المللی، انتظار می‌رود بر تعداد و شدت این نبردهای حقوقی افزوده شود. موفقیت اقتصاد چین در مرحله بعدی، نه تنها به قدرت تولید، که به توانایی آن در نوآوری اصیل و ایجاد یک چارچوب مؤثر برای حفاظت از ایده‌ها - هم در داخل و هم در تعامل با جهان - وابسته خواهد بود.
نظرات کاربران