مهلت ثبت اطلاعات سکوهای طلای آنلاین تمام شد؛ ناظر اصلی هنوز مشخص نیست

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مهلت سکوهای معامله آنلاین طلا برای ورود اطلاعات به سامانه نظارتی روز ۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور) به پایان رسید. با این حال، پرسش اصلی این بازار همچنان بی‌پاسخ مانده است: متولی نظارت بر این پلتفرم‌ها کیست؟ مجتبی قاسمی، دبیر هیات مقررات‌زدایی و بهبود محیط کسب‌وکار وزارت اقتصاد، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» ابعاد این چالش را بررسی کرده است.

این موضوع برای کاربران عادی اهمیت عملی دارد. در این سکوها، خریدار معمولاً طلای فیزیکی تحویل نمی‌گیرد و فقط موجودی دیجیتال در حساب خود می‌بیند. پشتوانه این موجودی، طلایی است که سکو باید نگه دارد. وقتی ناظر مشخص نباشد، روشن نیست چه نهادی تطابق این دو را بررسی می‌کند.

سامانه نظارتی به چه کار می‌آید؟

سامانه نظارتی جایی است که اطلاعات معاملات و موجودی سکوها در آن ثبت می‌شود. هدف چنین سامانه‌ای شفاف‌شدن حجم معاملات و میزان طلای پشتوانه است. به زبان ساده، ناظر باید بتواند ببیند هر گرم طلایی که در حساب کاربران ثبت شده، در عمل هم وجود دارد.

اما ثبت اطلاعات به‌تنهایی کافی نیست. داده‌ها زمانی کارکرد نظارتی پیدا می‌کنند که نهادی مشخص آن‌ها را تحلیل کند، استاندارد تعیین کند و در برابر تخلف پاسخ‌گو باشد. پایان مهلت بدون تعیین این نهاد، بخش مهمی از زنجیره نظارت را ناتمام می‌گذارد.

بازاری در مرز چند حوزه

طلای آنلاین در مرز چند حوزه قرار دارد. این بازار از یک سو به طلای فیزیکی و صنف طلافروشان پیوند می‌خورد. از سوی دیگر، سکوها وجوه کاربران را دریافت و نگهداری می‌کنند و از جهتی به ابزار سرمایه‌گذاری شباهت دارند. همین چندوجهی‌بودن، زمینه هم‌پوشانی یا خلأ مسئولیت میان نهادهای مختلف را فراهم می‌کند.

ابهام برای کسب‌وکارهای این حوزه نیز هزینه دارد. سکویی که نداند پاسخ‌گوی کدام نهاد است، ممکن است با الزامات موازی و گاه متناقض روبه‌رو شود. این وضعیت برنامه‌ریزی برای توسعه را دشوار می‌کند و ورود بازیگران تازه را کندتر می‌سازد.

تصویر بزرگ‌تر برای کاربران

این سکوها در سال‌های اخیر امکان خرید طلا در مقادیر کوچک، حتی کم‌تر از ۱ گرم، را فراهم کرده‌اند. همین ویژگی طیف گسترده‌ای از خانوارها را به این بازار آورده است. در چنین شرایطی، مشخص‌بودن نهاد ناظر و شفافیت درباره طلای پشتوانه، از شاخص‌های مهم در ارزیابی هر سکو به شمار می‌رود. انتظار می‌رود در هفته‌های آینده، تکلیف داده‌های ثبت‌شده و نهاد متولی نظارت روشن‌تر شود.