استفاده شرکت‌های جهان از هوش مصنوعی چینی بیشتر شد؛ واشنگتن به این روند توجه کرده است

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، استفاده شرکت‌ها از مدل‌های هوش مصنوعی ساخت چین در سال ۲۰۲۶ به‌طور محسوسی افزایش یافته است. این داده از آمار دو پلتفرم توسعه‌دهنده به نام‌های OpenRouter و Vercel به دست آمده و ایتنا آن را منتشر کرده است. پیامد این تغییر از دنیای فناوری فراتر می‌رود. رقابت بر سر هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی اقتصاد جهانی تبدیل شده و سهم هر کشور در آن، بر ارزش شرکت‌ها و بازارهای مالی اثر می‌گذارد.

اهمیت این آمار به جایگاه این دو پلتفرم برمی‌گردد. OpenRouter واسطه‌ای است که برنامه‌نویسان از طریق آن به ده‌ها مدل هوش مصنوعی از سازندگان مختلف دسترسی پیدا می‌کنند. Vercel هم ابزارهای ساخت و میزبانی وب‌سایت و نرم‌افزار ارائه می‌دهد. بنابراین آمار این دو پلتفرم نشان می‌دهد توسعه‌دهندگان در عمل کدام مدل را انتخاب می‌کنند، نه اینکه کدام مدل بیشتر تبلیغ می‌شود.

رقابت هزینه با کیفیت

داده‌ها نشان می‌دهد عامل اصلی این جابه‌جایی هزینه است. بسیاری از مدل‌های چینی، مانند DeepSeek و Qwen، به‌صورت «وزن‌باز» منتشر می‌شوند. یعنی شرکت‌ها می‌توانند مدل را دریافت کنند و روی سرورهای خودشان اجرا کنند. برای یک کسب‌وکار این به معنای هزینه کمتر برای هر درخواست و وابستگی کمتر به یک فروشنده است.

در سوی دیگر، شرکت‌های آمریکایی مانند OpenAI، Anthropic و گوگل همچنان در بسیاری از آزمون‌های تخصصی در صدر قرار دارند. کشمکش اصلی میان این دو گروه بر سر یک پرسش است: آیا مشتری برای کیفیت بالاتر هزینه بیشتری می‌پردازد، یا مدل ارزان‌تری را که کار او را پیش می‌برد ترجیح می‌دهد؟ رشد سهم مدل‌های چینی نشان می‌دهد بخشی از بازار گزینه دوم را انتخاب کرده است.

چرا بازارهای مالی به این روند حساس‌اند

بازار سهام حساسیت خود را به این موضوع پیش‌تر نشان داده است. در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۵ (۸ بهمن ۱۴۰۳)، پس از معرفی یک مدل کم‌هزینه از DeepSeek، ارزش بازار انویدیا در ۱ روز نزدیک به ۶۰۰ میلیارد دلار کاهش یافت. این رقم تقریباً با کل تولید ناخالص داخلی سالانه کشوری مانند سوئد برابر است. انویدیا بزرگ‌ترین سازنده تراشه‌های هوش مصنوعی است و ارزش آن به این انتظار وابسته است که ساخت هوش مصنوعی به سخت‌افزار گران نیاز دارد.

توجه قانون‌گذاران آمریکایی به این روند نیز احتمال محدودیت‌های تازه را مطرح می‌کند. چنین محدودیت‌هایی می‌تواند دسترسی شرکت‌ها به مدل‌های چینی را دشوارتر کند یا هزینه جابه‌جایی میان مدل‌ها را بالا ببرد. تا زمان انتشار این گزارش، جزئیاتی از اقدام مشخص قانون‌گذاران منتشر نشده است. به همین دلیل، اثر نهایی این روند بر قیمت خدمات هوش مصنوعی و ارزش شرکت‌های فناوری هنوز روشن نیست.