کمبود عرضه نفت ایران به چین؛ تخفیف سنتی جای خود را به صرف داد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، خبرگزاری رویترز روز جمعه، ۲۱ اوت (۳۰ مرداد) گزارش داد پیشنهادهای فروش نفت ایران به خریداران چینی کم شده است. در همین حال قیمت محموله‌های موجود در بازار افزایش یافته. به گفته منابع آگاه به این بازار، فروشندگان دیگر تخفیف همیشگی نفت ایران را ارائه نمی‌دهند و برخی محموله‌ها حتی با صرف، یعنی قیمتی بالاتر از نرخ پایه، دست‌به‌دست می‌شود.

این تغییر برای بازار انرژی نکته تازه‌ای است. نفت ایران از سال ۲۰۱۸ و پس از تحریم‌های آمریکا، عمدتاً با تخفیف قابل‌توجه نسبت به نفت خام برنت به خریداران چینی فروخته می‌شد. این تخفیف در واقع پاداش ریسک پالایشگاه‌های کوچک چینی بود که علی‌رغم تحریم‌ها این نفت را می‌خریدند. کوچک‌شدن یا حذف این تخفیف نشان می‌دهد تعادل عرضه و تقاضا در این بازار خاص به‌هم خورده است.

چرا عرضه کم شده است

رویترز به نقل از منابع تجاری نوشت محدودیت در ظرفیت حمل‌ونقل دریایی و کاهش موجودی انبارهای شناور از دلایل احتمالی این کمبود است. برخی معامله‌گران نیز از افزایش نظارت بین‌المللی بر ناوگان نفتکش‌های مرتبط با نفت تحریمی خبر داده‌اند. این عامل هزینه و ریسک انتقال نفت را برای واسطه‌ها بالا برده است. در نتیجه، عرضه به بازار نقدی چین کند شده و قیمت‌ها را بالا کشیده است.

اثر بر درآمد ارزی ایران

چین بزرگ‌ترین و عملاً تنها خریدار عمده نفت ایران محسوب می‌شود. تغییر در حجم و قیمت این معاملات مستقیماً بر جریان درآمد ارزی ایران اثر می‌گذارد. اگر تخفیف کمتر شود، درآمد هر بشکه برای فروشنده افزایش می‌یابد؛ اما اگر علت اصلی محدودیت عرضه باشد، حجم کل صادرات ممکن است کاهش پیدا کند. برای اقتصاد ایران، ترکیب این دو عامل تعیین می‌کند سطح ارز حاصل از نفت در ماه‌های آینده چه مسیری را طی خواهد کرد؛ موضوعی که به‌طور غیرمستقیم بر عرضه ارز در بازار داخلی و روند قیمت دلار و طلا اثر می‌گذارد.

با این حال هیچ آمار رسمی از میزان دقیق افت عرضه یا صادرات منتشر نشده است. تحلیلگران بازار انرژی می‌گویند باید چند هفته دیگر منتظر ماند تا مشخص شود این روند موقتی است یا ادامه پیدا می‌کند. دامنه نوسان تخفیف نفت ایران در ماه‌های گذشته نیز بارها تغییر کرده و به عوامل فصلی و لجستیکی حساس بوده است.

صادرات نفت ایران به چین از سال‌ها پیش عمدتاً از طریق پالایشگاه‌های کوچک و مستقل، معروف به «تی‌پات»، انجام می‌شود. این پالایشگاه‌ها در ازای پذیرش ریسک تحریم، نفت را با نرخی پایین‌تر از رقبای خاورمیانه‌ای خریداری می‌کنند. کوچک‌شدن این تخفیف می‌تواند رقابت‌پذیری نفت ایران را در برابر گزینه‌های جایگزین مانند نفت روسیه کاهش دهد.