به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی نفت در روز سه‌شنبه بار دیگر شاهد نوسانات کاهشی بود، به‌گونه‌ای که قیمت‌های نفت خام با وجود تداوم تنش‌های نظامی در تنگه هرمز و حمله‌های تازه بین آمریکا و ایران، روند نزولی به خود گرفت. سرمایه‌گذاران در حالی چشم به تحولات سیاسی دوحه دوخته‌اند که سیگنال‌های متناقض از سوی مقامات واشنگتن و تهران، ابهامات ژئوپلیتیکی را دوچندان کرده است. در این میان، بازگشت قیمت‌ها به سطوح پیش از آغاز درگیری‌ها (اواخر فوریه) و هم‌زمانی آن با نگرانی از تقاضای چین و محدودیت‌های بازار فرآورده‌های نفتی، چشم‌اندازی پیچیده و چندلایه را پیش روی فعالان اقتصادی ترسیم کرده است.
۱. افت قیمت نفت و ثبت کاهش ماهانه چشمگیر
معاملات روز سه‌شنبه نشان داد که قیمت نفت خام آمریکا (WTI) با ۰٫۸ درصد کاهش به ۷۰٫۲۱ دلار در هر بشکه رسید و نفت برنت نیز ۱٫۲ درصد ریزش کرد و در سطح ۷۲٫۲۶ دلار ایستاد. این کاهش در حالی رقم می‌خورد که هر دو شاخص نفتی در آستانه ثبت یک کاهش ماهانه قابل‌توجه قرار دارند؛ به‌طوری که نفت برنت نسبت به قیمت پایانی ماه مه (۲۹ می) حدود ۲۲ درصد (۲۰ دلار) و نفت WTI حدود ۱۹ درصد (۱۷ دلار) افت داشته است. جالب‌ترین نکته این است که قیمت‌های کنونی تقریباً به سطوح دقیق پیش از جنگ (۲۷ فوریه) بازگشته‌اند و عملاً تمام «حق بیمه ریسک» ژئوپلیتیکی انباشته‌شده در ماه‌های اخیر از معادلات خارج شده است.
۲. سیگنال‌های متناقض از مذاکرات دوحه؛ خوش‌بینی در برابر تکذیب
مهم‌ترین رویداد روز سه‌شنبه، اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر برگزاری مذاکرات صلح با ایران در دوحه، پایتخت قطر بود. ترامپ در عین حال اذعان کرد که «این دیدار شاید مهم باشد و شاید نباشد» و تأکید کرد که نتیجه آن مشخص نیست. اما در سمت مقابل، تهران موضعی کاملاً معکوس اتخاذ کرد؛ به‌طوری که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، هرگونه دیدار مذاکره‌ای در سطوح مختلف با آمریکا در روزهای آینده را به‌طور کامل تکذیب کرد.
این تناقض آشکار، شکنندگی آتش‌بس موقت ۱۷ ژوئن را بیش از پیش نمایان ساخت و نشان داد که حل وفصل دیپلماتیک این مناقشه، پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، با چالش‌های جدی روبه‌روست.
تیم واترر، تحلیلگر ارشد KCM Trade، در این باره اظهار داشت: «سرمایه‌گذاران به نتیجه مثبت مذاکرات دوحه امید بسته‌اند، هرچند که عادی‌سازی واقعی جریان نفت از تنگه هرمز هنوز قابل‌مشاهده نیست؛ بازار به طرز محتاطانه‌ای امیدوار است اما همچنان تا زمان دیدن نشانه‌های ملموس کاهش تنش، شرط‌های خود را پوشش می‌دهد.»
۳. تحولات تنگه هرمز و نقش ایران در مدیریت ترانزیت
در حوزه عملیاتی، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، اعلام کرد که کارشناسان ایران و عمان در روزهای آتی مذاکرات خود را برای تعریف مجدد مسیرهای ترانزیتی در تنگه هرمز آغاز خواهند کرد. وی تأکید کرد که ایران حتی در صورت عدم مشارکت عمان، به دنبال اجرای برنامه‌های خود برای نظارت مشترک بر ترافیک دریایی خواهد بود.
این اظهارات نگرانی‌های تحلیلگران گروه ANZ را برانگیخته است؛ به‌گفته آنان، افزایش کنترل ایران بر تردد در این آبراه استراتژیک می‌تواند روند بازیابی صادرات نفت از خلیج‌فارس را به تأخیر بیندازد و ریسک‌های حمل‌ونقل همچنان بر چشم‌انداز تأمین منطقه سایه خواهد انداخت. گفتنی است تنگه هرمز پیش از درگیری‌ها، حدود یک‌پنجم محموله‌های نفت خام و ال‌ان‌جی جهان را عبور می‌داد.
۴. تداوم بارگیری و افزایش تردد کشتی‌ها با وجود حملات تازه
و اما در تضاد با فضای التهابی، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد که تولیدکنندگان خاورمیانه با وجود حملات جدید به کشتی‌ها در تنگه هرمز و تبادل آتش اخیر بین آمریکا و ایران، روند بارگیری نفت و ال‌ان‌جی خود را ادامه داده‌اند. جالب آنکه تردد کشتی‌ها در هفته گذشته به بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ در پایان فوریه رسیده است. این موضوع نشان‌دهنده تاب‌آوری نسبی زنجیره تأمین در کوتاه‌مدت است، هرچند که تداوم تهدیدات امنیتی، چشم‌انداز بلندمدت را مبهم نگه داشته است.
۵. واگرایی قیمت نفت خام و فرآورده‌های پالایشی
یکی از نکات برجسته گزارش، واگرایی قابل‌توجه بین قیمت نفت خام و بازار فرآورده‌های نفتی است. به‌رغم عقب‌نشینی قیمت نفت خام به سطوح قبل از بحران، بازار سوخت‌های پالایش‌شده همچنان با محدودیت عرضه مواجه است که نشان‌دهنده تنگناهای بنیادین در بخش پالایش است. تحلیلگران ANZ معتقدند که این واگرایی، از حاشیه سود مناسب پالایشگاه‌ها حمایت خواهد کرد، حتی اگر قیمت نفت خام در سطوح پایین‌تر تثبیت شود؛ موضوعی که برای فعالان صنعت پالایش یک سیگنال مثبت محسوب می‌شود.
۶. نگرانی از تقاضای چین؛ بزرگترین واردکننده نفت در انتظار
در سوی دیگر معادله، نگرانی‌ها درباره تقاضای چین به عنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، به‌عنوان عاملی کاهشی دیگر بر قیمت‌ها فشار آورده است. نیل کرازبی، رئیس تحقیقات شرکت اسپارتا کالاها، در این زمینه اظهار داشت: «ما همچنان منتظر شواهد بیشتری از افزایش خرید چین هستیم، اما هنوز نمی‌توانیم روی بازگشت بزرگ این کشور به بازار شرط ببندیم.» این احتیاط در کنار ابهامات ژئوپلیتیکی، فضای دوگانه‌ای را در بازار ایجاد کرده که مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار می‌شود.
نتیجه‌گیری
بازار نفت در شرایطی به استقبال ماه ژوئیه می‌رود که در گیرودار دو نیروی متضاد قرار گرفته است: از یک سو، امیدواری به مذاکرات دوحه و تداوم جریان حمل‌ونقل، فشار نزولی بر قیمت‌ها را حفظ کرده و آن را به کف‌های پیش از جنگ بازگردانده است؛ از سوی دیگر، تکذیب مذاکره از سوی ایران، برنامه‌های بلندپروازانه تهران برای کنترل ترانزیت تنگه هرمز، و محدودیت‌های بنیادین در بازار فرآورده‌ها، همچنان آتش ریسک را زیر خاکستر زنده نگه داشته است. در کوتاه‌مدت، هر گونه نشانه ملموس از کاهش تنش یا توافق عملی، می‌تواند موجی از خرید را روانه بازار کند؛ اما در غیر این صورت، با توجه به ضعف تقاضای چین و انباشت احتمالی محموله‌ها، احتمال نوسانات شدید قیمت در هفته‌های آینده دور از انتظار نیست. سرمایه‌گذاران باید تحولات دوحه، داده‌های کشتیرانی و شاخص‌های اقتصادی چین را با دقت رصد کنند تا بتوانند از میان مه‌آلود این ابهامات، مسیر صحیح را تشخیص دهند.
نظرات کاربران