به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شهرداری طرح تازه‌ای برای ورود افراد عادی به بازار مسکن معرفی کرده که در آن قیمت هر سانتی‌متر ۱ واحد مسکونی حدود ۲.۲ میلیون تومان تعیین شده است. این طرح که «خانه‌ریز» نام گرفته، به‌جای خرید ۱ واحد کامل، امکان خرید بخش کوچکی از مساحت یک ملک را فراهم می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا این مدل واقعاً مسیری برای صاحب‌خانه‌شدن است یا صرفاً یک ابزار سرمایه‌گذاری خرد با نام مسکن.
قیمت مسکن در تهران و بیش‌تر شهرهای بزرگ در سال‌های اخیر رشد مستمر داشته و فاصله بین درآمد خانوار و قیمت خانه بیش‌تر شده است. طرح خانه‌ریز با همین استدلال مطرح شده است؛ کسی که توان خرید ۱ واحد کامل را ندارد، می‌تواند با مبلغی کوچک‌تر سهمی از یک ملک بخرد. اما این سهم، مالکیت کامل ۱ واحد قابل سکونت نیست، بلکه بیش‌تر شبیه خرید واحد یک صندوق سرمایه‌گذاری زمین و ساختمان عمل می‌کند.
خرید سانتی‌متری یعنی چه؟
در این مدل، یک ملک به هزاران یا میلیون‌ها واحد سانتی‌متری تقسیم می‌شود و هر خریدار بر اساس بودجه خود می‌تواند تعداد مشخصی از این واحدها را بخرد. قیمت هر سانتی‌متر بر اساس ارزش کل ملک و متراژ آن محاسبه می‌شود؛ رقم ۲.۲ میلیون تومان اعلام‌شده برای نمونه اولیه این طرح است. خریدار در این حالت مالک بخشی از دارایی ملک می‌شود، نه مالک یک اتاق یا آپارتمان مشخص که بتواند در آن زندگی کند.
همین نکته محل تردید کارشناسان است. صاحب‌خانه‌شدن به معنای رایج آن، یعنی داشتن سند ۱ واحد مستقل برای سکونت. اما در طرح خانه‌ریز، خریدار در بهترین حالت سهامدار یک دارایی مشترک است و برای رسیدن به مالکیت ۱ واحد کامل، باید سهم خود را طی سال‌ها افزایش دهد یا در نهایت سهم را با پول نقد بفروشد. به بیان ساده، این ابزار بیش‌تر به سرمایه‌گذاری در بازار مسکن شبیه است تا راهی مستقیم برای کاهش اجاره‌نشینی.
ریسک‌ها و ابهام‌ها
موافقان این طرح آن را فرصتی برای ورود سرمایه خرد به بازار مسکن و کاهش فشار تقاضا در بخش اجاره می‌دانند. در مقابل، منتقدان به نبود شفافیت کافی درباره نحوه ارزش‌گذاری ملک، مدیریت دارایی و امکان نقد کردن سهم در آینده اشاره می‌کنند. نقدشوندگی یعنی خریدار بتواند هر زمان بخواهد سهم خود را به پول نقد تبدیل کند؛ در نبود بازار ثانویه فعال، این فرآیند می‌تواند زمان‌بر و پرریسک باشد.
طرح‌های مشابه با عنوان صندوق‌های زمین و ساختمان یا سرمایه‌گذاری خرد مسکن پیش‌تر در برخی کشورها اجرا شده و نتایج متفاوتی داشته است. موفقیت این مدل معمولاً به شفافیت قیمت‌گذاری، نظارت نهاد ناظر بر صندوق و وجود بازاری برای خرید و فروش سهم بستگی دارد. جزئیات نهایی طرح خانه‌ریز، از جمله نحوه تبدیل سهم به مالکیت کامل ۱ واحد مسکونی، هنوز به‌طور کامل اعلام نشده و باید در اسناد رسمی بعدی روشن شود.
نظرات کاربران