گزارش مجلس: هوش مصنوعی ایران هنوز به بحران انرژی و آب نمی‌رسد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مرکز پژوهش‌های مجلس در تازه‌ترین بررسی خود اعلام کرد اولویت‌های راهبرد هوش مصنوعی ایران با مسائل کلان کشور پیوندی ندارد. بر اساس این گزارش، سیاست‌گذاری در این حوزه همچنان روی ساخت زیرساخت متمرکز مانده و به چالش‌هایی مانند کمبود انرژی و آب نرسیده است. برای مخاطب عادی، این یعنی طرحی که قرار بود کارایی اقتصاد را بالا ببرد، هنوز اثر ملموسی در زندگی روزمره نگذاشته است.

طبق این گزارش، ایران تا امروز سند ملی هوش مصنوعی را تصویب کرده و مرکز پردازش سریع ملی را راه‌اندازی کرده است. مرکز پردازش سریع ملی زیرساختی است که قدرت پردازش داده برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کند؛ به بیان ساده، همان موتوری که این فناوری را در کشور اجرایی می‌کند. در کنار آن، پروژه دستیار هوشمند دستگاه‌های اجرایی نیز کلید خورده تا فرایندهای اداری دولت را خودکار کند.

زیرساخت ساخته شد، اما مسئله حل نشد

مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید کرده این اقدامات بیشتر به شکل‌دهی زیست‌بوم فناوری کمک کرده، نه به حل مسائل اصلی اقتصاد. زیست‌بوم فناوری یعنی مجموعه شرکت‌ها، استارتاپ‌ها و نهادهایی که حول یک فناوری فعالیت می‌کنند؛ رشد این زیست‌بوم به معنای رشد اقتصاد کلان نیست. به گفته این نهاد، هدف‌گذاری‌های فعلی هنوز مسیر مشخصی برای کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت منابع کمیاب کشور ندارد.

بحران انرژی و کمبود آب دو مثال روشنی هستند که این گزارش به آن‌ها اشاره کرده است. هر دو مسئله مستقیماً روی هزینه زندگی خانوارها، تولید صنعتی و در نهایت رشد اقتصادی اثر می‌گذارند. استفاده هدفمند از هوش مصنوعی، برای نمونه در پیش‌بینی مصرف انرژی یا مدیریت شبکه توزیع آب، می‌توانست بخشی از این فشار را کاهش دهد.

فاصله میان فناوری و نیاز واقعی

این فاصله میان سرمایه‌گذاری فناوری و نیاز واقعی اقتصاد، موضوعی است که کارشناسان بارها نسبت به آن هشدار داده‌اند. وقتی منابع محدود دولتی صرف ساخت زیرساخت عمومی می‌شود بدون آنکه مسئله مشخصی حل کند، بازده این سرمایه‌گذاری برای شهروند عادی دیرتر و کم‌رنگ‌تر ظاهر می‌شود. مرکز پژوهش‌های مجلس خواستار بازنگری در اولویت‌بندی راهبرد ملی شده تا حل مسائل کلان در کانون سیاست‌گذاری قرار گیرد.

برای استارتاپ‌ها و فعالان حوزه فناوری، این ارزیابی یک سیگنال است. تا زمانی که راهبرد کلان کشور به سمت کاربردهای عینی هوش مصنوعی در بخش‌های حیاتی مانند انرژی و آب حرکت نکند، بازار داخلی برای محصولات مبتنی بر این فناوری محدودتر باقی می‌ماند. جهت‌گیری آینده سیاست‌گذاران در ماه‌های پیش رو می‌تواند تعیین کند این فاصله کم می‌شود یا ادامه می‌یابد.