به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران روز سه‌شنبه، ۱۱ اوت (۲۰ مرداد)، از عرضه برنج آمریکایی قاچاق در بازار خبر داد. به گفته او این کالا با قیمتی میان ۱۲۰ تا ۲۴۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم در حال فروش است. این فاصله ۲ برابری در قیمت یک کالای واحد، بی‌سابقه توصیف شده است.
این خبر از دو جهت برای مصرف‌کننده اهمیت دارد. نخست آنکه برنج قاچاق بدون عبور از گمرک و بدون کنترل کیفیت وارد سبد خرید خانوار می‌شود؛ یعنی استاندارد بهداشتی و اصالت کالا برای خریدار قابل تأیید نیست. دوم آنکه فاصله قیمتی ۱۲۰ هزار تومانی میان دو محموله از یک کالا، امکان مقایسه و تصمیم‌گیری آگاهانه را از خریدار می‌گیرد.
فاصله قیمتی؛ نشانه چه چیزی است؟
به گفته فعالان صنف بنکداران، این اختلاف قیمت معمولاً از تفاوت در مسیر ورود کالا، تعداد واسطه‌ها و میزان ریسکی است که هر فروشنده در فرآیند توزیع می‌پذیرد. برنجی که مسیر کوتاه‌تر و واسطه کمتری داشته باشد، ارزان‌تر به دست مصرف‌کننده می‌رسد؛ در مقابل، محموله‌ای که چند دست جابه‌جا شده، با نرخ نهایی بالاتر عرضه می‌شود. نبود مرجع رسمی برای رهگیری این کالا، عملاً قیمت‌گذاری را در اختیار فروشنده قرار می‌دهد.
اثر بر بازار رسمی و قیمت‌ها
ورود برنج قاچاق به بازار، رقابت نابرابری برای واردکنندگان و تولیدکنندگان رسمی ایجاد می‌کند. کالای رسمی باید هزینه‌های عوارض گمرکی، مالیات و کنترل کیفیت را در قیمت نهایی لحاظ کند؛ کالای قاچاق از این هزینه‌ها معاف است و می‌تواند با نرخ پایین‌تر عرضه شود. این وضعیت در میان‌مدت می‌تواند فشار فروش را بر واردکنندگان قانونی افزایش دهد و برخی از آن‌ها را از بازار خارج کند.
زمان انتشار این خبر نیز بی‌ارتباط با فصل نیست. مرداد ماه هم‌زمان با برداشت برنج داخلی در شمال کشور است؛ دوره‌ای که معمولاً عرضه برنج ایرانی افزایش و رقابت قیمتی در بازار برنج تشدید می‌شود. عرضه هم‌زمان برنج آمریکایی قاچاق با قیمت‌های نامتعارف، این رقابت را پیچیده‌تر کرده است.
برای مصرف‌کننده، نکته عملی این گزارش روشن است؛ اختلاف قیمتی چند برابری در یک کالای مشابه، معمولاً نشانه‌ای از نبود شفافیت در مسیر تأمین است. تصمیم خرید نهایی، همچنان بر عهده مصرف‌کننده و بر اساس شرایط بودجه خانوار باقی می‌ماند.
نظرات کاربران