بازگشت طلا به کانون ذخایر بانک‌های مرکزی جهان

اخبار پولی مالی طلا پس از چند دهه نقش کم رنگ تر در نظام پولی بین المللی بار دیگر به یکی از دارایی‌های مهم بانک‌های مرکزی تبدیل شده است بر اساس گزارش ژوئن ۲۰۲۶ بانک مرکزی اروپا سهم طلا از ذخایر رسمی جهان در پایان ۲۰۲۵ به حدود ۲۷ درصد رسید و موجودی طلای بانک‌های مرکزی به حدود ۳۶ هزار تن نزدیک شد با این حال بخش بزرگی از افزایش سهم طلا ناشی از رشد قیمت و تجدید ارزیابی ذخایر موجود بوده است نه صرفا خرید بیشتر بانک‌های مرکزی در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ سالانه بیش از هزار تن طلا خریدند و این رقم در ۲۰۲۵ با وجود قیمت‌های بالا به حدود ۸۵۰ تن رسید

طلا به دلیل نداشتن ناشر مشخص نبود ریسک نکول و قابلیت تنوع بخشی در دوره تورم بالا بدهی عمومی تحریم مالی و تنش ژئوپلیتیکی جذاب‌تر شده است اما این دارایی بازده جاری ندارد هزینه نگهداری و تبدیل دارد و نقدشوندگی آن با ارزهای عملیاتی و اوراق کوتاه مدت یکسان نیست دلار نیز همچنان ارز مسلط ذخایر ارزی پرداخت و تامین مالی جهان است و در سه ماهه نخست ۲۰۲۶ حدود ۵۷ ممیز ۱۳ درصد ذخایر ارزی رسمی جهان به دلار ۲۰ ممیز ۰۳ درصد به یورو و ۱ ممیز ۹۹ درصد به رنمینبی اختصاص داشته است همچنین دلار در یک سوی نزدیک به ۹۰ درصد معاملات بازار جهانی ارز قرار دارد

برای ایران پیام اصلی این تحول انتخاب میان طلا یا ارز نیست بلکه طراحی سبدی متوازن قابل دسترس و مقاوم در برابر شوک است ذخایر زمانی کارکرد موثر دارند که امکان استفاده حقوقی فیزیکی و عملیاتی از آنها وجود داشته باشد و خرید طلا نیز باید با سیاست پولی هماهنگ شود زیرا خلق ریال در برابر خرید داخلی طلا می‌تواند پایه پولی و تورم را افزایش دهد از نظر اقتصادی افزایش سهم طلا می‌تواند ریسک تمرکز ذخایر را کاهش دهد اما در صورت رشد نقدینگی کسری بودجه و تورم مزمن اثر آن بر ثبات پول ملی محدود خواهد بود با توجه به ماندگاری نااطمینانی جهانی و نرخ‌های بهره واقعی پیش‌بینی می‌شود طلا در سبد ذخایر کشورها جایگاه بالاتری حفظ کند اما دلار در افق میان مدت همچنان محور اصلی نقدینگی و تسویه بین المللی باقی می‌ماند