کشور آذربایجان با اصلاح قوانین سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی برای جذب سرمایه خطرپذیر خارجی، می‌خواهد سهم فناوری از اقتصاد خود را افزایش دهد و وابستگی دیرینه این کشور به نفت و گاز را کاهش دهد.
آذربایجان که اقتصاد آن برای دهه‌ها به صادرات نفت و گاز وابسته بوده، اکنون تلاش می‌کند با اصلاح قوانین و جذب سرمایه خارجی، صنعت فناوری کوچک اما رو به رشد خود را توسعه دهد.
به گزارش « رویترز »، دولت آذربایجان مجموعه‌ای از اصلاحات را با هدف جذب شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذاران خطرپذیر آغاز کرده و می‌خواهد «باکو» را به یکی از مراکز فناوری و نوآوری منطقه دریای خزر تبدیل کند.
اقتصاد آذربایجان از زمان استقلال این کشور در سال ۱۹۹۱ وابستگی زیادی به صادرات انرژی داشته است. براساس اطلاعات «صندوق بین‌المللی پول»، در اوج رونق نفتی، هیدروکربن‌ها حدود سه‌چهارم تولید اقتصادی و ۹۰ درصد صادرات این کشور را تشکیل می‌دادند.
در مقابل، سهم بخش فناوری از تولید ناخالص داخلی آذربایجان همچنان محدود است. این بخش در سال گذشته ۲.۱ درصد اقتصاد کشور را به خود اختصاص داد؛ رقمی که در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۹ درصد بود. دولت اکنون امیدوار است با ایجاد زیرساخت‌های قانونی و مالی، این سهم را افزایش دهد.
اصلاح قوانین برای توسعه صنعت فناوری آذربایجان
یکی از مهم‌ترین اقدامات جدید، قانونی است که در ماه ژوئیه تصویب شد و چارچوب حقوقی تازه‌ای برای ابزارهای سرمایه‌گذاری ایجاد می‌کند.
دولت آذربایجان می‌گوید این قانون به استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد معاملات خود را مستقیماً در داخل کشور ساختاربندی کنند. پیش از این، برخی شرکت‌ها برای انجام سرمایه‌گذاری و جذب منابع مالی ناچار بودند شرکت یا نهاد حقوقی خود را در حوزه‌های قضایی خارجی ثبت کنند.
مقام‌های دولتی معتقدند چارچوب جدید می‌تواند هزینه‌ها را کاهش دهد و جذب سرمایه در مراحل بعدی رشد استارتاپ‌ها را نیز ساده‌تر کند.
«رشاد حسنوف» (Rashad Hasanov)، معاون وزیر توسعه دیجیتال آذربایجان، گفته است انتظار می‌رود سرمایه‌گذاران خطرپذیر خارجی و همچنین سرمایه‌گذاران شرکتی و نهادی، بخش قابل توجهی از منابع مالی جدید صنعت فناوری این کشور را تامین کنند.
دولت همچنین قصد دارد صندوقی ایجاد کند که سرمایه داخلی و بین‌المللی را در کنار یکدیگر قرار دهد. هنوز اندازه و جزئیات نهایی این صندوق مشخص نشده است.
به گفته حسنوف، اندازه صندوق براساس کیفیت پروژه‌ها و شرکایی که به آن می‌پیوندند تعیین خواهد شد. مقام‌های آذربایجانی برای طراحی این برنامه، تجربه کشورهایی مانند «سنگاپور» و «استونی» را نیز بررسی کرده‌اند.
بازار سرمایه خطرپذیر آذربایجان هنوز کوچک است
با وجود برنامه‌های جدید دولت، بازار سرمایه خطرپذیر آذربایجان همچنان در مراحل اولیه توسعه قرار دارد.
در سال ۲۰۲۵ تنها ۲۲ استارتاپ این کشور در مجموع ۲.۶۲ میلیون دلار سرمایه جذب کردند. همچنین سه صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر «کاکاسوس ونچرز» (Caucasus Ventures)، «این‌مرج ونچرز» (INMerge Ventures) و «تومار ونچرز» (Tumar Ventures) در آذربایجان فعالیت می‌کنند که مجموع سرمایه اعلام‌شده آن‌ها حدود ۱۱ میلیون دلار است.
«تورال سلیملی» (Tural Selimli)، کارآفرین آذربایجانی و از فعالان شرکت فناوری Sera AI، چارچوب جدید سرمایه‌گذاری را اقدامی مثبت می‌داند، اما معتقد است تغییر قوانین به‌تنهایی کافی نیست.
به گفته او، آذربایجان که همچنان بیشتر به‌عنوان یک صادرکننده کالا و انرژی شناخته می‌شود، باید اعتماد و شناخت سرمایه‌گذاران خارجی، به‌ویژه صندوق‌های سرمایه خطرپذیر و سرمایه‌گذاران فرشته را نیز جلب کند.
قوانین تازه تامین مالی جمعی؛ گام دیگر برای صنعت فناوری آذربایجان
«طالع کاظم‌اف» (Taleh Kazimov)، رئیس بانک مرکزی آذربایجان، نیز انتظار دارد با ایجاد چارچوب حقوقی جدید برای تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام و بدهی، بازیگران تازه‌ای وارد بازار سرمایه این کشور شوند.
بانک مرکزی شش ماه فرصت دارد مقررات اجرایی مربوط به این چارچوب را تصویب کند. کاظم‌اف گفته است مقام‌های این نهاد اکنون منتظر دریافت درخواست از سوی شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران هستند.
با این حال، توسعه یک اکوسیستم فناوری رقابتی احتمالاً زمان‌بر خواهد بود. آذربایجان علاوه بر ایجاد قوانین مناسب، باید سرمایه‌گذاران خارجی را متقاعد کند که بازار این کشور ظرفیت ایجاد شرکت‌های فناوری قابل رشد و سرمایه‌گذاری بلندمدت را دارد.
اصلاحات اخیر نشان می‌دهد باکو قصد دارد فناوری را به یکی از پایه‌های جدید اقتصاد خود تبدیل کند؛ مسیری که در صورت موفقیت می‌تواند به کاهش وابستگی تاریخی آذربایجان به درآمدهای نفت و گاز کمک کند.
آمریکا متحدانش را در جنگ سرد هوش مصنوعی بر سر دوراهی چین و واشنگتن می‌گذارد
عضو هیات رییسه مجلس: نمی‌توان هزینه اینترنت را جهانی کرد و حقوق‌ها را ریالی نگه داشت
چند خزانه برای طلای آنلاین مجوز گرفتند، اما انحصار در عمل ادامه دارد
فعالان اقتصاد دیجیتال خواستار مشارکت در قانون‌گذاری و اصلاح تنظیم‌گری شدند
نظرات کاربران