تنگستن شاید بازار کوچکی داشته باشد، اما در ساخت ابزارهای صنعتی، نیمه‌رساناها و تجهیزات دفاعی نقش مهمی دارد. حالا سلطه چین بر زنجیره تامین این فلز، شرکت‌ها و دولت‌های غربی را به دنبال منابع جایگزین کشانده است. به گزارش زومان به نقل از بلومبرگ ، پلانزه در اتریش یکی از مهم‌ترین شرکت‌هایی است که می‌خواهد این وابستگی را کاهش دهد.
تنگستن چگونه به یک ماده حیاتی تبدیل شد؟
تنگستن به دلیل سختی بالا، در ابزارهای برش و شکل‌دهی قطعات خودرو استفاده می‌شود و مقاومت حرارتی آن برای تولید نیمه‌رساناها اهمیت دارد. چگالی بالای این فلز نیز آن را برای مهمات ضدزره مناسب کرده است.
چین بیش از ۸۰ درصد تنگستن استخراج‌شده جهان را در اختیار دارد. طی دو سال گذشته، محدودیت‌های صادراتی این کشور، به‌ویژه در محصولات واسطه‌ای، فشار بیشتری بر بازار وارد کرده است. به گفته کارل‌هاینتس وکس، رئیس هیئت‌مدیره پلانزه، حدود ۲۰ هزار تن از موادی که یک دهه پیش هر سال به بازارهای غربی می‌رسید، اکنون دیگر در دسترس نیست.
بازار جهانی تنگستن تنها حدود ۱۶ میلیارد دلار ارزش دارد؛ رقمی معادل حدود ۵ درصد بازار مس. با این حال، ابزارهای کاربایدی ساخته‌شده از آن در زنجیره تولید هواپیما، خودرو، رایانه و تلفن همراه به کار می‌روند. سایمون یوست، مدیرعامل واحد سراتیزیت پلانزه، می‌گوید بدون این ابزارها بخش بزرگی از تولید صنعتی متوقف می‌شود.
مزیت پلانزه در بازیافت است
پلانزه سالانه می‌تواند ۱۵ هزار تن تنگستن تولید کند و بیش از ۹۰ درصد آن از ضایعاتی مانند مته‌های فرسوده و تیغه‌های فرزکاری به دست می‌آید. این شرکت طی دو دهه روش‌هایی برای تبدیل این ضایعات به تنگستن با کیفیتی مشابه ماده حاصل از سنگ معدن توسعه داده است.
همین ظرفیت، وابستگی شرکت به استخراج جدید و نوسانات صادراتی چین را کاهش داده است. مواد جمع‌آوری‌شده در اروپا می‌توانند در اتریش، فنلاند یا پنسیلوانیا فرآوری شوند.
در سال مالی ۲۰۲۶، درآمد پلانزه با ۴ درصد افزایش به ۲.۳۵ میلیارد یورو رسید. این شرکت همچنین ۱۴۵ میلیون یورو برای افزایش ظرفیت فرآوری کنسانتره، تولید پودر و ساخت محصولات تنگستنی با ارزش افزوده بالاتر سرمایه‌گذاری کرد.
پلانزه می‌گوید محصولات ساخته‌شده از تنگستن بازیافتی، چهار تا پنج برابر آلایندگی کربنی کمتری نسبت به محصولات حاصل از استخراج جدید دارند. منابع تجدیدپذیر نیز ۹۸ درصد برق این شرکت را تامین می‌کنند.
رقابت برای تامین مستقل از چین
اهمیت این ظرفیت برای آمریکا نیز بیشتر شده است. پلانزه امسال با یک شرکت آمریکایی برای ایجاد ذخیره استراتژیک اکسید تنگستن مشارکت کرد و قصد دارد کارخانه خود در پنسیلوانیا را توسعه دهد تا سالانه حدود ۱۲ هزار تن از این ماده را فرآوری کند.
این برنامه با نزدیک شدن به ژانویه ۲۰۲۷ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زمانی که محدودیت‌های جدید پنتاگون، استفاده از تنگستن با منشأ چین، روسیه، ایران یا کره شمالی را محدودتر خواهد کرد.
پلانزه همچنین قرارداد خرید کنسانتره از معدن سنگدونگ در کره جنوبی را برای ۲۱ سال دیگر تمدید کرده است. این معدن حدود سه دهه پیش، پس از سقوط قیمت‌ها تحت تاثیر تنگستن ارزان‌قیمت چین، تعطیل شد و اکنون در حال احیاست.
اتحادیه اروپا نیز هدف‌گذاری کرده است تا سال ۲۰۳۰، ۱۰ درصد مواد استراتژیک مورد نیاز خود را استخراج، ۴۰ درصد را فرآوری و ۲۵ درصد را بازیافت کند. اما به گفته یک اقتصاددان کمیسیون اروپا، اروپا هنوز در بازیافت مواد حیاتی عملکرد خوبی ندارد.
برای پلانزه، بخشی از راه‌حل در ضایعاتی است که همین حالا در اختیار صنایع غربی قرار دارند. یوست می‌گوید مسئله این است که «تمامی ابزارهای مستعمل در دنیای غرب باقی بمانند» تا دوباره به چرخه تولید بازگردند.
نظرات کاربران