به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، لاهوتی، از فعالان اقتصادی، با تأکید بر این‌که افزایش قیمت بنزین به صلاح کشور نیست، گفت این سیاست نمی‌تواند مصرف سوخت را کاهش دهد. این اظهارات روز سه‌شنبه، ۲۵ اوت (۳ شهریور)، در حالی مطرح شد که گمانه‌زنی درباره تغییر قیمت حامل‌های انرژی بار دیگر در فضای اقتصادی کشور داغ شده است.
چرا افزایش قیمت، مصرف را کم نمی‌کند؟
بر پایه استدلال مطرح‌شده، تقاضای بنزین در کوتاه‌مدت چندان به تغییر قیمت واکنش نشان نمی‌دهد. این پدیده در اقتصاد «تقاضای غیرکشسان» نامیده می‌شود؛ یعنی خودرو برای رفت‌وآمد روزانه ضروری است و رانندگان به‌سادگی مصرف خود را کم نمی‌کنند. نتیجه عملی این وضعیت آن است که افزایش قیمت، بیشتر به‌جای کاهش مصرف، بار هزینه را مستقیم به سبد خانوار منتقل می‌کند.
این موضوع برای مخاطب عادی یک معنای ساده دارد: اگر قیمت بنزین بالا برود، هزینه رفت‌وآمد، حمل‌ونقل کالا و در نهایت قیمت کالاهای مصرفی نیز افزایش می‌یابد. کارشناسان این زنجیره را «اثر سرریز تورمی» می‌نامند؛ یعنی گران‌شدن یک نهاده کلیدی مثل سوخت، به‌تدریج در قیمت سایر کالاها و خدمات نمایان می‌شود.
پیوند با بازار ارز و طلا
در تجربه سال‌های اخیر، هر بار که بحث افزایش قیمت بنزین داغ شده، انتظارات تورمی نیز در بازار تقویت شده است. در چنین شرایطی بخشی از مردم برای حفظ ارزش پول خود به دارایی‌هایی مانند طلا، سکه یا ارز روی می‌آورند. به همین دلیل، حتی گمانه‌زنی درباره تغییر قیمت سوخت می‌تواند بدون هیچ تصمیم رسمی، بر رفتار بازار اثر بگذارد.
پیشینه یک بحث تکراری
اصلاح قیمت حامل‌های انرژی، از جمله بنزین، سال‌هاست در کانون سیاست‌گذاری اقتصادی ایران قرار دارد. دولت‌های مختلف بارها طرح‌های متفاوتی برای مدیریت مصرف سوخت و کاهش یارانه پنهان انرژی مطرح کرده‌اند، اما هر بار نگرانی از فشار تورمی بر خانوارهای کم‌درآمد، اجرای قطعی این طرح‌ها را با تردید همراه کرده است.
لاهوتی در اظهارات خود نسبت به تکرار این تجربه هشدار داد و گفت افزایش قیمت بدون طراحی سازوکار جبرانی مناسب، نمی‌تواند به هدف اصلی، یعنی مدیریت مصرف، برسد. او بر لزوم بررسی دقیق‌تر پیامدهای اقتصادی و اجتماعی هر تصمیم درباره قیمت سوخت تأکید کرد.
نظرات کاربران