به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تازه‌ترین نتایج طرح هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد متوسط هزینه سالانه خانوار شهری در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۵٫۵ درصد افزایش یافته است. در همین مدت، متوسط درآمد این خانوارها ۴۱٫۲ درصد رشد کرده است. این یعنی هزینه‌ها حدود ۴٫۳ واحد درصد جلوتر از درآمدها حرکت کرده‌اند.
این شکاف در روستاها بیش‌تر است. هزینه خانوار روستایی ۵۲٫۳ درصد و درآمد آن ۴۷٫۵ درصد افزایش یافته است. اهمیت این داده‌ها در یک نکته ساده است: وقتی خرج سریع‌تر از دخل بالا برود، خانوار برای حفظ سطح زندگی قبلی یا باید از پس‌انداز برداشت کند، یا سبد مصرف خود را کوچک کند.
شکاف ۴ درصدی در زندگی واقعی چه معنایی دارد؟
برای ملموس‌شدن این اعداد، خانوار شهری فرضی را در نظر بگیرید که در سال ۱۴۰۳ درآمد و هزینه سالانه‌اش هر کدام ۱۰۰ میلیون تومان بوده است. با نرخ‌های رشد اعلام‌شده، درآمد این خانوار در ۱۴۰۴ به حدود ۱۴۱ میلیون تومان می‌رسد. اما هزینه‌اش به حدود ۱۴۵٫۵ میلیون تومان افزایش می‌یابد و کسری نزدیک به ۴٫۳ میلیون تومانی پدید می‌آید.
این کسری برای خانوار روستایی با همین فرض به حدود ۴٫۸ میلیون تومان می‌رسد. به بیان دیگر، خانوارهایی که پیش‌تر دخل و خرجشان متعادل بود، در پایان سال با کمبود نقدینگی روبه‌رو شده‌اند. این وضعیت معمولاً به کاهش پس‌انداز، افزایش بدهی یا حذف بخشی از هزینه‌های غیرضروری می‌انجامد.
چرا روستاها فشار بیش‌تری را تجربه کردند؟
داده‌ها نشان می‌دهد رشد هزینه در روستاها حدود ۷ واحد درصد بیش از شهرها بوده است. بخش بزرگ‌تری از بودجه خانوار روستایی معمولاً صرف خوراک و اقلام ضروری می‌شود. از این رو، افزایش قیمت این گروه از کالاها اثر مستقیم‌تری بر هزینه کل آن‌ها می‌گذارد. رشد بیش‌تر درآمد روستایی نیز نتوانسته است این فاصله را پر کند.
طرح هزینه و درآمد خانوار، آمارگیری سالانه‌ای است که مرکز آمار ایران با مراجعه به نمونه‌ای از خانوارها در سراسر کشور انجام می‌دهد. این طرح از معتبرترین منابع برای سنجش وضعیت معیشت به شمار می‌رود. پیشی‌گرفتن هزینه از درآمد در این آمار، نشانه‌ای از کاهش قدرت خرید واقعی خانوارها در سال ۱۴۰۴ است؛ عاملی که می‌تواند تصمیم‌های مالی خانواده‌ها، از مصرف روزمره تا پس‌انداز، را در سال جاری نیز تحت تأثیر قرار دهد.
نظرات کاربران