به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، استخراج سنگ‌آهن کشور در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۹ درصد کاهش یافت. پایگاه خبری «معدن نامه» این افت را فقط یک تغییر آماری نمی‌داند و آن را نشانه فشار هم‌زمان چند عامل بر معادن ارزیابی می‌کند. این عامل‌ها افزایش هزینه تولید و محدودیت در تأمین سوخت، ماشین‌آلات و مواد منفجره معدنی هستند.
سنگ‌آهن نخستین حلقه زنجیره فولاد است. سنگ استخراج‌شده ابتدا به کنسانتره و گندله تبدیل می‌شود و سپس به کارخانه‌های فولاد می‌رود. کنسانتره سنگ‌آهنِ غنی‌شده است و گندله شکل گلوله‌ای همان ماده است که به کوره‌ها خوراک می‌دهد. بنابراین کمبود در ابتدای زنجیره، دیر یا زود به حلقه‌های بعدی هم می‌رسد.
چرا معادن کند شده‌اند
معدن سنگ‌آهن به حجم زیادی سوخت برای کامیون‌ها و ماشین‌آلات سنگین نیاز دارد. بخش بزرگی از این ماشین‌آلات و قطعات یدکی آن‌ها وارداتی است و تأمینشان به ارز و زمان نیاز دارد. مواد منفجره هم برای شکستن سنگ در معادن روباز ضروری است. کمبود هر یک از این سه، ظرفیت استخراج را حتی با وجود ذخایر کافی پایین می‌آورد.
در کنار این محدودیت‌ها، هزینه تولید هم افزایش یافته است. وقتی هزینه استخراج هر تن سنگ بالا برود و قیمت فروش به همان نسبت رشد نکند، حاشیه سود معدن‌داران کم می‌شود. در این شرایط انگیزه سرمایه‌گذاری برای توسعه معدن و نوسازی ناوگان هم کاهش می‌یابد و این موضوع می‌تواند افت تولید را از ۱ سال به سال‌های بعد منتقل کند.
اثر بر بازار و سفره خانوار
فولاد در ساخت مسکن، تولید خودرو و لوازم خانگی مصرف می‌شود. اگر خوراک کارخانه‌های فولاد کم شود، عرضه محصولاتی مانند میلگرد و ورق نیز تحت فشار قرار می‌گیرد. در بازاری که عرضه کاهش یابد، احتمال افزایش قیمت این کالاها بیش‌تر می‌شود و بخشی از آن به هزینه ساخت‌وساز و کالاهای مصرفی منتقل می‌شود.
زاویه دیگر، ارز است. فولاد و محصولات معدنی از منابع مهم صادرات غیرنفتی ایران به شمار می‌روند. کاهش تولید در ابتدای زنجیره می‌تواند سهم صادرات را کوچک کند و در نتیجه ورود ارز به کشور را کاهش دهد. این همان نقطه‌ای است که آمار معدن به بازار ارز و در نهایت به ارزش پول ملی گره می‌خورد.
داده‌های سال ۱۴۰۴ هنوز به معنای کمبود فوری فولاد نیست، زیرا بخشی از نیاز کارخانه‌ها از ذخایر و موجودی انبارها تأمین می‌شود. با این حال، کارشناسان این حوزه هشدار می‌دهند که تداوم این روند در سال‌های آینده، فشار را بر کل زنجیره بیش‌تر خواهد کرد. عملکرد معادن در ماه‌های پیش رو نشان می‌دهد که افت سال گذشته موقتی بوده یا به یک روند تبدیل شده است.
نظرات کاربران