رشد تقاضای هوش مصنوعی، قیمت حافظه کامپیوتر را ۲۰ سال به عقب برد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بر اساس تحلیل دنیل لمیر، پژوهشگر علوم کامپیوتر و متخصص عملکرد نرم‌افزار، قیمت حافظه‌های کامپیوتری در ۱ سال اخیر با چنان شتابی رشد کرده که تقریباً ۲۰ سال کاهش قیمت در این صنعت را پاک کرده است. او با انتشار مجموعه‌ای از نمودار نشان داده هزینه هر گیگابایت حافظه اکنون به سطحی نزدیک به اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی بازگشته است. این روند برای هر کسی که قصد خرید کامپیوتر، لپ‌تاپ یا گوشی هوشمند دارد اهمیت دارد، چون هزینه نهایی این محصولات مستقیماً از قیمت تراشه‌های حافظه تأثیر می‌گیرد.

چرا هوش مصنوعی حافظه را گران کرد؟

شرکت‌های بزرگ فناوری برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به میلیون‌ها تراشه گرافیکی نیاز دارند و هر یک از این تراشه‌ها به حجم بالایی از حافظه پرسرعت به نام HBM وابسته است. HBM مخفف حافظه پهنای‌باند بالا است؛ نوعی حافظه که چند لایه تراشه را روی هم قرار می‌دهد تا داده را با سرعت بسیار بیشتری منتقل کند. تولیدکنندگان بزرگ حافظه مانند سامسونگ، اس‌کی‌هاینیکس و مایکرون بخش بزرگی از خط تولید خود را از حافظه‌های معمولی به سمت این نوع پرسود منتقل کرده‌اند.

این جابه‌جایی ظرفیت تولید، عرضه حافظه‌های استاندارد DRAM و NAND را که در کامپیوترهای خانگی و گوشی‌های هوشمند استفاده می‌شود محدود کرده است. DRAM حافظه اصلی هر کامپیوتر برای اجرای برنامه‌هاست و NAND حافظه ذخیره‌سازی دائمی مانند حافظه گوشی یا SSD است. وقتی عرضه این دو نوع حافظه کاهش می‌یابد و تقاضای مصرف عمومی ثابت می‌ماند، قیمت به‌شکل مستقیم افزایش پیدا می‌کند.

این افزایش چه معنایی برای مصرف‌کننده دارد؟

برای خریدار عادی، این روند یعنی قیمت کامپیوتر، لپ‌تاپ، کنسول بازی و حتی برخی گوشی‌های هوشمند در ماه‌های آینده افزایش می‌یابد یا دست‌کم کاهش قیمتی که طی ۲۰ سال اخیر عادی بود دیگر تکرار نمی‌شود. تا پیش از این، خریداران هر سال با هزینه کمتر می‌توانستند حافظه بیشتری بخرند؛ روندی که اکنون معکوس شده است. برای کاربرانی که در ایران با نوسان نرخ ارز نیز روبه‌رو هستند، این افزایش جهانی قیمت پایه به معنای فشار مضاعف بر هزینه خرید یا ارتقای کامپیوتر و لوازم الکترونیکی است.

تحلیلگران صنعت نیمه‌هادی انتظار دارند این وضعیت به‌زودی تغییر نکند، چون ساخت کارخانه جدید تراشه چند سال زمان می‌برد، در حالی که تقاضای هوش مصنوعی همچنان رو به رشد است. محتمل‌ترین سناریو، تداوم قیمت‌های بالای حافظه در کوتاه‌مدت و میان‌مدت است، مگر آنکه ظرفیت تولید به‌طور قابل‌توجهی گسترش یابد.

دنیل لمیر که به دلیل پژوهش‌های خود در زمینه بهینه‌سازی نرم‌افزار و پردازش داده شناخته می‌شود، پیش از این نیز با انتشار تحلیل‌های آماری، روندهای پنهان در صنعت فناوری را آشکار کرده است. نمودارهای او اکنون به یکی از ارجاعات پرکاربرد در بحث درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بازار تراشه تبدیل شده است.