به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی تازه آمارهای بازار مسکن نشان می‌دهد عرضه واحدهای مسکونی در کشور برای اولین‌بار از تعداد خانوارها فراتر رفته است. در همان زمان، شاخص موسوم به «فقر مسکن» به بالاترین سطح تاریخ خود رسیده است. این دو روند در ظاهر متناقضند، اما ریشه در یک واقعیت مشترک دارند: مسکن دیگر صرفاً کالای مصرفی نیست و به ابزار حفظ ارزش دارایی تبدیل شده است.
این پارادوکس برای خانوارهای عادی پیامد مستقیم دارد. وقتی تعداد خانه از تعداد خانوار بیشتر می‌شود، اما در همان حال دسترسی به مسکن سخت‌تر می‌شود، معنایش این است که بخش بزرگی از واحدهای ساخته‌شده خالی می‌ماند یا در اختیار مالکانی است که قصد سکونت ندارند. نتیجه، فشار بیشتر بر اجاره‌بها و قیمت خرید برای خانوارهایی است که به دنبال سرپناه واقعی هستند، نه سرمایه‌گذاری.
عرضه بالا، اما نه برای «زندگی»
طبق گزارش اقتصادنیوز، تصویر فعلی از حجم عرضه و تقاضا در بازار مسکن نشان می‌دهد میزان عرضه به شکل بی‌سابقه‌ای از حجم تقاضا بیشتر است. جالب‌تر آنکه برای نخستین‌بار «مازاد خانوار ساکن در واحد مسکونی» -یعنی وضعیتی که چند خانوار مجبور به هم‌سکونتی در یک خانه بودند- عملاً از بین رفته است. به بیان ساده، اگر مسکن فقط کالای مصرفی بود، این آمار باید به معنای پایان بحران مسکن باشد.
اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید. رشد مستمر قیمت مسکن و اجاره‌بها در سال‌های اخیر، توان خرید یا حتی اجاره بسیاری از خانوارها را کاهش داده است. بخشی از واحدهای مسکونی موجود، به دلیل تورم بالا و ضعف بازارهای موازی، از سوی دارندگان سرمایه به‌عنوان دارایی نگهداری می‌شود، نه محل سکونت. این واحدها در آمار «عرضه» شمرده می‌شوند، اما عملاً وارد بازار مصرفی نمی‌شوند.
فقر مسکن یعنی چه؟
شاخص فقر مسکن معمولاً بر اساس نسبت هزینه مسکن، یعنی اجاره یا اقساط خرید، به درآمد خانوار محاسبه می‌شود. رکورد زدن این شاخص یعنی سهم بیشتری از درآمد خانوارها صرف تأمین سرپناه می‌شود و برای سایر هزینه‌های زندگی باقی نمی‌ماند. کارشناسان این وضعیت را نشانه فشار فزاینده هزینه مسکن بر سبد خانوار توصیف می‌کنند، حتی در شرایطی که به‌ظاهر خانه کم نیست.
نتیجه این پارادوکس برای سیاست‌گذاری اقتصادی هم روشن است. راه‌حل صرف افزایش ساخت‌وساز، بدون مهار انگیزه‌های سرمایه‌ای برای نگهداری خانه خالی، احتمالاً بحران را حل نمی‌کند. تا زمانی که مسکن در کنار طلا و ارز یکی از پناهگاه‌های اصلی سرمایه در برابر تورم باقی بماند، رابطه میان عرضه ساختمانی و دسترسی واقعی خانوارها همچنان شکننده خواهد ماند.
نظرات کاربران