به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی از بررسی سه سناریو برای اصلاح شیوه توزیع بنزین در کشور خبر داد. این طرح‌ها هنوز به تصویب نهایی دولت نرسیده‌اند، اما نشان می‌دهند سیاست‌گذار انرژی به‌دنبال تغییر در الگوی مصرف سوخت خانوارهاست. برای خانواری که هر ماه بخشی از بودجه خود را صرف بنزین می‌کند، این یعنی قواعد سهمیه‌بندی در ماه‌های آینده ممکن است تغییر کند.
سه مسیر پیش روی دولت
سناریوی نخست، حجم بنزین قابل‌توزیع را به سقف تولید روزانه پالایشگاه‌ها محدود می‌کند. یعنی به‌جای سهمیه ثابت برای هر خودرو، کل عرضه بنزین به میزان تولید داخلی کشور گره می‌خورد؛ اگر تولید کاهش یابد، سهم قابل‌توزیع نیز کم می‌شود. این طرح بخشی از ریسک نوسان عرضه را از دولت به مصرف‌کننده منتقل می‌کند.
سناریوی دوم، بازگشت به سهمیه‌بندی مستقیم خودروهاست، مشابه الگویی که پیش‌تر در کشور اجرا شده بود. سناریوی سوم، اختصاص ماهانه ۳۰ لیتر اعتبار بنزین به هر فرد است، نه هر خودرو. این تفاوت مهم است؛ در چنین طرحی افراد بدون خودرو نیز صاحب سهمیه می‌شوند و می‌توانند آن را از طریق کارت سوخت به دیگران واگذار کنند.
اثر روی بودجه خانوار
برای خانواری با یک خودرو و رفت‌وآمد روزانه، تغییر از سهمیه بر پایه خودرو به سهمیه بر پایه فرد می‌تواند میزان بنزین در دسترس را افزایش یا کاهش دهد؛ این بستگی به تعداد اعضای خانواده دارد. در طرح فردی، خانواده‌های پرجمعیت‌تر مجموع سهمیه بیشتری می‌گیرند، در حالی که در طرح فعلی تعداد خودروها تعیین‌کننده سهمیه است، نه تعداد نفرات.
مقام مسئول سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی تأکید کرد هیچ‌کدام از این سه طرح هنوز شکل نهایی نگرفته و تصمیم درباره اجرای آن بر عهده دولت است. این یعنی زمان اجرا و جزئیات قیمتی، از جمله نرخ بنزین سهمیه‌ای و آزاد، همچنان نامشخص باقی مانده است.
پیشینه سهمیه‌بندی بنزین
سهمیه‌بندی بنزین در ایران سابقه‌ای بیش از یک دهه دارد و همواره یکی از حساس‌ترین تصمیم‌های اقتصادی به‌شمار می‌رود؛ چون مستقیم بر هزینه رفت‌وآمد روزانه خانوارها اثر می‌گذارد. هر تغییر در فرمول سهمیه، از محدودسازی به تولید تا جابه‌جایی سهمیه از خودرو به فرد، می‌تواند دامنه گروه‌های مشمول یارانه سوخت را نیز جابه‌جا کند. به گفته کارشناسان، رشد مستمر مصرف بنزین در کشور یکی از دلایل اصلی بازنگری در الگوی فعلی توزیع است.
نظرات کاربران