الزام ثبت نوع سهمیه جانبازان در واردات خودرو؛ تغییر در مسیر خودروهای ارزان‌تر

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سازمان توسعه تجارت ایران ثبت «نوع گروه جانبازان» را در فرایند ثبت سفارش خودروهای سواری وارداتی الزامی کرد. از این پس هر متقاضی‌ای که بخواهد از سهمیه جانبازی برای واردات خودرو استفاده کند، باید گروه و درصد جانبازی خود را نیز در سامانه ثبت سفارش وارد کند.

این تغییر در حالی رخ می‌دهد که بخشی از خودروهای وارداتی کشور در سال‌های اخیر از مسیر سهمیه‌های خاص، از جمله سهمیه جانبازان، به بازار رسیده است. این سهمیه‌ها معمولاً حقوق ورودی و عوارض گمرکی کم‌تری نسبت به واردات عادی دارند؛ به همین دلیل قیمت تمام‌شده خودروی واردشده از این مسیر پایین‌تر از قیمت بازار آزاد است.

اختلاف قیمت میان خودروی وارداتی با سهمیه و خودروی وارداتی عادی، در سال‌های گذشته زمینه‌ساز شکل‌گیری بازاری موازی شده است. در این بازار، برخی واسطه‌ها سهمیه جانبازان را از طریق قرارداد یا وکالت در اختیار می‌گیرند و پس از واردات خودرو، آن را با قیمت بازار آزاد به فروش می‌رسانند. سود حاصل از این اختلاف قیمت، انگیزه اصلی رونق این نوع معاملات بوده است.

چرا ثبت نوع گروه جانبازی مهم است

گروه یا درصد جانبازی، معیاری است که میزان معافیت یا تخفیف حقوق گمرکی هر فرد را تعیین می‌کند. تا پیش از این الزام، سامانه ثبت سفارش صرفاً استفاده از سهمیه جانبازی را ثبت می‌کرد، بدون آن‌که نوع دقیق آن مشخص باشد. ثبت این جزئیات، امکان ردیابی دقیق‌تر تعداد خودروهای وارد شده از هر گروه سهمیه را برای نهادهای ناظر فراهم می‌کند.

این سطح از شفافیت می‌تواند شناسایی مواردی را که سهمیه‌های فردی به‌طور مکرر یا خارج از چارچوب مقرر استفاده می‌شوند، ساده‌تر کند. برای خریدار نهایی خودرو، این موضوع در میان‌مدت می‌تواند به معنای کنترل دقیق‌تر عرضه خودروهای وارداتی ارزان‌تر باشد؛ موضوعی که به‌طور مستقیم بر قیمت این دسته از خودروها در بازار اثر می‌گذارد.

اثر احتمالی بر بازار خودرو

کندشدن مسیر واردات با سهمیه جانبازی، عرضه خودروهای وارداتی ارزان‌تر را محدودتر می‌کند. کاهش عرضه در این بخش، در کنار تقاضای موجود، می‌تواند فشار قیمتی در بخشی از بازار خودروهای وارداتی ایجاد کند. دامنه و زمان بروز این اثر به حجم واقعی خودروهایی بستگی دارد که پیش از این از همین مسیر وارد می‌شدند.

در مقابل، اگر هدف اصلی این الزام حذف واسطه‌ها و انتقال سود ناشی از تخفیف گمرکی به خود جانبازان باشد، می‌تواند در بلندمدت شفافیت بیشتری در قیمت‌گذاری این بخش از بازار ایجاد کند. اثر نهایی این تصمیم بر قیمت خودرو، به نحوه اجرا و میزان نظارت بر سامانه ثبت سفارش وابسته است.