به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مصوبه پروانه اپراتوری هوش مصنوعی موسوم به AISP از هفته‌های گذشته با انتقادهای گسترده فعالان استارتاپی روبه‌رو بوده است. در واکنش به این انتقادها، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات توضیحاتی درباره ۲ نکته کلیدی مصوبه ارائه کرد؛ معافیت شرکت‌های کوچک از الزام دریافت پروانه، و تعریف نقش «بنگاه‌های لنگر» در زنجیره ارائه خدمات هوش مصنوعی.
این توضیحات بخشی از ابهام‌های اولیه را برطرف کرد، اما به گفته کارشناسان، هسته اصلی نگرانی‌ها همچنان باقی است. پروانه اپراتوری هوش مصنوعی سازوکاری است که بر اساس آن شرکت‌ها برای ارائه خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی در ایران باید مجوز بگیرند. این موضوع مستقیماً به هزینه راه‌اندازی کسب‌وکارهای نوپا، سرعت ورود فناوری‌های تازه به بازار و در نهایت قیمت و کیفیت خدماتی که کاربران عادی دریافت می‌کنند مرتبط است.
دو پاسخ به ابهام‌های اولیه
بر اساس توضیحات معاون وزیر ارتباطات، شرکت‌های کوچک و نوپا که مقیاس فعالیت محدودی دارند از الزام دریافت پروانه اپراتوری معاف خواهند بود. این معافیت برای کاهش فشار مالی و اداری بر استارتاپ‌های تازه‌کار در نظر گرفته شده است. نکته دوم به «بنگاه‌های لنگر» بازمی‌گردد؛ شرکت‌های بزرگ‌تری که قرار است زیرساخت و مسئولیت اصلی ارائه خدمات هوش مصنوعی را بر عهده بگیرند و شرکت‌های کوچک‌تر به‌عنوان زیرمجموعه آن‌ها فعالیت کنند.
این ۲ توضیح، دست‌کم بخشی از نگرانی مستقیم استارتاپ‌های کوچک را کاهش داده است. با این حال، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا، در یادداشتی تازه یادآوری کرد که ایرادهای اصلی مصوبه هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند.
ایرادهایی که هنوز پاسخ نگرفته‌اند
به گفته چیت‌ساز، مصوبه AISP از ۴ زاویه همچنان محل تردید است؛ چارچوب حقوقی صدور پروانه، اثر آن بر فضای رقابتی بازار هوش مصنوعی، ملاحظات فنی اجرای طرح، و ابعاد امنیتی نگهداری و پردازش داده‌ها. نبود پاسخ روشن به این ایرادها یعنی آینده کسب‌وکارهایی که می‌خواهند بر پایه هوش مصنوعی خدمت تازه‌ای به بازار عرضه کنند، همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند.
از منظر رقابتی، تمرکز مسئولیت اصلی بر عهده چند بنگاه لنگر این پرسش را ایجاد کرده که آیا شرکت‌های کوچک‌تر در بلندمدت به بازیگرانی وابسته به چند شرکت بزرگ تبدیل می‌شوند یا امکان رشد مستقل خواهند داشت. این پرسش برای کاربرانی هم که از خدمات هوش مصنوعی داخلی استفاده می‌کنند اهمیت دارد؛ چراکه تعداد و تنوع ارائه‌دهندگان خدمت، به‌طور مستقیم بر قیمت و کیفیت آن‌چه دریافت می‌کنند اثر می‌گذارد.
مصوبه پروانه اپراتوری هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر یکی از پرمناقشه‌ترین موضوعات میان وزارت ارتباطات و اکوسیستم استارتاپی کشور بوده است. فعالان این حوزه پیش‌تر خواستار شفاف‌سازی کامل فرایند صدور پروانه و مشارکت مستقیم بخش خصوصی در تدوین ضوابط شده بودند. تا کنون وزارت ارتباطات زمان مشخصی برای پاسخ‌گویی به ایرادهای باقی‌مانده اعلام نکرده است.
نظرات کاربران