عبور نفت از هرمز به ۷۶ درصد پیش از جنگ رسید؛ گازوئیل همچنان کمیاب است

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فارکس‌لایو، نفتکش‌ها دوباره با حجم بالا از تنگه هرمز عبور می‌کنند، اما بار بیشتر آن‌ها نفت خام است. گازوئیل، یعنی همان سوختی که جهان بیش از همه کم دارد، سهم ناچیزی از این محموله‌ها دارد. به گزارش وال‌استریت ژورنال، ریشه این کمبود در پالایشگاه‌های آسیب‌دیده خلیج فارس است.

این شکاف برای مصرف‌کننده عادی اهمیت دارد. قیمت نفت خام ممکن است آرام‌تر شود، اما سوختی که حمل‌ونقل کالا و کشاورزی به آن وابسته‌اند گران مانده است. تحلیلگرانی که وال‌استریت ژورنال سخنانشان را نقل کرده، بازگشت کامل بازار را پیش از اواسط سال ۲۰۲۷ بعید می‌دانند. به این ترتیب، فشار تورمی سوخت ممکن است ماندگارتر از نوسان قیمت نفت خام باشد.

نفتکش‌ها برگشتند، با باری متفاوت

شرکت کپلر محموله‌های نفتی را در مسیرهای دریایی رهگیری می‌کند. داده‌های این شرکت نشان می‌دهد در ۷ روز منتهی به ۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۱ مهر ۱۴۰۵)، روزانه به‌طور میانگین حدود ۱۰٫۳ میلیون بشکه نفت خام از هرمز عبور کرده است. در همین مدت، روزانه فقط حدود ۱٫۳ میلیون بشکه فرآورده مانند گازوئیل و بنزین از این مسیر گذشته است. سهم این فرآورده‌ها از کل محموله‌ها به ۱۱ درصد رسیده است؛ پیش از جنگ این سهم بیش از ۲۰ درصد بود.

پالایشگاه‌هایی در عربستان، کویت، امارات، عراق و دیگر کشورهای منطقه پس از حملات موشکی و اختلال‌های جنگ هنوز از مدار خارج‌اند. بیشتر نفت خامی که اکنون از خلیج فارس خارج می‌شود راهی آسیاست و حدود ۴ هفته دیگر به مقصد می‌رسد. اما پالایشگاه‌های بزرگ چین، ژاپن و کره جنوبی بیشتر سوخت تولیدی خود را صادر نمی‌کنند و برای مصرف داخلی نگه می‌دارند.

گازوئیل آمریکا در سطح بی‌سابقه

در این شرایط، آمریکا به یکی از معدود تأمین‌کنندگان بزرگ سوخت پالایش‌شده تبدیل شده است. میانگین قیمت گازوئیل در این کشور اواخر سپتامبر به رکورد حدود ۶٫۵ دلار در هر گالن رسید؛ یعنی حدود ۱٫۷ دلار برای هر لیتر. فاصله قیمت نفت خام با قیمت گازوئیل را در بازار «کرک اسپرد» می‌نامند و این فاصله اکنون بالاست. معنای این وضعیت، سود بیشتر برای پالایشگاه‌های فعال و فشار تورمی بیشتر بر دولت‌هاست.

اقتصادهای گروه ۷ روز ۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۰ مهر ۱۴۰۵) توافق کردند ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و سوخت از ذخایر اضطراری آزاد کنند. این حجم کمتر از ۱۰ روز جریان کنونی نفت خام از هرمز است. با این حال، این کشورها صادرات گازوئیل و دیگر فرآورده‌ها را محدود نکردند. مدیران نفتی آمریکا نیز خواسته‌اند اسکورت نفتکش‌های حامل گازوئیل بر ابرنفتکش‌های حامل نفت خام اولویت پیدا کند.

صادرات نفت خام عربستان در سپتامبر به حدود ۷ میلیون بشکه در روز رسید که ۲ برابر رقم ماه اوت است. این افزایش عرضه نفت خام را بیشتر می‌کند، اما تا پالایشگاه‌های آسیایی صادرات سوخت را بالا نبرند، کمبود گازوئیل برطرف نمی‌شود. تنش‌های تازه در مسیر کشتیرانی اطراف تنگه، مهم‌ترین ریسک افزایش قیمت هر دو کالاست. ذخایر کم بازار جای چندانی برای جذب اختلالی دیگر باقی نگذاشته است.