به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مدل هوش مصنوعی متن‌باز کوئن (Qwen)، محصول غول فناوری چینی علی‌بابا، از مرز ۳ میلیارد دانلود عبور کرده و در این شاخص از دو رقیب آمریکایی، گوگل و متا، پیشی گرفته است. این آمار که روز دوشنبه، ۱۷ اوت (۲۶ مرداد) منتشر شد، در حالی ثبت می‌شود که تا همین چند سال پیش، بازار مدل‌های متن‌باز هوش مصنوعی تقریباً به‌طور کامل در اختیار شرکت‌های آمریکایی بود. برای کاربر عادی، این خبر یعنی ابزارهای هوش مصنوعی رایگان و قابل‌تنظیم بیشتری از منابع غیرآمریکایی در دسترس قرار می‌گیرد؛ روندی که می‌تواند رقابت قیمتی در این صنعت را تشدید کند.
مدل متن‌باز به نرم‌افزاری گفته می‌شود که کد و وزن‌های داخلی آن به‌صورت عمومی منتشر شده است. برخلاف مدل‌های بسته مانند جی‌پی‌تی-۴ که فقط از طریق سرویس شرکت سازنده در دسترس‌اند، مدل متن‌باز را هر توسعه‌دهنده می‌تواند دانلود، تغییر و حتی روی سرور خودش اجرا کند، معمولاً بدون پرداخت هزینه اشتراک.
براساس آمار پلتفرم‌های میزبان مدل مانند Hugging Face، خانواده کوئن علی‌بابا تاکنون بیش از ۳ میلیارد بار دانلود شده است. این رقم شامل نسخه اصلی مدل و ده‌ها هزار نسخه مشتق است؛ نسخه‌هایی که توسعه‌دهندگان مستقل برای کاربردهایی مانند ترجمه، کدنویسی یا تحلیل تصویر روی پایه کوئن ساخته‌اند. تعداد بالای این نسخه‌های مشتق نشان می‌دهد جامعه توسعه‌دهندگان جهانی، کوئن را زیرساختی قابل‌اتکا برای ساخت ابزارهای تازه می‌دانند، نه یک محصول جانبی.
رقابتی که میدانش عوض شده
تا پیش از این، مدل لاما از متا و جما از گوگل، مرجع اصلی توسعه‌دهندگان علاقه‌مند به مدل‌های متن‌باز بودند. عبور کوئن از این دو رقیب، نخستین‌بار است که یک مدل غیرآمریکایی در شاخص دانلود، در صدر بازار متن‌باز قرار می‌گیرد. این جابه‌جایی همزمان با افزایش سرمایه‌گذاری چین در زیرساخت هوش مصنوعی و تلاش شرکت‌های چینی برای کاهش وابستگی به فناوری آمریکایی رخ داده است.
این تحول برای کاربر نهایی به معنای دسترسی رایگان‌تر به ابزارهای هوش مصنوعی و کاهش هزینه توسعه نرم‌افزار است. برای سرمایه‌گذاران بازار فناوری نیز این روند سیگنالی از تغییر توازن قدرت در صنعتی است که ارزش شرکت‌های پیشرو آن، از جمله انویدیا و مایکروسافت، مستقیماً به رشد تقاضای هوش مصنوعی وابسته است.
پیشینه و مسیر رشد کوئن
علی‌بابا کلود، بازوی ابری علی‌بابا، نخستین نسخه کوئن را در سال ۲۰۲۳ میلادی معرفی کرد و از همان ابتدا سیاست انتشار متن‌باز را در پیش گرفت؛ رویکردی که با استراتژی بسته‌تر برخی رقیبان آمریکایی تفاوت داشت. این شرکت طی ۲ سال گذشته با انتشار پیوسته نسخه‌های به‌روزشده، سهم قابل‌توجهی از توسعه‌دهندگان آسیا، خاورمیانه و آمریکای لاتین را به خود جذب کرده است.
کارشناسان صنعت فناوری معتقدند رقابت بین مدل‌های متن‌باز آمریکایی و چینی در ماه‌های آینده تشدید می‌شود. با این حال، مسیر دقیق این رقابت و اینکه کدام مدل در بلندمدت پیشتاز باقی می‌ماند، همچنان به سیاست‌های سرمایه‌گذاری و تحولات فناوری تراشه در هر دو کشور بستگی دارد.
نظرات کاربران